Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Yucca elephantipes

Yucca gigantea · Asparagaceae

Inne nazwy: juka palmowa, jukka gwatemalska, juka, jukka słoniostopa

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Yucca elephantipes, zwana też jukąpalmową lub jukką gwatemalską, to łatwa w uprawie roślina doniczkowa o grubym pniu i sztywnych liściach. W Polsce nie zimuje na zewnątrz, więc uprawia się ją w domu, a latem można ją wystawić na balkon. Lubi jasne miejsce i oszczędne podlewanie.

Światło
Pełne słońce, Jasne światło rozproszone
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
21–32 °C, min. 5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,6–2,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda juka palmowa

Yucca elephantipes (Yucca gigantea, rodzina Asparagaceae) to zimozielony sukulentowy krzew o zwartym pokroju, często wielopniowy, z grubą, zgrubiałą podstawą pnia. Na końcach pędów tworzy spiralne rozety sztywnych, skórzastych liści w kształcie miecza. Liście mają 30–120 cm długości, są zielone, bez kolców, z miękkimi końcami i brzegami całymi lub drobno ząbkowanymi.

W naturze roślina pochodzi z Meksyku (głównie wschodniej i południowej części) oraz z Ameryki Środkowej, od Belize i Gwatemali po Panamę, gdzie rośnie na gorących, półpustynnych lub sezonowo suchych nizinach. Na naturalnym stanowisku osiąga 450–900 cm, w mieszkaniu zwykle 60–250 cm. Rośnie szybko.

Kwiaty są kremowobiałe, dzwonkowate i zwisające, zebrane w duże kwiatostany na wysokich, prosto wzniesionych pędach. Pojawiają się od późnej wiosny do lata. Rośliny doniczkowe kwitną rzadko. Owoce są owalne, brązowe, mięsiste, do 2,5 cm długości.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i temperatura

Juka najchętniej rośnie w pełnym słońcu. W domu daj jej jasne miejsce, choć znosi też półcień. Przy zbyt małej ilości światła wyrasta blada i wybiegnięta, wtedy przestaw ją w jaśniejsze miejsce.

Najlepiej czuje się w temperaturze 21–32°C. Nie jest odporna na mróz. Jako roślina pojemnikowa dobrze nadaje się też na balkon, o ile nie grozi jej chłód.

Podlewanie i wilgotność

Juka dobrze znosi suszę. Podlewaj dopiero wtedy, gdy podłoże między podlewaniami przeschnie. Nadmiar wody powoduje gnicie korzeni, szczególnie u starszych roślin. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Wilgotność powietrza nie ma dla niej większego znaczenia, wystarcza niska. Jeśli czubki liści brązowieją, przyczyną bywa przesuszony system korzeniowy albo fluor w wodzie. Podlewaj wtedy rzadziej, ale obficie, i użyj wody filtrowanej.

Podłoże i przesadzanie

Korzenie są grube, mięsiste i łatwo gniją w mokrej ziemi, więc podłoże musi być przepuszczalne. Dobra mieszanka to jedna część ziemi do roślin doniczkowych i trzy części perlitu lub piasku. Roślina toleruje podłoża gliniaste, piaszczyste i żwirowe o pH 6–8.

Przesadzaj w kwietniu lub maju. Wybierz pojemnik z otworami odpływowymi.

Nawożenie

Nawoź od kwietnia do sierpnia, w okresie wzrostu. W listopadzie, grudniu, styczniu i lutym roślina odpoczywa, więc wtedy jej nie nawoź.

Przycinanie

Przycinaj w marcu lub kwietniu. Usuwaj uszkodzone pędy, na przykład po przemarznięciu. Przy gniciu podstawy pnia odetnij zgniłe części.

Zimowanie

Zimą w Polsce temperatura spada nawet do -20°C, a juka przeżyje najwyżej około 5°C. Wnieś ją do domu, zanim temperatura spadnie poniżej około 10°C, i trzymaj z dala od zimnych przeciągów. Od listopada do lutego roślina jest w stanie spoczynku, więc podlewaj ją wtedy oszczędnie. Po chłodzie mogą pojawić się zamierające pędy, które należy przyciąć.

Rozmnażanie

Jukę rozmnaża się przez sadzonki pnia, rozmnóżki (odrosty u podstawy) oraz z nasion. Sadzonki i rozmnóżki najlepiej pobierać w maju, czerwcu lub lipcu. Nasiona wysiewa się w domu w marcu lub kwietniu.

Szkodniki i problemy

Do szkodników należą tarczniki, wełnowce, ryjkowce jukowe i larwy drążące pędy. Z chorób mogą wystąpić gnicie korzeni i plamistość liści.

Miękka, gnijąca podstawa pnia to skutek przelania. Pozwól podłożu przeschnąć, popraw drenaż i wytnij zgniłe fragmenty. Brązowe końcówki liści wynikają z przesuszonych korzeni lub fluoru w wodzie. Wybiegnięty, blady wzrost oznacza za mało światła. Zamieranie pędów po chłodzie to znak, że temperatura była za niska, więc utrzymuj ją powyżej 10°C.

Zastosowanie

W kuchni Ameryki Środkowej blanszowane i gotowane płatki kwiatów (bez gorzkich pylników i zalążni) są składnikiem potraw, a delikatne końcówki pędów jada się w Salwadorze. Doniczkowe rośliny kwitną rzadko, a pozostałe części rośliny są trujące, więc nie nadaje się ona do kulinarnych eksperymentów.

Kwiaty przyciągają kolibry i ćmy.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Juka jest trująca dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trująca. Trujące są korzenie, liście i sok, które zawierają saponiny. U zwierząt domowych objawiają się wymiotami, czasem ślinotokiem, a u koni chorobą wątroby. U ludzi możliwe są nudności, wymioty, biegunka, ból głowy i zawroty głowy, a sok może podrażniać skórę. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy juka palmowa jest trująca dla kota i psa?Tak, jest trująca dla kotów i psów. Trujące są korzenie, liście i sok, a objawy to wymioty i czasem ślinotok. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Jak często podlewać jukę?Podlewaj, gdy podłoże między podlewaniami przeschnie. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Przelanie prowadzi do gnicia korzeni.
Dlaczego juka ma brązowe końcówki liści?Przyczyną bywają przesuszone korzenie lub fluor w wodzie. Podlewaj rzadziej, ale obficie, i użyj wody filtrowanej.
Kiedy przesadzać jukę?Najlepiej w kwietniu lub maju. Użyj bardzo przepuszczalnego podłoża, na przykład ziemi z perlitem lub piaskiem w proporcji 1:3.
Czy juka może zimować na dworze w Polsce?Nie, nie jest odporna na mróz. Wnieś ją do domu, zanim temperatura spadnie poniżej około 10°C, i chroń przed zimnymi przeciągami.
Jak rozmnożyć jukę?Przez sadzonki pnia, rozmnóżki lub nasiona. Sadzonki i rozmnóżki pobieraj w maju, czerwcu lub lipcu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony