Grążel
Nuphar lutea · Nymphaeaceae
Inne nazwy: grążel żółty, Nuphar luteum
Grążel żółty (Nuphar lutea) to wieloletnia roślina wodna z pływającymi liśćmi i pachnącymi, żółtymi kwiatami. Jest w pełni mrozoodporny, więc w naszym klimacie zimuje w wodzie. Dobrze sprawdza się w stawie i większym oczku wodnym.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wodne
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 15–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda grążel
Grążel tworzy kłączowe kępy. Liście pływają po powierzchni wody, a kwiaty unoszą się na jej poziomie lub tuż nad nią. Liście pływające są szeroko owalne, skórzaste, zielone, mają 16–30 cm długości i głębokie wcięcie u nasady. Liście podwodne są bardzo cienkie, o falistych brzegach.
Kwiaty są pojedyncze, pachnące, kuliste, żółte, o średnicy 3–6,5 cm. Tworzy je pięć zaokrąglonych żółtych działek kielicha oraz drobne, mało widoczne płatki. Kwitnienie przypada na czerwiec, lipiec i sierpień. Po kwiatach pojawia się zielona torebka w kształcie butelki, o długości 2,6–4,5 cm, otoczona trwałymi działkami. Zawiera do 400 oliwkowozielonych nasion.
W naturze grążel rośnie w Europie aż po Syberię i Xinjiang, w północno-zachodniej Afryce i w zachodniej Azji, w wodach stojących i wolno płynących: jeziorach, stawach, kanałach, rowach i na brzegach strumieni.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Grążel najlepiej rośnie w pełnym słońcu, toleruje też stanowisko od słonecznego do półcienistego. W naturze zasiedla wody do około 5 m głębokości, dlatego nadaje się do głębszych zbiorników. Znosi wodę zarówno kwaśną, jak i zasadową.
Woda i wilgotność
To roślina w pełni wodna, więc nie ma mowy o podlewaniu w zwykłym sensie. Nie znosi suszy, a kłącze musi stale tkwić w wodzie. Wilgotność powietrza nad stawem jest naturalnie wysoka, co roślinie odpowiada. Najlepiej czuje się w wodzie stojącej lub słabo płynącej.
Podłoże i przesadzanie
Grube, gąbczaste, rozgałęzione kłącze zakorzenia się w osadzie dennym. Roślina toleruje stałe zalanie podłoża, a tkanka przewietrzająca doprowadza tlen w głąb kłącza. Przesadzanie, także do większego pojemnika, najlepiej wykonać w kwietniu i maju.
Nawożenie
Grążel można nawozić w maju i czerwcu, czyli na początku sezonu wzrostu.
Cięcie
Prace porządkowe przy roślinie wykonuje się w sierpniu i wrześniu.
Sadzenie
Grążel sadzi się w kwietniu, maju lub czerwcu. Kłącze umieszcza się w osadzie dennym zbiornika, tak aby liście mogły swobodnie pływać po powierzchni.
Zimowanie
Grążel jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -30°C. Pozostawia się go w wodzie, poniżej granicy zamarzania. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego i w tym czasie roślina nie wymaga żadnych zabiegów.
Rozmnażanie
Grążel rozmnaża się przez podział kłączy lub z nasion. Najlepszy termin to kwiecień i maj.
Szkodniki
Liście atakują chrząszcze liściowe oraz mszyce. W naturze liście i korzenie zjadają też ptaki, jelenie i bobry.
Zastosowanie
Grążel daje schronienie rybom i bezkręgowcom wodnym. Od czasów prehistorycznych był używany jako pożywienie i tradycyjnie stosowany w medycynie ludowej.
















































































