Werbena cytrynowa
Aloysia citrodora · Verbenaceae
Inne nazwy: verbena cytrynowa, lippia cytrynowa, Lippia trójlistna, Miłowonka trójlistkowa
Werbena cytrynowa, zwana też aloizją cytrynową lub lippią cytrynową (Aloysia citrodora), to półzimozielony krzew o liściach intensywnie pachnących cytryną. W Europie Środkowej nie jest mrozoodporna, dlatego uprawia się ją w pojemniku na balkonie lub tarasie, a na zimę przenosi do domu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 18–28 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1,5–3 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda werbena cytrynowa
Werbena cytrynowa pochodzi z północno-zachodniej Argentyny, Boliwii i Paragwaju. Do Europy trafiła w XVII wieku i jest dziś szeroko uprawiana. To wieloletni, półzimozielony krzew o prostych, luźno rozgałęzionych pędach. Po wiosennym cięciu staje się wyraźnie bardziej krzaczasty.
Liście są błyszczące, lancetowate, zaostrzone, długości 8–15 cm, lekko szorstkie, osadzone po trzy w okółkach lub parami. Po roztarciu silnie pachną cytryną. Latem, zwykle od lipca do września, pojawiają się białe lub fioletowe kwiaty.
W gruncie, w ciepłym klimacie, roślina może osiągać 150–300 cm wysokości, w uprawie doniczkowej zwykle 60–120 cm. Szerokość to około 60–240 cm. Uprawa jest łatwa.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Werbena cytrynowa potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej sześciu godzin bezpośredniego światła dziennie. Roślinie w doniczce odpowiada jasne okno albo słoneczny taras lub balkon. Najlepiej, jeśli miejsce jest osłonięte.
Na tej szerokości geograficznej nie jest odporna na mróz. Najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około -10°C, więc na zewnątrz zostaje tylko w ciepłej połowie roku.
Podlewanie
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane wodą. Najwięcej wody roślina w doniczce potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku podlewaj ją oszczędnie.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsze będzie żyzne, lekkie i przepuszczalne podłoże z domieszką materii organicznej. Sprawdza się ziemia gliniasta, piaszczysta lub próchniczna, o ile jest wilgotna, ale dobrze przepuszcza wodę.
Przesadzaj w kwietniu.
Nawożenie
Nawoź od kwietnia do sierpnia, w okresie wzrostu. W miesiącach spoczynku nawożenie nie jest potrzebne.
Przycinanie
Główne cięcie wykonaj wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu. Dzięki niemu krzew zagęszcza się i ładnie rozgałęzia. W ciągu lata możesz na bieżąco formować pokrój, skracając pędy.
Jeśli roślina rośnie długimi, rzadkimi pędami, przyczyną jest zwykle brak wiosennego cięcia lub za mało światła. Pomaga przycięcie wiosną i pełne słońce.
Siew i sadzenie
Nasiona wysiewa się w domu w marcu. Młode rośliny albo kupioną werbenę wystaw na zewnątrz w maju, po ostatnich przymrozkach, w słonecznym i osłoniętym miejscu. Roślina dobrze znosi uprawę w pojemniku, więc najwygodniej trzymać ją w doniczce przez cały rok.
Zimowanie
Roślinę trzeba chronić przed mrozem od października do kwietnia. Przed chłodami przenieś doniczkę do domu, w chłodne, jasne miejsce. Spoczynek trwa mniej więcej od listopada do lutego. W tym czasie werbena traci liście i spokojnie czeka na wiosnę, a podlewać ją trzeba oszczędnie.
Opadanie liści jesienią jest naturalne i wynika ze spoczynku lub chłodu. Trzymaj roślinę w chłodzie i raczej na sucho, a wiosną ruszy ponownie.
Rozmnażanie
Werbenę cytrynową rozmnaża się z sadzonek pędowych, najlepiej w czerwcu i lipcu. Można ją też wysiewać z nasion w marcu w domu.
Szkodniki i problemy
Roślinę mogą atakować mszyce, mączliki, wełnowce i przędziorki, dlatego warto regularnie oglądać liście, także od spodu.
Opadanie liści jesienią to zwykle spoczynek, a nie choroba. Wydłużone, słabe pędy oznaczają zwykle brak wiosennego cięcia albo za mało słońca.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbiera się od czerwca do września. Jadalne są liście i kwiaty. Nadają cytrynowy aromat herbatom, rybom, drobiowi, deserom, dżemom i nalewkom.
W medycynie ludowej Ameryki Łacińskiej roślina jest stosowana jako środek ziołowy.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Dla kotów, psów i koni werbena cytrynowa jest toksyczna. Jej liście zawierają olejki eteryczne, które u zwierząt mogą wywołać dolegliwości żołądkowe i kolkę. Dla ludzi roślina nie jest toksyczna, a niewielkie ilości kulinarne nie budzą obaw. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































