Karambola
Averrhoa carambola · Oxalidaceae
Inne nazwy: oskomian pospolity
Karambola, czyli oskomian pospolity (Averrhoa carambola), to wiecznie zielone drzewko z tropikalnej Azji Południowo-Wschodniej, znane z żebrowanych owoców w kształcie gwiazdy. W naszym klimacie nie przezimuje na zewnątrz, więc uprawia się ją na balkonie i w pomieszczeniu, z ochroną przed chłodem i mrozem.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 20–32 °C, min. -2 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 5–12 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda karambola
Karambola pochodzi z tropikalnej Azji Południowo-Wschodniej, a naturalnie występuje na Jawie, Malukach i Celebesie w Indonezji. Jest szeroko uprawiana w strefach tropikalnych i subtropikalnych. To wolno rosnące drzewo o zwisających gałęziach i szerokiej, zaokrąglonej koronie. W naturze osiąga od 5 do 12 m wysokości.
Liście są pierzaste, mają 15–20 cm długości i składają się z 5–11 jajowatych listków. Od góry są miękkie, średnio zielone, od spodu delikatnie owłosione i białawe. Listki składają się na noc albo po potrząśnięciu rośliną.
Drobne, dzwonkowate kwiaty mają około 6 mm średnicy i pięć płatków. Są różowe, fioletowe lub białe i tworzą luźne wiechy na gałęziach albo pniu. Owoce są podłużne, woskowe, pomarańczowożółte, mają 6–15 cm długości i pięć lub sześć żeber, przez co w przekroju przypominają gwiazdę. Są soczyste i chrupiące, a w smaku od bardzo kwaśnych po słodkie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Karambola lubi dużo światła: zwykle sprawdza się w pełnym słońcu lub w słońcu z lekkim półcieniem. Ponieważ nie jest odporna na mróz, w naszym klimacie najlepiej uprawiać ją w dużej donicy. Od późnej wiosny do jesieni może stać na balkonie, a na zimę musi trafić do wnętrza.
Podlewanie
Najwięcej wody karambola potrzebuje od maja do sierpnia, w okresie wzrostu i kwitnienia. Od listopada do lutego roślina ma okres spoczynku, więc w tym czasie podlewaj ją wyraźnie oszczędniej.
Przesadzanie
Najlepszy termin na przesadzenie to kwiecień. Wtedy roślina wchodzi w okres wzrostu, a zabieg można połączyć z początkiem sezonu nawożenia.
Nawożenie
Nawoź od kwietnia do sierpnia, czyli w czasie, gdy karambola rośnie i kwitnie. Jesienią i zimą nawożenie odstaw.
Przycinanie
Drzewko przycinaj w marcu, przed startem wzrostu. Naturalny pokrój z zaokrągloną koroną i zwisającymi gałęziami zwykle nie wymaga ostrych cięć, wystarczy go lekko formować.
Zimowanie
Karambola nie przetrwa mrozu. Według danych znosi spadek temperatury najwyżej do około -2 °C, a typowe zimowe minima u nas sięgają -20 °C. Ochrona przed zimnem jest potrzebna w październiku, listopadzie, grudniu, styczniu, lutym, marcu i kwietniu. Rośliny z balkonu przenieś więc do wnętrza z początkiem jesieni i wystawiaj je dopiero wtedy, gdy minie ryzyko przymrozków. Zimą, w okresie spoczynku od listopada do lutego, ogranicz podlewanie.
Rozmnażanie
Nasiona można wysiewać pod osłonami w marcu. Rośliny już rosnące rozmnaża się w maju i czerwcu.
Owoce i zastosowanie
Jadalne są owoce. Słodkie odmiany je się na surowo, a kwaśne marynuje się albo przerabia na galaretki, dżemy i soki. Kwitnienie przypada na czerwiec, lipiec i sierpień.
W tradycyjnej medycynie azjatyckiej owoce stosowano przy ospie wietrznej, pasożytach jelitowych i bólach głowy.





































































































