Manuka
Leptospermum scoparium · Myrtaceae
Inne nazwy: leptospermum, manukowiec, Leptospermum sztywne, manukowiec sztywny
Manuka (Leptospermum scoparium, nazywana też manukowcem) to zimozielony krzew z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii, z którego nektaru powstaje słynny miód manuka. W Polsce nie przezimuje w gruncie, więc uprawia się ją w pojemniku na balkonie, a zimą trzyma w jasnym pomieszczeniu bez mrozu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 2–5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda manuka
Manuka to gęsto rozgałęziony, zimozielony krzew lub małe drzewko o twardym drewnie i miotłowatym, cienkopędowym pokroju. W naturze osiąga od 2 do 5 m wysokości.
Liście są drobne, wąskie, zielone, mają zwykle 7–20 mm długości i 2–6 mm szerokości, a na końcu krótki, kłujący szpic. Pięciopłatkowe kwiaty, białe lub różowe, mają 8–15 mm średnicy i pojawiają się obficie. Po kwitnieniu zostają zdrewniałe torebki nasienne o średnicy 5–7 mm, które często utrzymują się na krzewie przez cały rok.
W naturze manuka rośnie na suchych, odsłoniętych stanowiskach i ubogich glebach. Jako pierwsza zasiedla tereny oczyszczone lub zniszczone. Jest przystosowana do pożarów. Kwitnącą manukę chętnie odwiedzają pszczoły miodne, bzygowate i pszczoły dzikie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Manuka potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy kwitnie najlepiej. Dobrze znosi miejsca odsłonięte. Na balkonie wybierz więc najsłoneczniejszy kąt. W cieniu kwitnienie jest skąpe.
Podlewanie
Wymagania wodne są niskie. Świeżo posadzoną manukę podlewaj regularnie, potem utrzymuj podłoże raczej umiarkowanie suche. W doniczce unikaj zarówno przelania, jak i dłuższej suszy, bo obie skrajności kończą się brązowieniem i zamieraniem pędów.
Więcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku, od listopada do lutego, podlewaj oszczędnie.
Podłoże i przesadzanie
Manuka lubi ubogie, przepuszczalne, lekko kwaśne podłoże o pH około 5,0–6,5. Dobrze radzi sobie w mieszance piaszczystej, żwirowej lub gliniasto-próchniczej, ale musi być w niej doskonały drenaż. Unikaj żyznych i ciężkich ziem. Nadmiar nawozu szkodzi kwitnieniu, więc najlepiej w ogóle jej nie nawoź.
Przesadzaj w kwietniu, do pojemnika z otworami odpływowymi.
Przycinanie
Po kwitnieniu, w lipcu i sierpniu, skracaj pędy lekko, aby krzew pozostał zwarty. Nie tnij w stare, gołe drewno, ponieważ zwykle się z niego nie odbija.
Sadzenie
Wybierz słoneczne, osłonięte miejsce i zapewnij doskonały drenaż. Sadzić można wiosną lub jesienią, a młode rośliny wystawia się na zewnątrz w maju. Ponieważ w polskich zimach (do około -20°C) manuka w gruncie nie przetrwa, a znosi najwyżej około -10°C, najlepiej uprawiać ją w donicy.
Zimowanie
Rośliny doniczkowe i młode chroń przed silnymi mrozami i zimnym wiatrem. Ochrony wymagają od października do marca. Na zimę przenieś manukę do jasnego pomieszczenia bez mrozu. Od listopada do lutego roślina odpoczywa.
Rozmnażanie
Manukę można rozmnażać z nasion i z sadzonek pędowych. Siew do pojemników w domu wykonuje się w lutym i marcu, a siew bezpośrednio do gruntu w marcu i kwietniu. Sadzonki pobiera się w lipcu i sierpniu.
Problemy i szkodniki
Brązowienie i zamieranie pędów wynika zwykle z przelania podłoża albo z przesuszenia. Popraw drenaż i podlewaj równomiernie.
Czarny nalot na liściach to sadzawka rozwijająca się na spadzi czerwców. Zwalczaj szkodniki i przemyj liście. Wśród szkodników wymienia się też chrząszcza manuka.
Skąpe kwitnienie to najczęściej skutek zbyt dużego cienia lub zbyt żyznej ziemi. Przenieś roślinę na pełne słońce i nie nawoź.
Zastosowanie
Nektar manuki jest źródłem miodu manuka. Liście były dawniej używane jako substytut herbaty. Krzew nadaje się też na żywopłot, a w doniczce jest atrakcyjny dla owadów zapylających.






























































































