Porzeczka złota
Ribes aureum · Grossulariaceae
Inne nazwy: porzeczka złocista
Porzeczka złota (porzeczka złocista, Ribes aureum) to łatwy w uprawie krzew liściasty, który wiosną pachnie żółtymi kwiatami, a latem daje jadalne jagody. W polskim klimacie rośnie w gruncie bez osłon, a po przycięciu dobrze sprawdza się też jako żywopłot.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -39 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1,5–3 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda porzeczka złota
Porzeczka złota to liściasty krzew z rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Pochodzi z zachodniej i środkowej części Ameryki Północnej, od kanadyjskich prerii po Teksas, Arizonę i Kalifornię. W naturze rośnie na żwirowych brzegach, na równinach i nad strumieniami.
Osiąga zwykle 1,5–3 m wysokości i rośnie w umiarkowanym tempie. Pokrój jest wzniesiony lub łukowato przewisający. Krzew wypuszcza odrosty i z czasem tworzy gęste zarośla, ponieważ ma rozłogi.
Liście są półskórzaste, zielone, trzy- lub pięciopłatowe, długości 1,5–4 cm. Jesienią przebarwiają się na czerwono. Kwiaty zebrane w grona liczące około 18 kwiatów są złocistożółte, czasem kremowe, i często pachną korzennie, goździkowo. Kwitnienie przypada na kwiecień i maj. Jagody mają około 1 cm średnicy i dojrzewając zmieniają barwę od bursztynowożółtej do czerwonej lub czarnej.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie na słońcu lub w lekkim cieniu, ale znosi także średnie zacienienie. Ponieważ krzew się rozrasta i wypuszcza odrosty, warto dać mu miejsce, w którym może się swobodnie krzewić, albo wykorzystać tę cechę przy sadzeniu żywopłotu.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Świeżo posadzony krzew podlewaj regularnie, aż się dobrze ukorzeni. Dorosłe rośliny radzą sobie z okresami suszy, choć tolerancja na suszę jest tylko średnia. Więcej wody roślina potrzebuje w maju, czerwcu i lipcu, czyli w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców. Wilgotność powietrza nie jest tu istotna, wystarcza umiarkowana.
Gleba
Porzeczka złota lubi glebę średnio zwięzłą, żyzną i przepuszczalną, równomiernie wilgotną. Dobrze sprawdza się ziemia gliniasta lub uniwersalna. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 6–8. Krzew źle znosi zastoje wody, więc na ciężkich, podmokłych stanowiskach trzeba zadbać o drenaż.
Nawożenie
Roślina woli żyzne podłoże. W marcu i kwietniu wystarczy dawka kompostu albo zrównoważonego nawozu wieloskładnikowego.
Cięcie
Najstarsze pędy usuwaj po kwitnieniu, w czerwcu. Odmładza to krzew i pobudza nowe przyrosty. Porzeczka złota toleruje też mocne cięcie, dlatego nadaje się na formowany żywopłot.
Sadzenie
Sadzić można wiosną, w marcu i kwietniu, albo jesienią, w październiku i listopadzie. Wybierz stanowisko słoneczne lub półcieniste. Po posadzeniu pamiętaj o regularnym podlewaniu.
Zimowanie
Krzew jest w pełni mrozoodporny i przetrwa spadki temperatury do około -39°C, więc nie wymaga żadnego okrywania. Okres spoczynku trwa w polskim klimacie od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Porzeczkę złotą można rozmnażać z nasion, z sadzonek pędowych, przez podział oraz przez odkłady. Odpowiednie terminy to luty, marzec i listopad. Nasiona wysiewa się w październiku. Ponieważ roślina sama wypuszcza odrosty, podział jest zwykle najprostszą metodą.
Choroby i problemy
Mogą pojawić się mączniak prawdziwy i plamistość liści. Krzew bywa także żywicielem rdzy wejmutkowo-porzeczkowej (white pine blister rust). Z tego powodu w niektórych leśnych rejonach Ameryki Północnej jego uprawa jest ograniczana. Poza ojczyzną gatunek zdziczał we wschodniej części USA, uciekając z upraw. Ze względu na rozłogi trzeba też pilnować, żeby krzew nie zajął zbyt dużo miejsca.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się w lipcu, sierpniu i wrześniu. Są jadalne, ale cierpkie, dlatego najczęściej gotuje się je z cukrem na galaretki. Jadalne są również kwiaty. Krzew chętnie odwiedzają motyle i pszczoły, a ptaki i ssaki zjadają jego owoce. Dawniej różne części rośliny były tradycyjnie wykorzystywane w lecznictwie przez rdzenne ludy Ameryki Północnej.
























































































