Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Macierzanka cytrynowa

Thymus citriodorus · Lamiaceae

Inne nazwy: tymianek cytrynowy, Thymus ×citriodorus

Macierzanka cytrynowa, zwana też tymiankiem cytrynowym (Thymus citriodorus), to niski, zimozielony półkrzew o liściach pachnących cytryną. Sprawdza się jako roślina okrywowa, na rabatach skalnych, w donicach i w kuchni. W klimacie Europy Środkowej zimuje w gruncie, a uprawa jest łatwa, jeśli roślina ma dużo słońca i przepuszczalne podłoże.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–30 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda macierzanka cytrynowa

To niski, poduszkowaty półkrzew o rozgałęzionych pędach, tworzący z czasem gęstą kępę lub dywan. Dorasta zwykle do 10–30 cm wysokości i 20–30 cm szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie.

Drobne, jajowate liście są zimozielone i aromatyczne. Zwykle są zielone, ale niektóre odmiany mają kremowe lub złociste brzegi. Latem, od czerwca do sierpnia, pojawiają się małe, rurkowate kwiaty w odcieniach od różowego do liliowego, zebrane w wierzchołkowych okółkach. Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle, a jelenie i króliki zwykle omijają roślinę.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, czyli przy co najmniej sześciu godzinach bezpośredniego światła dziennie. Półcień toleruje, ale rośnie w nim słabiej.

W warunkach naturalnych zasiedla suche, nasłonecznione, skaliste lub piaszczyste miejsca, dlatego dobrze czuje się na rabacie skalnej, w szczelinach murków i na słonecznych skarpach. Można ją też uprawiać w donicach i skrzynkach na balkonie.

Podlewanie

Po ukorzenieniu macierzanka potrzebuje niewiele wody i dobrze znosi suszę. Podlewaj oszczędnie, bo nadmiar wilgoci powoduje gnicie korzeni. Niska wilgotność powietrza jej nie przeszkadza.

Podłoże i przesadzanie

Wybierz ubogie, żwirowate, dobrze przepuszczalne podłoże: piaszczyste, kamieniste lub lekką glebę gliniastą z dodatkiem żwiru. Ważny jest swobodny odpływ wody.

Rośliny w donicach przesadzaj w kwietniu, do naczynia z otworami odpływowymi, w równie lekkie i przepuszczalne podłoże.

Przycinanie

Lekko przycinaj roślinę po kwitnieniu i wiosną, w kwietniu i w sierpniu, aby zachować zwarty pokrój. Nie tnij starych, zdrewniałych pędów. Bez regularnego cięcia macierzanka drewnieje i wyciąga się.

Sadzenie i siew

Sadź wiosną, w kwietniu lub maju, na słonecznym stanowisku w żwirowatym podłożu. Zachowaj rozstaw około 30 cm.

Nasiona możesz wysiewać w marcu i kwietniu, a w domu, do doniczek, już w lutym i marcu.

Zimowanie

Macierzanka cytrynowa jest mrozoodporna. Przetrwa spadek temperatury do około -25°C, a typowe zimowe minima w polskim klimacie sięgają około -20°C. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Na stanowiskach chłodnych i mokrych zadbaj zimą o dobry drenaż i lekko przykryj roślinę ściółką. Zimą groźniejsza od mrozu bywa zalegająca wilgoć.

Rozmnażanie

Najłatwiej rozmnażać ją przez sadzonki pędowe, podział kęp lub odkłady. Najlepszy czas to maj i czerwiec.

Najczęstsze problemy

Żółknięcie i zamieranie rośliny zwykle oznacza gnicie korzeni w mokrej glebie. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.

Drewniejące, wyciągnięte pędy to skutek braku cięcia. Przycinaj lekko co wiosnę.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbieraj od maja do września. Pachną cytryną i nadają się świeże lub suszone do potraw, sałatek i ziołowych naparów.

Tradycyjnie macierzankę stosowano w medycynie ludowej, m.in. jako środek antyseptyczny i przy dolegliwościach układu oddechowego.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy macierzanka cytrynowa zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporna i przetrwa do około -25°C. Na stanowiskach chłodnych i mokrych warto poprawić drenaż i lekko ją okryć ściółką.
Ile słońca potrzebuje macierzanka cytrynowa?Najlepiej rośnie przy co najmniej sześciu godzinach bezpośredniego słońca dziennie. Półcień toleruje, ale w pełnym słońcu rośnie lepiej.
Jak podlewać macierzankę cytrynową?Po ukorzenieniu podlewaj oszczędnie. Roślina dobrze znosi suszę, a nadmiar wody powoduje gnicie korzeni.
Kiedy przycinać macierzankę cytrynową?Lekko po kwitnieniu i wiosną, w kwietniu i sierpniu. Nie tnij starych, zdrewniałych pędów.
Czy macierzankę cytrynową można uprawiać w donicy?Tak, nadaje się do donic i na balkon. Potrzebuje słonecznego miejsca i lekkiego, przepuszczalnego podłoża.
Do czego używa się liści macierzanki cytrynowej?Świeże lub suszone liście o cytrynowym zapachu dodaje się do potraw, sałatek i ziołowych naparów.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony