Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki
Rośliny wodne

Pistia rozetkowa

Pistia stratiotes · Araceae

Inne nazwy: sałata wodna, pistia, topian osokowaty, piscja osokowata

Pistia rozetkowa, zwana też sałatą wodną, to pływająca roślina o aksamitnych, srebrzystozielonych rozetach przypominających sałatę. W Polsce nie przezimuje na zewnątrz, więc nadaje się na balkon lub do wnętrza, w naczyniu z wodą. Latem łatwo ją utrzymać, a kłopotem są zima i szybkie rozrastanie się.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Wodne
Wilgotność powietrza
Wysoka
Temperatura
22–30 °C, min. 5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
5–25 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuRozmnażanieOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda pistia rozetkowa

Pistia rozetkowa (Pistia stratiotes), nazywana także sałatą wodną lub po prostu pistią, należy do rodziny obrazkowatych (Araceae). To wieloletnia, zimozielona roślina wodna, która swobodnie pływa po powierzchni. Tworzy rozetę o wysokości zwykle 5–25 cm i średnicy 10–30 cm, a dzięki rozłogom rozrasta się w gęste maty. Pod rozetą zwisają w wodzie pierzaste korzenie.

Liście są gąbczaste, aksamitne, klinowate, z równoległym unerwieniem i falistymi brzegami. Mają kolor zielony ze srebrzystym odcieniem. Pokrywają je krótkie białe włoski, które zatrzymują powietrze i pomagają roślinie unosić się na wodzie. Owoce to drobne, niepozorne jagody z owalnymi nasionami.

W naturze pistia rośnie w stojących lub wolno płynących wodach słodkich: w stawach, jeziorach, wolno płynących rzekach i kanałach. Jej pochodzenie nie jest pewne, prawdopodobnie jest gatunkiem pantropikalnym. Po raz pierwszy opisano ją nad Nilem, w okolicy Jeziora Wiktorii. Dziś występuje w niemal wszystkich tropikalnych i podzwrotnikowych wodach słodkich Afryki, Azji i Ameryk.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i temperatura

Pistia lubi jasne miejsce, od pełnego słońca do półcienia. Znosi pewne zacienienie, ale najlepiej rośnie w jasnym świetle.

Optymalna temperatura to 22–30°C. Roślina nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką jeszcze przetrwa, to około 5°C. Na polskim balkonie sprawdzi się więc w ciepłych miesiącach, w pojemniku z wodą, albo przez cały rok w ciepłym, jasnym pomieszczeniu.

Woda i wilgotność

Pistia nie wymaga podlewania, bo cały czas pływa na wodzie. Musi mieć ją na stałe, bo nie toleruje suszy. Woda powinna być słodka, bogata w składniki odżywcze i spokojna. Silny ruch, na przykład od filtra lub strumienia, rozbija rozetę, więc powierzchnia wody powinna pozostać nieporuszona.

Roślina lubi wysoką wilgotność powietrza. Zwykle najlepiej czuje się przy odczynie wody w przedziale pH około 6,5–7,2.

Podłoże

Pistia nie potrzebuje żadnego podłoża. Korzenie pobierają składniki odżywcze bezpośrednio z wody, więc wystarczy je swobodnie zanurzyć. Nie ma tu przesadzania w ogrodniczym sensie. Wystarczy przenieść roślinę do większego lub świeżo napełnionego naczynia.

Przerzedzanie i porządki

Roślina rośnie szybko, dlatego nadmiar rozet trzeba regularnie wyławiać, żeby nie powstała zwarta mata. Usuwaj też obumarłe liście. Wyjęte rośliny wyrzucaj do odpadów, nigdy do naturalnej wody.

Umieszczanie na wodzie

Pistię kładzie się po prostu na powierzchni wody. Na zewnątrz robi się to po ustąpieniu przymrozków, w Polsce w czerwcu lub lipcu. Nigdy nie wypuszczaj jej do naturalnych zbiorników wodnych.

Zimowanie

Pistia jest wrażliwa na zimno, więc przed pierwszymi przymrozkami, we wrześniu i październiku, trzeba ją chronić. Okres spoczynku trwa od października do marca.

W chłodnym klimacie można przezimować kilka roślin w ciepłym, jasnym akwarium. Drugi sposób to pozwolić roślinie wytworzyć nasiona i co roku kupować lub zakładać nowe okazy.

Rozmnażanie

Pistię rozmnaża się przez rozety przybyszowe, czyli młode rośliny powstające na rozłogach, albo przez nasiona. Najlepszy czas to czerwiec, lipiec i sierpień. Młode rozety wystarczy oddzielić od rośliny macierzystej i położyć na wodzie.

Problemy i ryzyko inwazji

Ze szkodników na pistii mogą pojawić się mszyce.

W ciepłych regionach pistia jest silnie inwazyjna. Tworzy tam gęste maty, które zużywają tlen w wodzie, szkodzą rybom i dają schronienie larwom komarów. Dlatego nigdy nie wolno jej wypuszczać do stawów, jezior ani rzek.

Zastosowanie

Choć pistia przypomina sałatę, jest gorzka i bogata w szczawiany. Formalnie jest jadalna, ale w praktyce służyła tylko jako pokarm w czasach głodu i pasza dla zwierząt, więc na stół się nie nadaje.

W tradycyjnej medycynie azjatyckiej i afrykańskiej stosowano ją na rany i infekcje skóry, między innymi w postaci sproszkowanych liści.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy pistia rozetkowa przezimuje w Polsce na dworze?Nie. Nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką przetrwa, to około 5°C. Na zimę trzeba ją przenieść do ciepłego, jasnego akwarium albo co roku zakładać nowe rośliny.
Kiedy wysadzać pistię na wodę?Po ustąpieniu przymrozków, w Polsce w czerwcu lub lipcu. Wystarczy położyć rozetę na powierzchni wody.
Jakiej temperatury potrzebuje sałata wodna?Najlepiej rośnie w temperaturze 22–30°C. Bardzo ciepła i jasna woda sprzyja jej szybkiemu wzrostowi.
Jak rozmnożyć pistię?Najprościej przez oddzielenie młodych rozet, które powstają na rozłogach, albo z nasion. Najlepiej robić to w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Czy pistia jest trująca dla kota lub psa?Może być łagodnie toksyczna dla kotów i psów, więc trzymaj ją poza ich zasięgiem. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna ani medyczna.
Czy można wyrzucić nadmiar pistii do stawu?Nie. Pistia jest silnie inwazyjna, tworzy gęste maty, zużywa tlen w wodzie i szkodzi rybom. Nadmiar roślin trzeba wyrzucać do odpadów.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony