Macierzanka cytrynowa
Thymus citriodorus · Lamiaceae
Inne nazwy: tymianek cytrynowy, Thymus ×citriodorus
Macierzanka cytrynowa, zwana też tymiankiem cytrynowym (Thymus citriodorus), to niski, zimozielony półkrzew o liściach pachnących cytryną. Sprawdza się jako roślina okrywowa, na rabatach skalnych, w donicach i w kuchni. W klimacie Europy Środkowej zimuje w gruncie, a uprawa jest łatwa, jeśli roślina ma dużo słońca i przepuszczalne podłoże.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda macierzanka cytrynowa
To niski, poduszkowaty półkrzew o rozgałęzionych pędach, tworzący z czasem gęstą kępę lub dywan. Dorasta zwykle do 10–30 cm wysokości i 20–30 cm szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie.
Drobne, jajowate liście są zimozielone i aromatyczne. Zwykle są zielone, ale niektóre odmiany mają kremowe lub złociste brzegi. Latem, od czerwca do sierpnia, pojawiają się małe, rurkowate kwiaty w odcieniach od różowego do liliowego, zebrane w wierzchołkowych okółkach. Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle, a jelenie i króliki zwykle omijają roślinę.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, czyli przy co najmniej sześciu godzinach bezpośredniego światła dziennie. Półcień toleruje, ale rośnie w nim słabiej.
W warunkach naturalnych zasiedla suche, nasłonecznione, skaliste lub piaszczyste miejsca, dlatego dobrze czuje się na rabacie skalnej, w szczelinach murków i na słonecznych skarpach. Można ją też uprawiać w donicach i skrzynkach na balkonie.
Podlewanie
Po ukorzenieniu macierzanka potrzebuje niewiele wody i dobrze znosi suszę. Podlewaj oszczędnie, bo nadmiar wilgoci powoduje gnicie korzeni. Niska wilgotność powietrza jej nie przeszkadza.
Podłoże i przesadzanie
Wybierz ubogie, żwirowate, dobrze przepuszczalne podłoże: piaszczyste, kamieniste lub lekką glebę gliniastą z dodatkiem żwiru. Ważny jest swobodny odpływ wody.
Rośliny w donicach przesadzaj w kwietniu, do naczynia z otworami odpływowymi, w równie lekkie i przepuszczalne podłoże.
Przycinanie
Lekko przycinaj roślinę po kwitnieniu i wiosną, w kwietniu i w sierpniu, aby zachować zwarty pokrój. Nie tnij starych, zdrewniałych pędów. Bez regularnego cięcia macierzanka drewnieje i wyciąga się.
Sadzenie i siew
Sadź wiosną, w kwietniu lub maju, na słonecznym stanowisku w żwirowatym podłożu. Zachowaj rozstaw około 30 cm.
Nasiona możesz wysiewać w marcu i kwietniu, a w domu, do doniczek, już w lutym i marcu.
Zimowanie
Macierzanka cytrynowa jest mrozoodporna. Przetrwa spadek temperatury do około -25°C, a typowe zimowe minima w polskim klimacie sięgają około -20°C. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Na stanowiskach chłodnych i mokrych zadbaj zimą o dobry drenaż i lekko przykryj roślinę ściółką. Zimą groźniejsza od mrozu bywa zalegająca wilgoć.
Rozmnażanie
Najłatwiej rozmnażać ją przez sadzonki pędowe, podział kęp lub odkłady. Najlepszy czas to maj i czerwiec.
Najczęstsze problemy
Żółknięcie i zamieranie rośliny zwykle oznacza gnicie korzeni w mokrej glebie. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.
Drewniejące, wyciągnięte pędy to skutek braku cięcia. Przycinaj lekko co wiosnę.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbieraj od maja do września. Pachną cytryną i nadają się świeże lub suszone do potraw, sałatek i ziołowych naparów.
Tradycyjnie macierzankę stosowano w medycynie ludowej, m.in. jako środek antyseptyczny i przy dolegliwościach układu oddechowego.









































































































