Amarylis
Hippeastrum · Amaryllidaceae
Inne nazwy: hipeastrum, zwartnica
Amarylis (Hippeastrum), zwany też zwartnicą, to cebulowa roślina doniczkowa o ogromnych, lejkowatych kwiatach. W Polsce uprawia się go w domu, bo nie znosi mrozu. Najwięcej uwagi wymaga okres spoczynku, od którego zależy kolejne kwitnienie.
- Światło
- Pełne słońce, Jasne światło rozproszone
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 18–24 °C, min. 2 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–75 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.
Amarylis – opis rośliny
Amarylis, w sklepach często opisywany jako hippeastrum lub hipeastrum, należy do rodziny Amaryllidaceae. To bylina cebulowa z dużą, tunikową cebulą i grubymi, mięsistymi korzeniami. Z cebuli wyrasta kępa pasowatych, zielonych liści oraz wysokie, puste w środku pędy kwiatowe.
Roślina dorasta do 30–90 cm, w uprawie domowej zwykle do 30–75 cm, a jej kępa ma 20–30 cm szerokości. Na jednym pędzie wyrasta od 2 do 6 dużych kwiatów o średnicy 13–20 cm, zebranych w baldach. Kwitnienie trwa 3–4 tygodnie. Kwiaty mogą być czerwone, różowe, białe, pomarańczowe lub wielobarwne, a ścięte nadają się też do wazonu.
Rodzaj pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych regionów Ameryki, od Meksyku i Karaibów po Argentynę. Najwięcej gatunków występuje w Brazylii i w Andach. Rosną tam w lasach, zaroślach i na trawiastych terenach, a niektóre gatunki epifitycznie, w warstwie próchnicy na gałęziach drzew. Owocem jest trójklapowa torebka z płaskimi, oskrzydlonymi, czarnymi lub brązowymi nasionami.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i temperatura
Amarylis potrzebuje jasnego miejsca, w pełnym słońcu lub w jasnym świetle rozproszonym, szczególnie w czasie wzrostu i kwitnienia. Zbyt mało światła to jedna z przyczyn, dla których roślina wypuszcza liście, ale nie kwitnie.
Hippeastrum nie jest mrozoodporny, a najniższa temperatura, jaką znosi, to około 2°C. Dlatego cały rok trzyma się go w domu. W maju doniczkę można wynieść na balkon, w pełne słońce lub półcień, ale od października do kwietnia trzeba chronić roślinę przed mrozem.
Podlewanie i wilgotność
W okresie wzrostu podłoże ma być stale lekko wilgotne. Więcej wody amarylis potrzebuje od listopada do maja, czyli w czasie kwitnienia i wzrostu liści. W okresie spoczynku podlewanie się wstrzymuje.
Roślina średnio dobrze znosi krótkie przesuszenie, za to nadmiar wody szkodzi cebuli i może ją rozmiękczyć. Wilgotność powietrza powinna być umiarkowana, bez specjalnego zraszania.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsze jest żyzne, przepuszczalne podłoże próchniczne lub gliniaste, o pH 6–7. Woda nie może w nim stać. Cebulę sadzi się tak, by tylko połowa była zagłębiona, a szyjka wystawała ponad ziemię.
Doniczka powinna być tylko nieco większa od cebuli. Amarylis przesadza się co 2–3 lata po kwitnieniu, w praktyce najczęściej w październiku lub listopadzie.
Nawożenie
Nawozić należy co 2–4 tygodnie, gdy po kwitnieniu rosną liście, czyli od marca do sierpnia. Gdy zbliża się okres spoczynku, nawożenie się kończy.
Cięcie
Przekwitłe pędy kwiatowe obcina się po kwitnieniu. Liści nie usuwa się, ponieważ odżywiają cebulę na następny sezon.
Sadzenie cebul
Cebule sadzi się w doniczkach od połowy jesieni do końca zimy. Kwiaty pojawiają się mniej więcej pięć tygodni później, więc przy sadzeniu w grudniu można liczyć na kwitnienie w styczniu lub lutym. Naturalne kwitnienie przypada na okres od grudnia do kwietnia.
Okres spoczynku
Po wzroście liści amarylis wymaga około dwóch miesięcy spoczynku w chłodnym, ciemnym i suchym miejscu. W tym czasie, we wrześniu i październiku, cebuli się nie podlewa. Bez tej przerwy roślina często nie zakwitnie. Po jej zakończeniu cebulę przesadza się i zaczyna znów podlewać.
Rozmnażanie
Amarylis rozmnaża się przez cebulki przybyszowe, podział lub nasiona. Cebulki przybyszowe oddziela się, a cebule dzieli w czerwcu i lipcu. Nasiona wysiewa się w pomieszczeniu w lutym lub marcu. Rośliny z nasion kwitną dużo później niż te z cebul.
Problemy i szkodniki
Liście bez kwiatów: przyczyną jest brak okresu spoczynku albo zbyt mało światła. Cebulę trzeba przez dwa miesiące trzymać na sucho, a potem ustawić w jasnym miejscu.
Czerwone plamy na liściach i cebuli: to czerwona plamistość, choroba grzybowa. Należy usunąć porażone tkanki, poprawić przewiewność i zastosować fungicyd.
Miękka cebula: zwykle skutek przelania. Trzeba ograniczyć podlewanie i zadbać o drenaż.
Amarylisa mogą atakować wełnowce, narcyzówka, wciornastki, roztocza, mszyce, a także ślimaki, w tym ślimaki nagie.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Amarylis jest trujący dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trujący. Toksyczne są cebula, liście i kwiaty. Zawierają likorynę i inne alkaloidy. Objawy to wymioty, ślinienie się i biegunka, a po większej ilości także drżenia, niskie ciśnienie, drgawki i zaburzenia rytmu serca. To wyłącznie informacja, nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości należy skontaktować się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox


















































































