Mangostan
Garcinia mangostana · Clusiaceae
Inne nazwy: mangostan właściwy, garcynia, smaczelina, żółtopla
Mangostan (mangostan właściwy, garcinia, Garcinia mangostana) to wolno rosnące drzewo owocowe z tropikalnych lasów Azji. Daje okrągłe owoce o słodko-kwaskowatym, białym miąższu. To roślina wymagająca, która potrzebuje całorocznego ciepła i wilgoci, więc w polskim klimacie nie ma szans na uprawę w gruncie.
- Światło
- Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wysokie
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 25–35 °C, min. 5 °C
- Trudność uprawy
- Wymagająca
- Wysokość
- 6–25 m
Jak wygląda mangostan
Mangostan pochodzi z Półwyspu Malajskiego i Borneo, a uprawia się go w tropikalnej Azji i w innych regionach tropikalnych. W naturze rośnie w wilgotnym, nizinnym lesie deszczowym, w podszycie. Jest to wieloletnie, zimozielone drzewo o wysokości od około 6 do 25 m.
Rośnie wolno i zwykle tworzy gęstą, piramidalną koronę na prostym pniu. Liście są duże, skórzaste i błyszczące, ułożone naprzeciwlegle, eliptyczne, od góry ciemnozielone, od spodu jaśniejsze.
Owoce są okrągłe, mają 4–8 cm średnicy i grubą, niejadalną skórkę o głęboko fioletowej barwie. Pod nią znajdują się białe, słodko-kwaskowate cząstki. Nasiona są apomiktyczne.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Młode drzewka potrzebują cienia, a dorosłe rosną w pełnym słońcu. Optymalna temperatura to 25–35°C. Roślina wymaga ciepła przez cały rok, a poniżej 20°C jej wzrost zwalnia.
Podlewanie i wilgotność
Mangostan ma duże wymagania wodne i słabo znosi suszę. Gleba powinna być równomiernie wilgotna, a młode drzewka szczególnie źle znoszą przesuszenie. Potrzebuje też wysokiej wilgotności powietrza, zbliżonej do tej w lesie deszczowym.
Podłoże
Najlepsze jest głębokie, żyzne i próchniczne podłoże, np. gleba gliniasta z dużą ilością materii organicznej. Musi być stale wilgotne, ale dobrze przepuszczalne.
Sadzenie
Na plantacjach sadzi się sadzonki o wysokości 25–30 cm w porze deszczowej. Drzewa sadzi się w dużych odstępach, 20–40 m. Młode rośliny wymagają tymczasowego zacienienia.
Zimowanie
Mangostan nie jest mrozoodporny. Przy typowych polskich zimach z mrozami sięgającymi około -20°C nie przetrwa na zewnątrz, a najniższa temperatura, jaką jeszcze toleruje, to około 5°C. Potrzebuje ciepła przez cały rok.
Rozmnażanie
Mangostan rozmnaża się z nasion. Są one rekalcytrantne, czyli nie znoszą wyschnięcia, dlatego należy je wysiewać od razu po wyjęciu z owocu i utrzymywać w wilgoci.
Najczęstsze problemy
Wolny wzrost: zwykle wynika z temperatur poniżej 20°C. Mangostan należy uprawiać wyłącznie w stale ciepłych, tropikalnych warunkach.
Utrata siewek: przyczyną jest wyschnięcie nasion. Świeże nasiona należy wysiewać natychmiast i utrzymywać wilgotne.
Owoce i zastosowanie
Jadalne są owoce, a dokładniej białe cząstki miąższu, które je się na świeżo. Skórka jest niejadalna, a nasiona niesmaczne, chyba że zostaną uprażone.

















































































