Pistia rozetkowa
Pistia stratiotes · Araceae
Inne nazwy: sałata wodna, pistia, topian osokowaty, piscja osokowata
Pistia rozetkowa, zwana też sałatą wodną, to pływająca roślina o aksamitnych, srebrzystozielonych rozetach przypominających sałatę. W Polsce nie przezimuje na zewnątrz, więc nadaje się na balkon lub do wnętrza, w naczyniu z wodą. Latem łatwo ją utrzymać, a kłopotem są zima i szybkie rozrastanie się.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wodne
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 22–30 °C, min. 5 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 5–25 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda pistia rozetkowa
Pistia rozetkowa (Pistia stratiotes), nazywana także sałatą wodną lub po prostu pistią, należy do rodziny obrazkowatych (Araceae). To wieloletnia, zimozielona roślina wodna, która swobodnie pływa po powierzchni. Tworzy rozetę o wysokości zwykle 5–25 cm i średnicy 10–30 cm, a dzięki rozłogom rozrasta się w gęste maty. Pod rozetą zwisają w wodzie pierzaste korzenie.
Liście są gąbczaste, aksamitne, klinowate, z równoległym unerwieniem i falistymi brzegami. Mają kolor zielony ze srebrzystym odcieniem. Pokrywają je krótkie białe włoski, które zatrzymują powietrze i pomagają roślinie unosić się na wodzie. Owoce to drobne, niepozorne jagody z owalnymi nasionami.
W naturze pistia rośnie w stojących lub wolno płynących wodach słodkich: w stawach, jeziorach, wolno płynących rzekach i kanałach. Jej pochodzenie nie jest pewne, prawdopodobnie jest gatunkiem pantropikalnym. Po raz pierwszy opisano ją nad Nilem, w okolicy Jeziora Wiktorii. Dziś występuje w niemal wszystkich tropikalnych i podzwrotnikowych wodach słodkich Afryki, Azji i Ameryk.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i temperatura
Pistia lubi jasne miejsce, od pełnego słońca do półcienia. Znosi pewne zacienienie, ale najlepiej rośnie w jasnym świetle.
Optymalna temperatura to 22–30°C. Roślina nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką jeszcze przetrwa, to około 5°C. Na polskim balkonie sprawdzi się więc w ciepłych miesiącach, w pojemniku z wodą, albo przez cały rok w ciepłym, jasnym pomieszczeniu.
Woda i wilgotność
Pistia nie wymaga podlewania, bo cały czas pływa na wodzie. Musi mieć ją na stałe, bo nie toleruje suszy. Woda powinna być słodka, bogata w składniki odżywcze i spokojna. Silny ruch, na przykład od filtra lub strumienia, rozbija rozetę, więc powierzchnia wody powinna pozostać nieporuszona.
Roślina lubi wysoką wilgotność powietrza. Zwykle najlepiej czuje się przy odczynie wody w przedziale pH około 6,5–7,2.
Podłoże
Pistia nie potrzebuje żadnego podłoża. Korzenie pobierają składniki odżywcze bezpośrednio z wody, więc wystarczy je swobodnie zanurzyć. Nie ma tu przesadzania w ogrodniczym sensie. Wystarczy przenieść roślinę do większego lub świeżo napełnionego naczynia.
Przerzedzanie i porządki
Roślina rośnie szybko, dlatego nadmiar rozet trzeba regularnie wyławiać, żeby nie powstała zwarta mata. Usuwaj też obumarłe liście. Wyjęte rośliny wyrzucaj do odpadów, nigdy do naturalnej wody.
Umieszczanie na wodzie
Pistię kładzie się po prostu na powierzchni wody. Na zewnątrz robi się to po ustąpieniu przymrozków, w Polsce w czerwcu lub lipcu. Nigdy nie wypuszczaj jej do naturalnych zbiorników wodnych.
Zimowanie
Pistia jest wrażliwa na zimno, więc przed pierwszymi przymrozkami, we wrześniu i październiku, trzeba ją chronić. Okres spoczynku trwa od października do marca.
W chłodnym klimacie można przezimować kilka roślin w ciepłym, jasnym akwarium. Drugi sposób to pozwolić roślinie wytworzyć nasiona i co roku kupować lub zakładać nowe okazy.
Rozmnażanie
Pistię rozmnaża się przez rozety przybyszowe, czyli młode rośliny powstające na rozłogach, albo przez nasiona. Najlepszy czas to czerwiec, lipiec i sierpień. Młode rozety wystarczy oddzielić od rośliny macierzystej i położyć na wodzie.
Problemy i ryzyko inwazji
Ze szkodników na pistii mogą pojawić się mszyce.
W ciepłych regionach pistia jest silnie inwazyjna. Tworzy tam gęste maty, które zużywają tlen w wodzie, szkodzą rybom i dają schronienie larwom komarów. Dlatego nigdy nie wolno jej wypuszczać do stawów, jezior ani rzek.
Zastosowanie
Choć pistia przypomina sałatę, jest gorzka i bogata w szczawiany. Formalnie jest jadalna, ale w praktyce służyła tylko jako pokarm w czasach głodu i pasza dla zwierząt, więc na stół się nie nadaje.
W tradycyjnej medycynie azjatyckiej i afrykańskiej stosowano ją na rany i infekcje skóry, między innymi w postaci sproszkowanych liści.
















































































