Tamarillo
Solanum betaceum · Solanaceae
Inne nazwy: pomidor drzewiasty, cyfomandra, Cyfomandra grubolistna, Cyphomandra betacea
Tamarillo (Solanum betaceum), zwane też pomidorem drzewiastym lub cyfomandrą, to szybko rosnące drzewko z Andów, które daje jajowate owoce. W polskim klimacie nie przezimuje w gruncie, więc uprawiaj je w donicy: latem na balkonie, zimą w jasnym pomieszczeniu bez mrozu.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–20 °C, min. -2 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 2–5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda tamarillo
Tamarillo pochodzi z Andów Ameryki Południowej, m.in. z Peru, Ekwadoru, Boliwii, Kolumbii i Argentyny. Uprawia się je także w innych regionach świata, zwłaszcza w Nowej Zelandii. To szybko rosnące małe drzewo lub krzew z jednym pionowym pniem i bocznymi gałęziami, na których pojawiają się kwiaty, a później zwisają owoce. W naturze zwykle osiąga około 2–5 m wysokości.
Liście są duże, pojedyncze, zimozielone i mają silny, ostry zapach. Pachnące, różowobiałe kwiaty zebrane w kwiatostany po 10–50 sztuk przyciągają owady. Owoce mają 4–10 cm długości, są jajowate, żółte, pomarańczowe, czerwone albo prawie fioletowe, czasem prążkowane. Jędrny miąższ zawiera dużo nasion, a odmiany czerwone są bardziej kwaśne.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Tamarillo lubi pełne słońce lub stanowisko od słonecznego do półcienistego. Najlepiej rośnie w temperaturze około 15–20°C. Korzenie ma płytkie i słabo rozwinięte, dlatego roślina źle znosi wiatr i suszę. Na balkonie wybierz miejsce osłonięte, a gałęzie podeprzyj palikiem.
Podlewanie
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne. Tamarillo słabo toleruje przesuszenie, ale równie źle znosi stojącą wodę w donicy. W czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy roślina kwitnie i owocuje, podlewaj obficiej. W okresie spoczynku (styczeń, luty, listopad, grudzień) wody potrzebuje mniej.
Podłoże i przesadzanie
Tamarillo potrzebuje ziemi lekkiej, głębokiej, żyznej i przepuszczalnej, próchniczej, najlepiej gliniastej, o odczynie mniej więcej pH 5–8. Podłoże ma być wilgotne, ale dobrze odprowadzać wodę, więc donica musi mieć otwory odpływowe. Przesadzaj w marcu lub kwietniu.
Nawożenie
Nawoź od kwietnia do lipca, czyli w czasie intensywnego wzrostu i kwitnienia. Jesienią i zimą, w okresie spoczynku, nie nawoź.
Przycinanie
Przycinaj w marcu, przed ruszeniem wzrostu. Drzewko rośnie szybko, więc coroczne cięcie pomaga utrzymać jego rozmiar.
Siew i wystawienie na zewnątrz
Nasiona wysiewaj w domu w lutym lub marcu. Siewki są szczególnie wrażliwe na zimno. Na balkon lub do ogrodu wystawiaj rośliny w czerwcu, po ostatnich przymrozkach, w miejscu ciepłym i osłoniętym. Palik chroni gałęzie przed połamaniem przez wiatr.
Zimowanie
Tamarillo nie jest mrozoodporne. Najniższa temperatura, jaką znosi, to około –2°C, a typowe zimowe minima u nas sięgają –20°C. Rośliny w donicach przenieś do jasnego pomieszczenia bez mrozu. Ochrona przed przymrozkami jest potrzebna od października do maja, a więc także na początku wiosny i późną jesienią, gdy noce bywają zimne. Listopad, grudzień, styczeń i luty to okres spoczynku.
Rozmnażanie
Rozmnażaj tamarillo z nasion lub z sadzonek pędowych. Sadzonki pobieraj w czerwcu lub lipcu. Nasiona wysiewaj w domu w lutym i marcu.
Najczęstsze problemy
Więdnięcie liści lub opadanie rośliny wynika zwykle z zalania albo z przesuszenia. Popraw odpływ wody i podlewaj regularnie.
Czernienie liści po mrozie pojawia się przy temperaturach poniżej około –2°C. Roślinę przykryj lub przenieś w osłonięte miejsce.
Złamane gałęzie to skutek wiatru działającego na płytkie korzenie oraz obfitego owocowania. Podpieraj roślinę i chroń ją przed wiatrem.
Zbiór i wykorzystanie
Kwitnienie trwa od czerwca do sierpnia, a owoce zbieraj od września do listopada. Jadalny jest tylko dojrzały owoc. Miąższ wyjadaj łyżeczką ze skórki albo używaj do sosów, chutneyów i deserów. Skórka jest gorzka i zwykle się ją odrzuca.





































































































