Niedośpian
Hypoestes phyllostachya · Acanthaceae
Inne nazwy: hypoestes, hypoestes kropkowany, hipoestes, Niedośpian ognisty
Niedośpian (Hypoestes phyllostachya), zwany też hipoestesem kropkowanym lub hipoestesem, to niewielka roślina o zielonych liściach nakrapianych na różowo, czerwono lub biało. W Polsce uprawia się go głównie w domu, a latem można go wystawić na balkon lub posadzić w rabacie jako roślinę jednoroczną. Jest łatwy w uprawie, ale źle znosi przesuszenie i za mało światła.
- Światło
- Jasne światło rozproszone, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 18–26 °C, min. 10 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 20–40 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.
Jak wygląda niedośpian
Niedośpian pochodzi z Madagaskaru, a notowany jest także w południowej Afryce i Azji Południowo-Wschodniej, gdzie rośnie również jako gatunek zadomowiony. To bylina z rodziny Acanthaceae, zimozielona i szybko rosnąca. Tworzy zwartą, krzaczastą kępę o wysokości zwykle 15–60 cm, w mieszkaniu najczęściej 20–40 cm, i szerokości około 20–40 cm.
Liście są jajowate, zaostrzone, naprzeciwległe, długości 2–7 cm. Zielona blaszka jest nakrapiana lub plamista na różowo, czerwono albo biało, a spód liścia jest jaśniejszy. Drobne, rurkowate kwiaty w odcieniach liliowego i bladofioletowego wyrastają na krótkich kłosach. Nie są efektowne i często się je usuwa, żeby roślina zachowała ładne ulistnienie. Owocem jest mała torebka z wieloma nasionami.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Najlepsze wybarwienie liści daje jasne, rozproszone światło; roślina toleruje też półcień. Zbyt mocne bezpośrednie słońce powoduje zwijanie się liści. Przy zbyt małej ilości światła plamki blakną, a pędy wyciągają się i robią się wiotkie.
Optymalna temperatura to około 18–26 °C. Roślina nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką jeszcze przeżyje, to około 10 °C, więc w Polsce przez cały rok trzeba ją trzymać w domu lub wystawiać tylko w ciepłej porze. Dobrze rośnie w doniczkach, także na balkonie.
Podlewanie i wilgotność
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nie mokre. Niedośpian słabo znosi suszę: gdy ziemia przeschnie, roślina gwałtownie więdnie. Zwykle po obfitym podlaniu szybko się podnosi.
Lubi dużą wilgotność powietrza. Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest lekka, próchniczna ziemia, która dobrze przepuszcza wodę, a jednocześnie trochę jej zatrzymuje. Sprawdzi się ziemia uniwersalna lub próchniczna gliniasta. Przesadzaj w kwietniu lub maju.
Nawożenie
W sezonie wegetacyjnym, od kwietnia do września, nawoź co 2–4 tygodnie rozcieńczonym nawozem wieloskładnikowym. W miesiącach spoczynku, czyli od listopada do lutego, roślina nie wymaga nawożenia.
Przycinanie
Regularnie przycinaj końce pędów i usuwaj kłosy kwiatowe. Dzięki temu niedośpian pozostaje zwarty i ładnie wybarwiony. Zabieg wykonuj od kwietnia do sierpnia. Przycinanie pomaga też, gdy roślina wyciągnęła się z braku światła.
Siew i sadzenie na zewnątrz
Nasiona wysiewa się do pojemników w domu w marcu lub kwietniu. Do gruntu lub na balkon roślinę wysadza się w czerwcu, po ostatnich przymrozkach, w półcieniu. W naszym klimacie traktuje się ją wtedy jak roślinę jednoroczną. Przymrozki zagrażają jej w maju oraz we wrześniu i październiku, dlatego w tych miesiącach trzeba ją chronić.
Zimowanie
Rośliny z ogrodu przed chłodami przenieś do domu albo jesienią pobierz z nich sadzonki. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Niedośpian rozmnaża się przez sadzonki pędowe, najlepiej od kwietnia do sierpnia, oraz z nasion wysiewanych w marcu i kwietniu.
Najczęstsze problemy
Wyciągnięte pędy i blednące plamki: za mało światła. Przenieś roślinę w jaśniejsze, rozproszone światło i przytnij pędy.
Zwinięte, pomarszczone liście: za dużo bezpośredniego słońca. Zapewnij roślinie światło filtrowane.
Nagłe więdnięcie: przesuszone podłoże. Podlej obficie; roślina zwykle się regeneruje.
Bezpieczeństwo
Bezpieczna dla kotów i psów- Koty
- Nietrująca
- Psy
- Nietrująca
- Konie
- Nietrująca
Niedośpian jest uznawany za nietoksyczny dla kotów, psów i koni. Dla ludzi dane są niejasne. Połknięcie dużej ilości może wywołać łagodne wymioty lub biegunkę. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox






































































































