W skrócie
- Dobry materac służy orientacyjnie od 8 do 10 lat, lateksowy nawet dłużej, tani piankowy często tylko około pięciu.
- Stan materaca powie ci więcej niż jego wiek: wgłębienie głębsze niż mniej więcej 2 do 3 cm, ból pleców po przebudzeniu albo wyczuwalne sprężyny to wyraźny sygnał.
- Wgłębienie zmierzysz bez narzędzi: połóż prostą listwę w poprzek pustego materaca i szukaj pod nią szczeliny.
- Ochraniacz, regularne obracanie i solidny stelaż dodadzą materacowi lat, ale zapadniętego rdzenia nie naprawi nawet topper.
Zacznijmy od tego, ile lat wytrzymuje materac, bo sama liczba to tylko połowa odpowiedzi.
Co znajdziesz w artykule:
Ile wytrzymuje materac
Na pytanie, kiedy wymienić materac, najczęściej pada odpowiedź: raz na 8 do 10 lat. W tym czasie prześpisz na nim ponad 20 000 godzin. Materac ugina się pod ciałem, wchłania pot, a w pokrowcu zbiera się złuszczony naskórek i kurz. Nawet dobry model podtrzymuje wtedy ciało gorzej niż w pierwszych latach.
Ile lat wytrzyma akurat twój, zależy od czterech rzeczy: materiału rdzenia, jakości pianki lub sprężyn, twojej wagi i pielęgnacji. Materac jednej lżejszej osoby posłuży dłużej niż ten sam model, na którym co noc śpią dwie osoby, a w weekend jeszcze dzieci.
Rodzaje materacy i ich żywotność
Wartości w tabeli traktuj jako przedział, w którym mieści się większość materacy danego rodzaju. Tańszy model zbliża się do dolnej granicy, dobry do górnej.
| Rodzaj materaca | Orientacyjna żywotność | Na co uważać |
|---|---|---|
| Tani piankowy (zwykła pianka PUR) | od 5 do 7 lat | szybciej się odkształca, zwłaszcza pod cięższą osobą |
| Z pianki HR (zimnej pianki) | od 8 do 10 lat | trzyma kształt tym dłużej, im wyższa gęstość pianki |
| Z pianką termoelastyczną (z pamięcią kształtu) | od 7 do 10 lat | wierzchnia warstwa z latami mięknie i wolniej wraca do kształtu |
| Lateksowy | od 10 do 15 lat | najtrwalszy, ale ciężki i droższy |
| Kieszeniowy (sprężynowy) | od 8 do 10 lat | metalowy rdzeń wytrzyma, wcześniej zużywają się warstwy nad nim |
| Bonellowy (połączone sprężyny) | od 5 do 8 lat | zaczyna skrzypieć i się uginać |
Wartości orientacyjne dla materacy z ochraniaczem i regularnie obracanych, bez pielęgnacji bywają krótsze.
Gęstość pianki producent podaje w kg/m³ i warto ją porównać: wyższa liczba oznacza więcej materiału, który wolniej się odkształca. Gęstość nie ma związku z twardością. Znajdziesz ją w opisie produktu.
Jak rozpoznać wyleżany materac
Zużyty rdzeń zdradza wgłębienie w miejscu, w którym najczęściej leżysz, i to takie, które nie znika po wstaniu. Poznasz go jednak także po samopoczuciu i jakości snu. Pomyśl o wymianie, gdy pasuje przynajmniej jeden z tych punktów:
- Wgłębienie lub garby. Pod biodrami i ramionami materac jest wyraźnie niżej, a przy brzegach wystają nierówności.
- Ból po przebudzeniu. Rano budzisz się ze sztywnymi plecami lub karkiem, a ból mija w ciągu pół godziny po wstaniu.
- Gdzie indziej śpisz lepiej. W hotelu albo u znajomych wysypiasz się lepiej niż w domu.
- Dźwięki i nacisk. Czujesz pojedyncze sprężyny, materac skrzypi albo kołysze się, gdy się obracasz.
- Staczacie się ku sobie. W nocy razem z partnerem zsuwacie się na środek łóżka.
- Higiena. Na pokrowcu są pożółkłe plamy, a materac pachnie stęchlizną nawet po wietrzeniu.
- Wiek. Jest starszy niż zwykła żywotność jego rodzaju w tabeli powyżej, nawet jeśli na oko wygląda dobrze.
Ból pleców może mieć jednak inne przyczyny niż materac. Jeśli utrzymuje się także w ciągu dnia albo się nasila, skonsultuj się z lekarzem.
Jak sprawdzić materac w domu
Do kontroli wystarczy dziesięć minut i długa prosta listwa, aluminiowa poziomica albo kij od szczotki.
Zdejmij pościel
Odkryj materac aż do pokrowca, zdejmij też ochraniacz, żeby widzieć prawdziwą powierzchnię.
Połóż listwę w poprzek
Połóż ją w poprzek materaca na wysokości bioder, gdzie leżysz najczęściej, a potem jeszcze na wysokości ramion.
Zmierz szczelinę
Linijką sprawdź, jak głęboko pod listwą jest najniższe miejsce. Szczelina około 2 do 3 cm i więcej oznacza zmęczony rdzeń.
Obejrzyj brzegi
Usiądź na krawędzi łóżka. Jeśli brzeg wyraźnie się zapada, materac stracił podparcie także po bokach.
Sprawdź stelaż
Podnieś materac i obejrzyj lamele. Pęknięta lub wygięta lamela tworzy dołek, który materac tylko odwzorowuje.
Jeśli wgłębienie jest tylko po jednej stronie, spróbuj obrócić materac o 180°. Gdy po kilku tygodniach zapadnie się też druga połowa, rdzeń jest już zużyty.
Co skraca żywotność materaca
Materac starzeje się szybciej, gdy śpisz ciągle w tym samym miejscu, gdy nie oddycha i leży na podłożu, które go nie podpiera. Najczęstsze powody, dla których zużył się wcześniej, niż obiecywała tabela:
- wilgoć, którą materac wchłania z potu i powietrza, gdy ścielisz łóżko zaraz po przebudzeniu,
- nieodpowiedni stelaż, z dużymi odstępami między lamelami albo z pękniętą lamelą,
- skakanie i siadanie na krawędzi, które ściska brzegi bardziej niż sen,
- wyższa waga, do której materac nie był przeznaczony, na przykład miękki model dla osoby ważącej około 100 kg,
- brak ochraniacza, przez co w rdzeń wsiąka pot, rozlane napoje i zabrudzenia.
Jak przedłużyć żywotność materaca
Kilka nawyków doda materacowi lat i nic nie kosztuje, zajmie ci tylko parę minut w miesiącu.
- Obracaj go. Mniej więcej co trzy miesiące obróć materac o 180°, żeby nogi i głowa zamieniły się miejscami. Dwustronny możesz też przewrócić na drugą stronę, jednostronnego nie przewracaj.
- Wietrz. Rano odkryj łóżko i zostaw je do przewietrzenia na co najmniej pół godziny, dopiero potem pościel łóżko.
- Używaj ochraniacza. Model nadający się do prania zatrzyma pot i drobne wypadki, a wypierzesz go zgodnie z metką. Materac pod nim zostanie czysty i suchy.
- Odkurzaj. Co kilka tygodni przejedź po pokrowcu odkurzaczem z końcówką do tapicerki.
- Zapewnij mu dobrą podstawę. Materac potrzebuje równego i solidnego podparcia. Jaki stelaż do niego pasuje, podaje producent materaca, a nowe stelaże do łóżka warto rozważyć zawsze, gdy stary pęka albo się ugina.
Ochraniacze i cienkie materace nawierzchniowe znajdziesz w kategorii nakładki na materac.
Ochrona materaca
Kiedy wystarczy topper, a kiedy nowy materac
Topper to cienka wierzchnia warstwa o wysokości kilku centymetrów, którą kładziesz na obecny materac. Pomoże, gdy twój materac jest w porządku, tylko wydaje ci się twardy, albo gdy chcesz odświeżyć powierzchnię łóżka. Do tego chroni materac przed zużyciem, więc może przedłużyć mu życie.
Na wyleżany materac topper nie wystarczy. Odwzorowuje kształt pod sobą, dlatego wgłębienie w rdzeniu zostanie, będzie tylko miększe. Jeśli listwa pokaże szczelinę ponad 2 do 3 cm, pieniądze lepiej przeznacz na nowy materac. Więcej o wyborze piszemy w artykule o topperze na materac.
Materac dla dziecka
Materac dziecięcy wymieniasz częściej niż materac dla dorosłych, bo dziecko szybko rośnie, a wraz z nim zmienia się łóżko. Nowy kup zawsze wtedy, gdy dziecko przechodzi z łóżeczka do większego łóżka, i jeszcze raz, gdy wyrośnie także z niego.
Dla niemowlaka kup nowy materac, nawet jeśli po starszym rodzeństwie został zadbany. Pianka przez lata używania odkształca się pod poprzednim dzieckiem, a pokrowiec trzyma w sobie zabrudzenia, których nie wypierzesz.
Wybór nowego materaca
Skoro już wymieniasz, potraktuj stary materac jako wskazówkę. Był dla ciebie za twardy czy za miękki? Było ci na nim gorąco? Odpowiedzi zawężą wybór. Rozmiar zmierz wewnątrz ramy łóżka, a nie na starym materacu.
Wybór krok po kroku opisujemy w artykule Jaki materac wybrać: twardość, materiał i rozmiar. Ofertę dla dorosłych i dzieci przejrzysz w kategorii materace.
Materace
Ciało przyzwyczaja się do innego podparcia przez kilka tygodni, dlatego nie oceniaj nowego materaca po pierwszej nocy. Stary oddaj do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) albo podczas zbiórki odpadów wielkogabarytowych w twojej gminie. Przy zamówieniu warto zapytać, czy sklep internetowy nie oferuje także odbioru starego materaca.
Najczęstsze pytania
Co ile wymieniać materac?
Orientacyjnie co 8 do 10 lat, zależnie od materiału. Najkrócej służą zwykle tanie modele piankowe, około pięciu lat, najdłużej lateks, który wytrzyma nawet piętnaście lat. Wyleżany materac albo taki, po którym rano bolą cię plecy, wymień wcześniej.
Czy obracanie wyleżanego materaca pomaga?
Obrót o 180° rozkłada obciążenie i przedłuża życie materaca, dopóki jest w dobrym stanie. Zapadnięte miejsce jednak nie zniknie, przesunie się tylko na drugi koniec łóżka.
Jak poznać, że mam zły materac?
Zdradzą go ciało i sen: poranna sztywność karku lub pleców, lepsza noc w hotelu, wyczuwalne sprężyny albo to, że w łóżku staczasz się w stronę partnera. Zły może być też nowy materac o nieodpowiedniej twardości. Jeśli ból nie mija w ciągu dnia, idź do lekarza, bo winny wcale nie musi być materac.
Czy razem z materacem trzeba wymienić stelaż?
Nie zawsze. Sprawdź lamele: pęknięty, wygięty albo poluzowany stelaż wymień, bo nawet nowy materac szybko straciłby na nim kształt. Solidny i równy stelaż może służyć dalej.
Jak rozpoznać wyleżany materac?
Po zapadniętym miejscu w okolicy bioder i ramion, które nie znika nawet wtedy, gdy wstaniesz z łóżka. Prosta listwa położona w poprzek pokaże szczelinę, a jeśli ma ona więcej niż 2 do 3 cm, rdzeń jest zużyty.
Ile trwa przyzwyczajenie się do nowego materaca?
Mniej więcej dwa do trzech tygodni. Ciało dostosowuje się do innego podparcia, a nowy materac w tym czasie trochę się układa. Jeśli nawet po miesiącu nie śpisz lepiej, zapytaj sprzedawcę o możliwość wymiany.
Życzymy ci dobrego snu na nowym i starym materacu i poranków bez bolących pleców!







































