Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Cykas

Cycas revoluta · Cycadaceae

Inne nazwy: sagowiec odwinięty, sagowiec, Cykas odwinięty

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Cykas (Cycas revoluta), zwany też sagowcem odwiniętym, to wolno rosnąca roślina o sztywnych, błyszczących liściach, uprawiana w domu. Jest łatwy w uprawie i odporny na przesuszenie, ale nie znosi mrozu ani zalewania. Jest też silnie trujący, co trzeba wziąć pod uwagę przy wyborze miejsca.

Światło
Jasne światło rozproszone, Półcień
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
16–30 °C, min. -10 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,3–1,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda cykas

Cykas pochodzi z południowej Japonii, w tym z wysp Riukiu, oraz z południowo-wschodnich Chin. W naturze rośnie w zaroślach na zboczach wzgórz w ciepłych strefach umiarkowanych i subtropikalnych. To wiecznie zielona roślina wieloletnia, rosnąca wolno.

Tworzy symetryczną rozetę sztywnych liści na grubym, kudłatym pniu. U młodych roślin pień jest krótki lub ukryty pod ziemią, z wiekiem może się rozgałęziać. Liście są pierzaste, ciemnozielone i błyszczące, mają 50–150 cm długości. Wąskie, skórzaste listki mają mocno podwinięte brzegi, a przy nasadzie są kolczaste.

W uprawie roślina zwykle ma około 1–2 m rozpiętości, a jej wysokość może wynosić od około 1 do 7 m. Cykas nie kwitnie w zwykłym sensie i jest dwupienny. Rośliny męskie mają żółtawe szyszki z pyłkiem, żeńskie zaokrąglone, złociste skupienie makrosporofili.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i światło

Cykas lubi jasne, rozproszone światło lub lekki półcień. W mieszkaniu zwykle wystarczą 4–6 godzin filtrowanego słońca dziennie. Ostre, bezpośrednie słońce może wybielać liście, dlatego roślinę do mocniejszego światła przyzwyczajaj stopniowo.

Według naszych danych najniższa temperatura, jaką cykas przeżyje, to około -10 °C, a typowa zimowa temperatura minimalna w Europie Środkowej bywa niższa (około -20 °C). Dlatego uprawiaj go jako roślinę doniczkową i nie sadź do gruntu. Dobrze rośnie w pojemniku, także na balkonie, o ile jest chroniony przed mrozem.

Podlewanie i wilgotność

Cykas ma małe wymagania wodne i dobrze znosi suszę. Podlewaj dopiero wtedy, gdy podłoże przeschnie na kilka centymetrów w głąb. Zalewanie i słaby drenaż prowadzą do gnicia korzeni i pnia.

Podlewanie zwiększ w maju, czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku, czyli w listopadzie, grudniu, styczniu i lutym, podlewaj bardzo oszczędnie. Wilgotność powietrza nie musi być wysoka, ale zbyt suche powietrze może powodować brązowienie końcówek liści.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsze jest piaszczyste, przepuszczalne podłoże z niewielką domieszką materii organicznej, o odczynie od kwaśnego do obojętnego (pH mniej więcej 5,5–7,0). Sprawdzą się też mieszanki gliniasto-piaszczyste z dodatkiem żwiru. Dobry drenaż jest ważniejszy niż żyzność.

Przesadzaj cykasa w kwietniu lub maju. Roślina ma korzenie koralowate, a gruba podstawa pnia z czasem wytwarza rozmnóżki.

Nawożenie

Nawoź od kwietnia do sierpnia, w okresie wzrostu. Jesienią i zimą, gdy roślina odpoczywa, odpuść nawożenie.

Przycinanie

Cykas prawie nie wymaga cięcia. W marcu lub kwietniu usuń tylko zaschnięte lub uszkodzone liście. Nigdy nie przycinaj stożka wzrostu, czyli środka korony.

Zimowanie

Chroń cykasa przed silnym mrozem. W domu zimuje najlepiej w jasnym i chłodnym miejscu, przy niewielkiej ilości wody. Okres spoczynku przypada na listopad–luty.

Rozmnażanie

Cykas rozmnaża się z nasion i z rozmnóżek wyrastających u podstawy pnia. Rozmnóżki najlepiej oddzielać w maju lub czerwcu. Nasiona wysiewa się w pomieszczeniu w lutym lub marcu. Pamiętaj, że nasiona są trujące.

Problemy i szkodniki

Żółknące liście zwykle oznaczają przelanie lub zły drenaż. Pozwól podłożu przeschnąć i popraw odpływ wody. Brązowe końcówki liści pojawiają się po mrozie lub w suchym powietrzu, więc chroń roślinę przed zimnem i podlewaj regularnie. Wybielone liście to skutek nagłego wystawienia na pełne słońce.

Najczęstsze szkodniki to tarcznik cykasowy (białe, skorupkowate owady na liściach), wełnowce i przędziorki. Przy tarczniku pomaga olej ogrodniczy lub preparat układowy. Z chorób groźne są zgnilizna korzeni i pnia, wywołane nadmiarem wody.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Silnie trująca
Psy
Silnie trująca
Konie
Trująca
Ludzie
Trująca

Cykas jest silnie trujący dla kotów i psów, trujący dla koni i ludzi. Toksyczne są nasiona, liście, pień i rdzeń, a substancją czynną jest cykasyna. Objawy zatrucia to wymioty, krwawe stolce, żółtaczka, zwiększone pragnienie, siniaki, niewydolność wątroby i możliwa śmierć. Rdzeń daje skrobię sagową dopiero po dokładnym wypłukaniu toksyn, więc nie nadaje się do użytku domowego. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy cykas jest trujący dla kotów i psów?Tak, jest silnie trujący dla kotów i psów. Toksyczne są nasiona, liście, pień i rdzeń. To informacja ogólna; w razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem.
Jak często podlewać cykasa?Podlewaj, gdy podłoże przeschnie na kilka centymetrów. Więcej wody potrzebuje od maja do sierpnia, a zimą bardzo mało.
Dlaczego liście cykasa żółkną?Najczęściej z powodu przelania lub słabego drenażu. Pozwól podłożu przeschnąć i popraw odpływ wody.
Czy cykas przetrwa zimę na dworze?Nie, w Europie Środkowej zimą bywa zbyt zimno. Cykas przeżywa około -10 °C, więc zimuje w jasnym, chłodnym pomieszczeniu.
Kiedy przesadzać cykasa?Najlepiej w kwietniu lub maju. Użyj piaszczystego, przepuszczalnego podłoża.
Czy można przyciąć środek cykasa?Nie, nigdy nie tnij stożka wzrostu. Usuwaj tylko zaschnięte lub uszkodzone liście, najlepiej w marcu lub kwietniu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony