Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Porzeczka złota

Ribes aureum · Grossulariaceae

Inne nazwy: porzeczka złocista

Porzeczka złota (porzeczka złocista, Ribes aureum) to łatwy w uprawie krzew liściasty, który wiosną pachnie żółtymi kwiatami, a latem daje jadalne jagody. W polskim klimacie rośnie w gruncie bez osłon, a po przycięciu dobrze sprawdza się też jako żywopłot.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–25 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1,5–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda porzeczka złota

Porzeczka złota to liściasty krzew z rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Pochodzi z zachodniej i środkowej części Ameryki Północnej, od kanadyjskich prerii po Teksas, Arizonę i Kalifornię. W naturze rośnie na żwirowych brzegach, na równinach i nad strumieniami.

Osiąga zwykle 1,5–3 m wysokości i rośnie w umiarkowanym tempie. Pokrój jest wzniesiony lub łukowato przewisający. Krzew wypuszcza odrosty i z czasem tworzy gęste zarośla, ponieważ ma rozłogi.

Liście są półskórzaste, zielone, trzy- lub pięciopłatowe, długości 1,5–4 cm. Jesienią przebarwiają się na czerwono. Kwiaty zebrane w grona liczące około 18 kwiatów są złocistożółte, czasem kremowe, i często pachną korzennie, goździkowo. Kwitnienie przypada na kwiecień i maj. Jagody mają około 1 cm średnicy i dojrzewając zmieniają barwę od bursztynowożółtej do czerwonej lub czarnej.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie na słońcu lub w lekkim cieniu, ale znosi także średnie zacienienie. Ponieważ krzew się rozrasta i wypuszcza odrosty, warto dać mu miejsce, w którym może się swobodnie krzewić, albo wykorzystać tę cechę przy sadzeniu żywopłotu.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Świeżo posadzony krzew podlewaj regularnie, aż się dobrze ukorzeni. Dorosłe rośliny radzą sobie z okresami suszy, choć tolerancja na suszę jest tylko średnia. Więcej wody roślina potrzebuje w maju, czerwcu i lipcu, czyli w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców. Wilgotność powietrza nie jest tu istotna, wystarcza umiarkowana.

Gleba

Porzeczka złota lubi glebę średnio zwięzłą, żyzną i przepuszczalną, równomiernie wilgotną. Dobrze sprawdza się ziemia gliniasta lub uniwersalna. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 6–8. Krzew źle znosi zastoje wody, więc na ciężkich, podmokłych stanowiskach trzeba zadbać o drenaż.

Nawożenie

Roślina woli żyzne podłoże. W marcu i kwietniu wystarczy dawka kompostu albo zrównoważonego nawozu wieloskładnikowego.

Cięcie

Najstarsze pędy usuwaj po kwitnieniu, w czerwcu. Odmładza to krzew i pobudza nowe przyrosty. Porzeczka złota toleruje też mocne cięcie, dlatego nadaje się na formowany żywopłot.

Sadzenie

Sadzić można wiosną, w marcu i kwietniu, albo jesienią, w październiku i listopadzie. Wybierz stanowisko słoneczne lub półcieniste. Po posadzeniu pamiętaj o regularnym podlewaniu.

Zimowanie

Krzew jest w pełni mrozoodporny i przetrwa spadki temperatury do około -39°C, więc nie wymaga żadnego okrywania. Okres spoczynku trwa w polskim klimacie od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Porzeczkę złotą można rozmnażać z nasion, z sadzonek pędowych, przez podział oraz przez odkłady. Odpowiednie terminy to luty, marzec i listopad. Nasiona wysiewa się w październiku. Ponieważ roślina sama wypuszcza odrosty, podział jest zwykle najprostszą metodą.

Choroby i problemy

Mogą pojawić się mączniak prawdziwy i plamistość liści. Krzew bywa także żywicielem rdzy wejmutkowo-porzeczkowej (white pine blister rust). Z tego powodu w niektórych leśnych rejonach Ameryki Północnej jego uprawa jest ograniczana. Poza ojczyzną gatunek zdziczał we wschodniej części USA, uciekając z upraw. Ze względu na rozłogi trzeba też pilnować, żeby krzew nie zajął zbyt dużo miejsca.

Zbiór i zastosowanie

Owoce zbiera się w lipcu, sierpniu i wrześniu. Są jadalne, ale cierpkie, dlatego najczęściej gotuje się je z cukrem na galaretki. Jadalne są również kwiaty. Krzew chętnie odwiedzają motyle i pszczoły, a ptaki i ssaki zjadają jego owoce. Dawniej różne części rośliny były tradycyjnie wykorzystywane w lecznictwie przez rdzenne ludy Ameryki Północnej.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy porzeczka złota jest odporna na mróz?Tak, to krzew w pełni mrozoodporny, który wytrzymuje temperatury do około -39°C. Nie wymaga okrywania na zimę.
Kiedy kwitnie porzeczka złota?Kwitnie w kwietniu i maju. Złocistożółte kwiaty w gronach często pachną korzennie, goździkowo.
Kiedy ciąć porzeczkę złotą?Najlepiej w czerwcu, po kwitnieniu. Usuwa się wtedy najstarsze pędy, a krzew toleruje także mocne cięcie żywopłotowe.
Czy owoce porzeczki złotej są jadalne?Tak, jagody są jadalne, ale cierpkie. Zwykle gotuje się je z cukrem na galaretkę. Jadalne są też kwiaty.
Na jakim stanowisku sadzić porzeczkę złotą?Najlepsze jest miejsce słoneczne lub w lekkim cieniu, na żyznej, przepuszczalnej glebie. Krzew toleruje też średni cień, ale źle znosi zastoje wody.
Kiedy sadzić porzeczkę złotą?Wiosną, w marcu i kwietniu, albo jesienią, w październiku i listopadzie.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony