Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Czystek

Cistus · Cistaceae

Inne nazwy: czystki

Czystek (Cistus), zwany też cistusem, to śródziemnomorski krzew o krótkotrwałych, ale bardzo efektownych kwiatach. W polskim klimacie nie jest odporny na nasze zimy, dlatego najlepiej uprawiać go w donicy na słonecznym balkonie i zimować pod osłoną. Poza tym to roślina raczej łatwa w uprawie: lubi słońce, ubogą ziemię i niewiele wody.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–30 °C, min. -10 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,4–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieKwitnienieOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda czystek

Czystek należy do rodziny czystkowatych (Cistaceae). To zaokrąglone, rozgałęzione, zimozielone krzewy o niskim lub średnim wzroście, często aromatyczne. Żyją raczej krótko, zwykle około 10–15 lat.

Liście są naprzeciwległe, pojedyncze, długości 2–8 cm i zwykle lekko szorstkie, zielone lub szarawe. U niektórych gatunków, na przykład C. ladanifer, pokrywa je aromatyczna żywica labdanum.

Kwiaty są pięciopłatkowe, efektowne i krótkotrwałe: od białych przez różowe po purpurowe, czasem z ciemnoczerwoną plamką u nasady każdego płatka. Czystki kwitną od maja do lipca. Chętnie odwiedzają je zapylacze.

W naturze rosną w basenie Morza Śródziemnego, od Maroka i Hiszpanii przez Włochy i Grecję po Bliski Wschód, a także na Wyspach Kanaryjskich. Zasiedlają suche, skaliste, słoneczne zarośla na ubogich glebach. W handlu spotkasz m.in. Cistus creticus, Cistus ladanifer i Cistus salviifolius.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Czystek potrzebuje pełnego słońca i ciepła. Najlepiej czuje się na południowym lub zachodnim balkonie, w dużej donicy ustawionej w najjaśniejszym miejscu. Nadaje się też na rabaty skalne, ale w naszym klimacie tylko jako roślina, którą na zimę zabezpieczasz lub przenosisz.

Podlewanie i wilgotność

Wymagania wodne są niewielkie. Świeżo posadzony krzew podlewaj w pierwszym sezonie, potem najlepiej rośnie, gdy lato jest suche. Dobrze znosi suszę i nie wymaga wysokiej wilgotności powietrza. Największym wrogiem jest stale mokre podłoże.

Podłoże i przesadzanie

Wybierz ubogie, kamieniste, dobrze przepuszczalne podłoże: piaszczyste lub żwirowe, może być zasadowe. Unikaj żyznej, ciężkiej i wilgotnej ziemi. Donica musi mieć otwory odpływowe.

Przesadzaj w kwietniu.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewaj w pomieszczeniu w lutym i marcu albo w marcu i kwietniu. Młode rośliny wystawiaj na zewnątrz w kwietniu i maju.

Przycinanie

Po kwitnieniu, w lipcu i sierpniu, lekko skracaj pędy. Nie przycinaj do starego, nagiego drewna.

Zimowanie

Czystek znosi najwyżej około -10 °C, a typowe zimowe minima u nas sięgają około -20 °C. Chroń go przed mrozem od listopada do marca. Roślina ma okres spoczynku w listopadzie, grudniu, styczniu i lutym, więc w tym czasie nie wymaga wielu zabiegów.

Rozmnażanie

Czystki rozmnażaj z nasion lub z sadzonek pędowych. Sadzonki pobieraj od czerwca do sierpnia.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy czystek przezimuje w ogrodzie w Polsce?Raczej nie. Znosi najwyżej około -10 °C, a u nas typowe zimowe minima to około -20 °C. Lepiej uprawiać go w donicy i chronić przed mrozem od listopada do marca.
Ile słońca potrzebuje czystek?Pełnego słońca i ciepła. Najlepiej ustaw go w najjaśniejszym, najcieplejszym miejscu na balkonie.
Jak często podlewać czystek?Rzadko. Podlewaj go głównie w pierwszym sezonie po posadzeniu, potem roślina woli suche lato. Unikaj mokrego podłoża.
Kiedy kwitnie czystek?Od maja do lipca. Każdy kwiat jest krótkotrwały, ale pojawia się ich dużo, w kolorach od białego przez różowy po purpurowy.
Kiedy i jak przycinać czystek?W lipcu i sierpniu, po kwitnieniu, i tylko lekko. Nie przycinaj do starego, nagiego drewna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony