Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki
Rośliny wodne

Tatarak

Acorus calamus · Acoraceae

Inne nazwy: tatarak zwyczajny, Ajer

Tatarak zwyczajny to wieloletnia roślina brzegów wód o mieczowatych liściach, które po roztarciu pachną słodko. W Polsce jest w pełni mrozoodporny, a uprawa jest łatwa, o ile korzenie stale mają kontakt z wodą. Roślina rozrasta się kłączami, więc najlepiej sadzić ją w pojemnikach.

Światło
Pełne słońce, Półcień
Podlewanie
Wodne
Wilgotność powietrza
Wysoka
Temperatura
15–25 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,6–1,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda tatarak zwyczajny

Tatarak zwyczajny, nazywany też po prostu tatarakiem (łac. Acorus calamus), należy do rodziny tatarakowatych. Tworzy luźne, wzniesione kępy, które zwykle osiągają 60–150 cm wysokości. Rośnie w umiarkowanym tempie.

Liście są zielone, mieczowate, podobne do liści kosaćca, z wyraźnym nerwem środkowym i falowanym brzegiem. U nasady bywają czerwonawe. Pod ziemią lub w wodzie ciągnie się rozgałęzione, kolankowate kłącze, grubości palca, z zewnątrz brązowe, w środku białe.

Kwiaty są drobne, zielonożółte, zebrane w kolbę długości 5–10 cm, która wyrasta z boku trójkątnej łodygi. Pojawiają się w maju i czerwcu, ale są mało efektowne, a nasiona zawiązują się rzadko. Europejskie rośliny są bezpłodne i nie owocują. Tatarak pochodzi z Azji Środkowej, a dziś jest szeroko rozpowszechniony na świecie.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Tatarak rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. W upalne lata pomaga cień po południu. Naturalnie występuje na brzegach stawów, jezior i rzek oraz na bagnach i mokradłach, więc w ogrodzie sprawdzi się przy oczku wodnym, w płytkiej wodzie albo w dużej donicy zanurzonej w wodzie.

Woda

To roślina wodna i nie toleruje przesuszenia. Ziemia ma być stale mokra, a najlepiej, żeby pojemnik stał w płytkiej wodzie. Szczególnie dużo wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Brązowe, przypalone końcówki liści zwykle oznaczają, że podłoże za bardzo przeschło.

Podłoże i przesadzanie

Dobrze znosi podłoża mokre, bagienne, gliniaste i próchniczne, także zalane wodą. Jeśli rośnie w pojemniku, przesadza się go w kwietniu.

Sadzenie i ograniczanie rozrostu

Kłącza sadzi się w kwietniu, maju lub czerwcu, tuż pod powierzchnią ziemi, na brzegu wody albo w pojemnikach ustawionych w płytkiej wodzie.

Tatarak rozrasta się kłączami i może tworzyć duże kolonie, a bywa zaliczany do chwastów. Dlatego najlepiej sadzić go w pojemnikach i zagłębiać je w podłożu, aby ograniczyć rozrost.

Cięcie

Przycinanie wykonuje się w marcu i kwietniu, gdy liście zimą zamarły, a roślina rusza z nowymi pędami.

Zimowanie

Tatarak jest mrozoodporny. Przetrwa nawet około -39°C, a typowe polskie zimy z mrozem do około -20°C nie są dla niego problemem. Liście zimą zamierają, a wiosną roślina odrasta z kłącza. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Najłatwiej rozmnażać go przez podział kępy lub kłącza, w kwietniu i maju. Regularne dzielenie jest też sposobem na opanowanie rozrostu.

Problemy

Z chorób wymienia się przypalenie liści. Zwykle wiąże się z przesuszeniem, więc podłoże ma być stale mokre lub zalane wodą. Szkodniki nie są wymieniane jako problem.

Niechciany rozrost to skutek pełzających kłączy. Pomaga uprawa w zagłębionych pojemnikach i regularny podział.

Zastosowanie

Wyciąg z kłącza stosowano do aromatyzowania żywności, gorzkich likierów i cukierków, jednak w USA zakazano użycia go w żywności z powodu obaw o bezpieczeństwo.

W medycynie ludowej tatarak tradycyjnie stosowano przy dolegliwościach trawiennych i bólu, a w ajurwedzie używano go po ugotowaniu w mleku, aby zmniejszyć zawartość azaronu. Nie ma badań klinicznych potwierdzających jego bezpieczeństwo ani skuteczność.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy tatarak zwyczajny przezimuje w Polsce?Tak, jest mrozoodporny i znosi nawet około -39°C. Liście zimą zamierają, a wiosną roślina odrasta z kłącza.
Jak głęboko sadzić tatarak?Kłącza sadzi się tuż pod powierzchnią ziemi, na brzegu wody lub w pojemnikach ustawionych w płytkiej wodzie.
Jak powstrzymać rozrost tataraku?Najlepiej uprawiać go w pojemnikach zagłębionych w podłożu i regularnie dzielić kępy. Kłącza pełzają i mogą tworzyć duże kolonie.
Czy tatarak lubi słońce?Rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. W upalne lata dobrze mu służy cień po południu.
Dlaczego liście tataraku brązowieją na końcach?Najczęściej podłoże za bardzo przeschło. Ziemia powinna być stale mokra albo roślina ma stać w wodzie.
Kiedy kwitnie tatarak zwyczajny?Kwitnie w maju i czerwcu. Kwiaty są drobne, zielonożółte i zebrane w kolbę, a nasiona zawiązują się rzadko.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony