Cytrusy
Citrus · Rutaceae
Inne nazwy: rośliny cytrusowe, cytrus, Owoce cytrusowe, Owoc cytrusowy
Cytrusy (zwane też roślinami cytrusowymi, cytrusem lub citrus) to wiecznie zielone drzewa owocowe z rodziny rutowatych. W naszym klimacie nie przezimują w gruncie, dlatego uprawia się je w donicach na balkonie lub w jasnym pomieszczeniu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–30 °C, min. -2 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 4,5–15 m
Gatunki i odmiany
Pomelo
Citrus maxima
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Cytrynowiec
Citrus limon
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Cytron
Citrus medica
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Drzewko limonki
Citrus aurantiifolia
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Drzewko mandarynki
Citrus reticulata
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Cytrusy – opis rośliny
Rodzaj Citrus tworzą drzewa lub duże, zaokrąglone krzewy z wyprostowanymi, czasem ciernistymi pędami. Rośliny często są szczepione na podkładce. W warunkach naturalnych osiągają od 4,5 do 15 m wysokości. Pochodzą z subtropikalnej i tropikalnej Azji, Melanezji i Australii, a za miejsce pochodzenia rodzaju uważa się podnóże Himalajów.
Liście są zielone, pojedyncze, skrętoległe i całobrzegie; ich wielkość zależy od gatunku i odmiany. Białe, pięciopłatkowe kwiaty, często intensywnie pachnące, pojawiają się od kwietnia do czerwca, pojedynczo lub w małych grupach. Owoc to jagoda (hesperydium) z grubą skórką, żółta, pomarańczowa, zielona lub czerwona, o smaku od kwaśnego po słodki. Uprawa uchodzi za umiarkowanie trudną.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Cytrusy potrzebują co najmniej 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie. W domu wybierz najjaśniejsze miejsce, jakie masz. Latem najlepiej sprawdza się osłonięte, słoneczne stanowisko na balkonie lub tarasie.
Podlewanie i wilgotność
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, a bryła korzeniowa nigdy nie może całkiem przeschnąć. Nie dopuszczaj jednak do zastoju wody. Więcej wody roślina potrzebuje od maja do sierpnia. Wilgotność powietrza powinna być umiarkowana.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest żyzna, próchnicza, przepuszczalna ziemia o lekko kwaśnym odczynie, około pH 6 (zakres 5,5–6,5). Dobrze sprawdza się podłoże próchnicze lub gliniaste, wilgotne, ale z dobrym drenażem. Przesadzaj w marcu lub kwietniu.
Nawożenie
Nawoź od marca do sierpnia, czyli w okresie wzrostu. W miesiącach spoczynku (listopad–luty) nawożenie nie jest potrzebne.
Przycinanie
Cięcie wykonuj w marcu lub kwietniu.
Sadzenie i wystawianie na zewnątrz
W chłodnym klimacie cytrusy uprawia się w pojemnikach i na zimę przenosi do wnętrza. Na zewnątrz wystawiaj je w maju lub czerwcu. Przed przymrozkami chroń rośliny w okresach marzec–maj oraz październik–listopad.
Zimowanie
Cytrusy znoszą najwyżej około -2°C, więc przed nadejściem mrozów przenieś je do jasnego, chłodnego pomieszczenia bez mrozu. Okres spoczynku przypada na listopad–luty.
Rozmnażanie
Cytrusy rozmnaża się przez szczepienie, z nasion i z sadzonek pędowych. Siew w pomieszczeniu wykonuje się w lutym lub marcu.
Szkodniki i choroby
Do typowych szkodników należą: wełnowiec cytrusowy, szrotówek cytrusowy (minujący liście), piewik cytrusowy, przędziorek cytrusowy i mączlik cytrusowy. Wśród chorób wymienia się czarną plamistość cytrusów, raka cytrusów i parcha pomarańczy słodkiej.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się w listopadzie, grudniu oraz od stycznia do marca. Jadalne są owoce, sok i skórka (zest). Owoce spożywa się na surowo, po obróbce cieplnej lub jako przetwory, a z roślin pozyskuje się też olejki eteryczne. Kwiaty przyciągają pszczoły, motyle i ćmy.






























































































































