Protea
Protea cynaroides · Proteaceae
Inne nazwy: protea królewska
Protea, zwana też proteą królewską lub Protea cynaroides, to zimozielony krzew z Afryki Południowej o ogromnych kwiatostanach. W Polsce nie przezimuje w gruncie, więc uprawia się ją jako roślinę balkonową i pokojową. Uchodzi za wymagającą, głównie ze względu na glebę i wodę.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -5 °C
- Trudność uprawy
- Wymagająca
- Wysokość
- 0,4–2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda protea
Protea cynaroides pochodzi z fynbosu w południowo-zachodniej i południowej części Prowincji Przylądkowej Zachodniej w RPA. Rośnie tam na glebach ubogich w składniki pokarmowe, zwłaszcza w fosfor, przy gorącym, suchym lecie i chłodnych, wilgotnych zimach. Okresowo przetaczają się tam pożary.
To zdrewniały, zaokrąglony krzew z grubymi pędami, zwykle zimozielony. Osiąga od 35 cm do 2 m wysokości. Po pożarze odrasta z grubego, podziemnego pnia. Liście są duże, błyszczące, skórzaste i ciemnozielone.
Kwiatostany mają 12–30 cm średnicy. Składają się ze środkowego skupiska kwiatów otoczonego dużymi, barwnymi przysadkami o kolorze różowym, kremowym, białym lub czerwonym. Jedna roślina może wytworzyć 6–10 kwiatostanów, czasem znacznie więcej. Po przekwitnięciu w kwiatostanie zostają drobne, suche owoce – orzeszki. W ojczyźnie odwiedzają ją nektarniki, promeropy, pszczoły i liczne chrząszcze.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Protea potrzebuje pełnego słońca i dobrego przewiewu. Na balkonie wybierz najsłoneczniejsze miejsce, w którym powietrze swobodnie krąży. Wilgotność powietrza powinna być niska, więc nie ma potrzeby zraszania liści.
Podlewanie
Roślina dobrze znosi suszę, a jej największym wrogiem są mokre korzenie. W okresie wzrostu podlewaj umiarkowanie, latem utrzymuj podłoże raczej suche. Nigdy nie dopuszczaj do zalegania wody.
Podłoże
Protea wymaga kwaśnego, ubogiego, piaszczystego lub żwirowego i bardzo przepuszczalnego podłoża o pH około 4,5–6,0. Roślina tworzy głęboki korzeń palowy oraz płytkie skupienia korzeni proteoidalnych, które pobierają składniki z ubogiej gleby. Ciężkie, żyzne podłoże jej szkodzi.
Nawożenie
Unikaj fosforu, bo nawozy bogate w ten składnik szkodzą roślinie. Jeśli już nawozisz, używaj nawozu o niskiej zawartości fosforu i podawaj go oszczędnie.
Sadzenie i wystawianie na zewnątrz
Sadź w słońcu, na podwyższonym lub nachylonym miejscu z bardzo dobrym odpływem wody. Na zewnątrz wystawiaj roślinę w maju i czerwcu.
Zimowanie
Protea nie jest mrozoodporna. Najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około -5°C, a typowe zimowe minimum w Polsce sięga -20°C, więc w gruncie lub na zewnątrz nie przetrwa zimy. Chroń ją przed mrozem od października do kwietnia.
Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, marzec oraz październik, listopad i grudzień. W tym czasie nie forsuj wzrostu i pilnuj, by korzenie nie stały w wilgoci.
Rozmnażanie
Proteę rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych.
Problemy
Najpoważniejszą chorobą jest zgnilizna korzeni wywołana przez Phytophthora. Objawia się więdnięciem i zamieraniem rośliny na mokrym podłożu. Popraw drenaż i nie przelewaj.
Żółknące liście wskazują na nadmiar fosforu lub zbyt wysokie pH. Przestań nawozić i zapewnij kwaśne podłoże.
Zastosowanie
Protea nadaje się na kwiat cięty. Roślina nie jest jadalna.









































































































