Grzybień biały
Nymphaea alba · Nymphaeaceae
Inne nazwy: nenufar, nenufary
Grzybień biały (Nymphaea alba), nazywany też lilią wodną, to łatwa w uprawie bylina wodna o pływających liściach i pachnących, białych kwiatach. W polskim klimacie jest mrozoodporny i zimuje w stawie, jeśli woda nie przemarza do dna. Potrzebuje słonecznego stanowiska i sporo miejsca.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Wodne
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 15–25 °C, min. -20 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda grzybień biały
Grzybień biały, zwany też lilią wodną, wyrasta z płożącego, grubego kłącza zakotwiczonego w mule na dnie. Na powierzchni wody unoszą się okrągłe, ciemnozielone liście o średnicy do 35 cm.
Latem, od czerwca do września, pojawiają się gwiazdkowate, białe kwiaty o średnicy 8–20 cm z licznymi żółtymi pręcikami. Otwierają się w ciągu dnia i są pachnące. W naturze roślina rośnie w Europie, Afryce Północnej i umiarkowanej Azji, w wodach stojących lub wolno płynących: w stawach, jeziorach, rowach i kanałach.
Rośnie szybko i z czasem tworzy kępę o szerokości około 1–1,5 m.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Grzybień biały potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze kwitnie. W cieniu liście będą rosły, ale kwiatów zwykle jest niewiele.
Wybierz zbiornik z wodą stojącą lub bardzo wolno płynącą i zaplanuj dla rośliny około 150 cm wolnej przestrzeni. Do małego oczka wodnego to roślina zwykle zbyt ekspansywna.
Woda
Roślina rośnie w wodzie, z kłączem całkowicie zanurzonym, i nie toleruje suszy. Na początku kłącze sadzi się mniej więcej 20 cm pod powierzchnią, a w miarę wzrostu można je stopniowo obniżać nawet do 90 cm. Wilgotność powietrza nie jest problemem, bo liście pływają po wodzie.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest ciężka glina lub specjalna ziemia do roślin wodnych. Nie dodawaj do wody świeżego nawozu.
Zatłoczone kłącza dzieli się i sadzi na nowo co 2–4 lata, w kwietniu lub maju.
Nawożenie
Wiosną, w maju i czerwcu, wciśnij w podłoże w koszu tabletki nawozu do roślin wodnych. Nawóz umieszczony w podłożu nie zanieczyszcza wody tak jak nawożenie wprost do zbiornika.
Cięcie i porządkowanie
Usuwaj obumarłe liście i przekwitłe kwiaty. Główne porządki wypadają we wrześniu i październiku, przed spoczynkiem roślin.
Sadzenie
Kłącze sadź w koszu lub w mule na dnie w maju albo w czerwcu. Na początku ustaw je płytko, a gdy się ukorzeni, stopniowo zanurzaj głębiej. Zapewnij roślinie dużo miejsca, bo szybko się rozrasta.
Zimowanie
Grzybień biały jest mrozoodporny. Kłącze zimuje w wodzie, pod warunkiem że zbiornik jest na tyle głęboki, by nie zamarzł do dna. Okres spoczynku trwa od listopada do marca.
Rozmnażanie
Najprościej rozmnażać grzybień przez podział kłącza w kwietniu lub maju. Roślinę można też rozmnażać z nasion.
Problemy i szkodniki
Wśród szkodników mogą pojawić się stonka grzybieniowa i mszyce.
Jeśli grzybień słabo kwitnie, przyczyną jest zwykle zbyt duży cień albo zbyt głęboka woda. Przenieś roślinę w słoneczne miejsce i podnieś ją wyżej.
Gdy liście tłoczą się i wystają ponad wodę, kłącze jest przegęszczone. Podziel je i posadź ponownie.
Zastosowanie
Kwiaty nadają się na kwiaty cięte, a roślina daje schronienie rybom i płazom oraz cień na wodzie. Chętnie odwiedzają ją owady zapylające.
W północno-wschodnich Indiach młode liście, łodygi i gotowane kłącza jada się jako warzywo. Tradycyjnie roślinę stosowano jako środek uspokajający oraz przy biegunce, hemoroidach i kaszlu.
















































































