Cytrynowiec
Citrus limon · Rutaceae
Inne nazwy: cytryna, drzewko cytrynowe, cytryna zwyczajna, Citrus ×limon
Cytrynowiec (Citrus limon), zwany też cytryną lub drzewkiem cytrynowym, to wiecznie zielone drzewko o pachnących kwiatach i żółtych owocach. W naszym klimacie nie przetrwa zimy na dworze, dlatego uprawia się go w donicy: latem na słonecznym tarasie, zimą w jasnym, chłodnym pomieszczeniu. Wymaga umiarkowanej wprawy, ale przy stałych warunkach odwdzięcza się kwiatami i owocami.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 18–30 °C, min. -3 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 0,8–2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.
Jak wygląda cytrynowiec
Cytrynowiec należy do rodziny rutowatych (Rutaceae). Pochodzenie tego drzewa jest niepewne, prawdopodobnie wywodzi się z północno-wschodnich Indii. To mieszaniec cytronu i gorzkiej pomarańczy, uprawiany dziś w ciepłych regionach całego świata. Nie jest znany jako roślina dziko rosnąca.
To niewielkie, krzaczaste drzewo, często z kolcami. W sprzyjających warunkach osiąga zwykle 3–6 m, jednak w donicy łatwo utrzymać je w zwartym kształcie. Liście są lśniące, skórzaste, ciemnozielone, owalne i zaostrzone; po roztarciu pachną cytrusami.
Pachnące białe kwiaty, w pąku często z fioletowym odcieniem, pojawiają się z przerwami w ciągu roku, najliczniej wiosną. Owoc jest jajowaty, zaostrzony i żółty, z aromatyczną skórką, grubą białą warstwą pod nią i soczystymi, kwaśnymi cząstkami (5–6% kwasu cytrynowego). Kwiaty chętnie odwiedzają owady zapylające.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Cytrynowiec potrzebuje jak najwięcej bezpośredniego słońca. W domu postaw go w najjaśniejszym oknie, najlepiej od południa, a latem wystaw na słoneczny taras lub balkon.
Najlepiej rośnie w temperaturze około 18–30 °C. Mrozu nie znosi: najniższa temperatura, jaką jeszcze przeżyje, to około -3 °C, a typowe zimowe minima są znacznie niższe.
Podlewanie
Podlewaj obficie, gdy wierzchnia warstwa podłoża, na głębokość kilku centymetrów, przeschnie. Nigdy nie pozwalaj, by doniczka stała w wodzie.
Najwięcej wody drzewko potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku (styczeń, luty, listopad, grudzień) podlewaj oszczędniej, kierując się wilgotnością podłoża. Suche powietrze i stres sprzyjają opadaniu kwiatów, dlatego utrzymuj wyrównane warunki.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest przepuszczalna, lekko kwaśna do obojętnej ziemia (pH około 5,5–7). Dobrze sprawdza się ziemia do cytrusów z dodatkiem grysu.
Przesadzaj co 2–3 lata, w marcu lub kwietniu, do nieco większej doniczki.
Nawożenie
Od marca do września nawoź nawozem do cytrusów co 2–4 tygodnie. Zimą ogranicz nawożenie. Niedobór składników może objawiać się żółknięciem liści.
Cięcie
Przycinaj lekko, w marcu i kwietniu. Usuń przegęszczone gałęzie, a najwyższą gałąź skróć, by drzewko się rozkrzewiło. Latem przycinaj energicznie rosnące wierzchołki i usuwaj wilki.
Sadzenie i uprawa w donicy
Cytrynowiec dobrze znosi uprawę w pojemniku, także na balkonie. Na zewnątrz wystawiaj go w maju lub czerwcu, w osłonięte, słoneczne miejsce. W chłodnym klimacie na zimę przenieś go do wnętrza.
Zimowanie
Drzewko potrzebuje co najmniej około 7 °C. Na zimę przenieś donicę w jasne, chłodne miejsce wolne od mrozu. Przed przymrozkami chroń je od października do kwietnia.
Opadanie liści zimą wynika zwykle z przeciągów lub zbyt małej ilości światła. Pomaga przeniesienie w jasne, chłodne i stabilne miejsce.
Rozmnażanie
Cytrynowiec rozmnaża się przez szczepienie, sadzonki pędowe lub z nasion. Sadzonki najlepiej robić w czerwcu i lipcu.
Problemy i szkodniki
Do typowych szkodników należą tarczniki, przędziorki, mszyce, wełnowce i szrotówek cytrusowy.
Żółknące liście: przyczyną bywa przelanie lub niedobór składników. Pozwól podłożu przeschnąć między podlewaniami i stosuj nawóz do cytrusów.
Lepkie liście z czarnym nalotem: to zwykle tarczniki lub mszyce z sadzakiem. Zetrzyj szkodniki i zwalczaj je.
Opadające kwiaty bez zawiązywania owoców: przyczyną jest suche powietrze lub stres. Zapewnij wyrównane warunki i zapylaj kwiaty ręcznie.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się w listopadzie, grudniu oraz od stycznia do marca. Jeść można owoc, sok i skórkę. Sok, miąższ i otarta skórka służą do napojów, wypieków i potraw, a kwaśny sok jest składnikiem lemoniady i ciasta cytrynowego z bezą.
Tradycyjnie sok z cytryny stosowano w XVIII wieku przeciw szkorbutowi.
















































































