Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Mangostan

Garcinia mangostana · Clusiaceae

Inne nazwy: mangostan właściwy, garcynia, smaczelina, żółtopla

Mangostan (mangostan właściwy, garcinia, Garcinia mangostana) to wolno rosnące drzewo owocowe z tropikalnych lasów Azji. Daje okrągłe owoce o słodko-kwaskowatym, białym miąższu. To roślina wymagająca, która potrzebuje całorocznego ciepła i wilgoci, więc w polskim klimacie nie ma szans na uprawę w gruncie.

Światło
Słońce do półcienia
Podlewanie
Wysokie
Wilgotność powietrza
Wysoka
Temperatura
25–35 °C, min. 5 °C
Trudność uprawy
Wymagająca
Wysokość
6–25 m

Jak wygląda mangostan

Mangostan pochodzi z Półwyspu Malajskiego i Borneo, a uprawia się go w tropikalnej Azji i w innych regionach tropikalnych. W naturze rośnie w wilgotnym, nizinnym lesie deszczowym, w podszycie. Jest to wieloletnie, zimozielone drzewo o wysokości od około 6 do 25 m.

Rośnie wolno i zwykle tworzy gęstą, piramidalną koronę na prostym pniu. Liście są duże, skórzaste i błyszczące, ułożone naprzeciwlegle, eliptyczne, od góry ciemnozielone, od spodu jaśniejsze.

Owoce są okrągłe, mają 4–8 cm średnicy i grubą, niejadalną skórkę o głęboko fioletowej barwie. Pod nią znajdują się białe, słodko-kwaskowate cząstki. Nasiona są apomiktyczne.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i światło

Młode drzewka potrzebują cienia, a dorosłe rosną w pełnym słońcu. Optymalna temperatura to 25–35°C. Roślina wymaga ciepła przez cały rok, a poniżej 20°C jej wzrost zwalnia.

Podlewanie i wilgotność

Mangostan ma duże wymagania wodne i słabo znosi suszę. Gleba powinna być równomiernie wilgotna, a młode drzewka szczególnie źle znoszą przesuszenie. Potrzebuje też wysokiej wilgotności powietrza, zbliżonej do tej w lesie deszczowym.

Podłoże

Najlepsze jest głębokie, żyzne i próchniczne podłoże, np. gleba gliniasta z dużą ilością materii organicznej. Musi być stale wilgotne, ale dobrze przepuszczalne.

Sadzenie

Na plantacjach sadzi się sadzonki o wysokości 25–30 cm w porze deszczowej. Drzewa sadzi się w dużych odstępach, 20–40 m. Młode rośliny wymagają tymczasowego zacienienia.

Zimowanie

Mangostan nie jest mrozoodporny. Przy typowych polskich zimach z mrozami sięgającymi około -20°C nie przetrwa na zewnątrz, a najniższa temperatura, jaką jeszcze toleruje, to około 5°C. Potrzebuje ciepła przez cały rok.

Rozmnażanie

Mangostan rozmnaża się z nasion. Są one rekalcytrantne, czyli nie znoszą wyschnięcia, dlatego należy je wysiewać od razu po wyjęciu z owocu i utrzymywać w wilgoci.

Najczęstsze problemy

Wolny wzrost: zwykle wynika z temperatur poniżej 20°C. Mangostan należy uprawiać wyłącznie w stale ciepłych, tropikalnych warunkach.

Utrata siewek: przyczyną jest wyschnięcie nasion. Świeże nasiona należy wysiewać natychmiast i utrzymywać wilgotne.

Owoce i zastosowanie

Jadalne są owoce, a dokładniej białe cząstki miąższu, które je się na świeżo. Skórka jest niejadalna, a nasiona niesmaczne, chyba że zostaną uprażone.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy mangostan można uprawiać w Polsce?Nie w gruncie. Nie jest mrozoodporny, a przy mrozach rzędu -20°C nie przetrwa. Potrzebuje stałego ciepła przez cały rok.
Jakiej temperatury potrzebuje mangostan?Optymalnie 25–35°C. Poniżej 20°C wzrost zwalnia, a najniższa znoszona temperatura to około 5°C.
Jak często podlewać mangostan?Gleba ma być stale, równomiernie wilgotna, bo roślina słabo znosi suszę. Szczególnie wrażliwe są młode drzewka.
Jak rozmnożyć mangostan?Z nasion. Trzeba je wysiać świeże, od razu po wyjęciu z owocu, i utrzymywać wilgotne, bo szybko wysychają.
Które części mangostanu są jadalne?Je się białe cząstki miąższu owocu, najlepiej na świeżo. Skórka jest niejadalna, a nasiona niesmaczne, chyba że zostaną uprażone.
Jak duży jest mangostan?To drzewo o wysokości od około 6 do 25 m. Rośnie wolno, a owoce mają 4–8 cm średnicy.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony