Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Werbena cytrynowa

Aloysia citrodora · Verbenaceae

Inne nazwy: verbena cytrynowa, lippia cytrynowa, Lippia trójlistna, Miłowonka trójlistkowa

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Werbena cytrynowa, zwana też aloizją cytrynową lub lippią cytrynową (Aloysia citrodora), to półzimozielony krzew o liściach intensywnie pachnących cytryną. W Europie Środkowej nie jest mrozoodporna, dlatego uprawia się ją w pojemniku na balkonie lub tarasie, a na zimę przenosi do domu.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
18–28 °C, min. -10 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1,5–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda werbena cytrynowa

Werbena cytrynowa pochodzi z północno-zachodniej Argentyny, Boliwii i Paragwaju. Do Europy trafiła w XVII wieku i jest dziś szeroko uprawiana. To wieloletni, półzimozielony krzew o prostych, luźno rozgałęzionych pędach. Po wiosennym cięciu staje się wyraźnie bardziej krzaczasty.

Liście są błyszczące, lancetowate, zaostrzone, długości 8–15 cm, lekko szorstkie, osadzone po trzy w okółkach lub parami. Po roztarciu silnie pachną cytryną. Latem, zwykle od lipca do września, pojawiają się białe lub fioletowe kwiaty.

W gruncie, w ciepłym klimacie, roślina może osiągać 150–300 cm wysokości, w uprawie doniczkowej zwykle 60–120 cm. Szerokość to około 60–240 cm. Uprawa jest łatwa.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i światło

Werbena cytrynowa potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej sześciu godzin bezpośredniego światła dziennie. Roślinie w doniczce odpowiada jasne okno albo słoneczny taras lub balkon. Najlepiej, jeśli miejsce jest osłonięte.

Na tej szerokości geograficznej nie jest odporna na mróz. Najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około -10°C, więc na zewnątrz zostaje tylko w ciepłej połowie roku.

Podlewanie

Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane wodą. Najwięcej wody roślina w doniczce potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku podlewaj ją oszczędnie.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsze będzie żyzne, lekkie i przepuszczalne podłoże z domieszką materii organicznej. Sprawdza się ziemia gliniasta, piaszczysta lub próchniczna, o ile jest wilgotna, ale dobrze przepuszcza wodę.

Przesadzaj w kwietniu.

Nawożenie

Nawoź od kwietnia do sierpnia, w okresie wzrostu. W miesiącach spoczynku nawożenie nie jest potrzebne.

Przycinanie

Główne cięcie wykonaj wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu. Dzięki niemu krzew zagęszcza się i ładnie rozgałęzia. W ciągu lata możesz na bieżąco formować pokrój, skracając pędy.

Jeśli roślina rośnie długimi, rzadkimi pędami, przyczyną jest zwykle brak wiosennego cięcia lub za mało światła. Pomaga przycięcie wiosną i pełne słońce.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewa się w domu w marcu. Młode rośliny albo kupioną werbenę wystaw na zewnątrz w maju, po ostatnich przymrozkach, w słonecznym i osłoniętym miejscu. Roślina dobrze znosi uprawę w pojemniku, więc najwygodniej trzymać ją w doniczce przez cały rok.

Zimowanie

Roślinę trzeba chronić przed mrozem od października do kwietnia. Przed chłodami przenieś doniczkę do domu, w chłodne, jasne miejsce. Spoczynek trwa mniej więcej od listopada do lutego. W tym czasie werbena traci liście i spokojnie czeka na wiosnę, a podlewać ją trzeba oszczędnie.

Opadanie liści jesienią jest naturalne i wynika ze spoczynku lub chłodu. Trzymaj roślinę w chłodzie i raczej na sucho, a wiosną ruszy ponownie.

Rozmnażanie

Werbenę cytrynową rozmnaża się z sadzonek pędowych, najlepiej w czerwcu i lipcu. Można ją też wysiewać z nasion w marcu w domu.

Szkodniki i problemy

Roślinę mogą atakować mszyce, mączliki, wełnowce i przędziorki, dlatego warto regularnie oglądać liście, także od spodu.

Opadanie liści jesienią to zwykle spoczynek, a nie choroba. Wydłużone, słabe pędy oznaczają zwykle brak wiosennego cięcia albo za mało słońca.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbiera się od czerwca do września. Jadalne są liście i kwiaty. Nadają cytrynowy aromat herbatom, rybom, drobiowi, deserom, dżemom i nalewkom.

W medycynie ludowej Ameryki Łacińskiej roślina jest stosowana jako środek ziołowy.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Dla kotów, psów i koni werbena cytrynowa jest toksyczna. Jej liście zawierają olejki eteryczne, które u zwierząt mogą wywołać dolegliwości żołądkowe i kolkę. Dla ludzi roślina nie jest toksyczna, a niewielkie ilości kulinarne nie budzą obaw. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy werbena cytrynowa jest mrozoodporna?Nie. Najniższa temperatura, jaką znosi, to około -10°C, więc w Europie Środkowej trzeba ją zimować w pomieszczeniu, w chłodnym i jasnym miejscu.
Kiedy przycinać werbenę cytrynową?Wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu. Takie cięcie sprawia, że krzew jest bardziej krzaczasty, a latem można go jeszcze formować.
Dlaczego werbena cytrynowa traci liście jesienią?To naturalny spoczynek lub reakcja na chłód. Trzymaj roślinę w chłodzie i raczej na sucho, a wiosną odrośnie.
Jak rozmnożyć werbenę cytrynową?Najczęściej z sadzonek pędowych w czerwcu i lipcu. Można ją też wysiać z nasion w domu w marcu.
Czy werbena cytrynowa jest szkodliwa dla kotów i psów?Tak, jest toksyczna dla kotów, psów i koni, a objawy to dolegliwości żołądkowe i kolka. To informacja, a nie porada weterynaryjna, więc w razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem.
Do czego używa się liści werbeny cytrynowej?Liście i kwiaty są jadalne. Aromatyzuje się nimi herbaty, ryby, drób, desery, dżemy i nalewki.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony