Kwitnąca świdośliwa (Amelanchier) z białymi kwiatami na gałęziach

Zdjęcie: Pacific Southwest Region 5, Public domain, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Zihao Wang, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Gavin Slater, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: José Luis Camaño, CC0 1.0, iNaturalist

Zdjęcie: Tom Scavo, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Dominic, CC BY 4.0, iNaturalist

Krzewy owocowe Krzewy Rośliny żywopłotowe

Świdośliwa

Amelanchier · Rosaceae

Inne nazwy: świdośliwka

Świdośliwa (Amelanchier), nazywana też świdośliwką, to liściasty krzew z rodziny różowatych, ceniony za białe wiosenne kwiaty, jadalne owoce i jesienne przebarwienia liści. Jest bardzo mrozoodporna, więc w Polsce rośnie w gruncie bez osłon. Zwykle uchodzi za roślinę łatwą w uprawie.

Światło: Pełne słońce, Półcień
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–25 °C, min. -34 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 3–6 m

Gatunki i odmiany

Świdośliwa Lamarcka

Amelanchier lamarckii

Słońce do półcienia
Umiarkowane

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda świdośliwa

Świdośliwa tworzy wielopniowy, zaokrąglony krzew albo niewielkie drzewo. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są pojedyncze, drobno ząbkowane, od eliptycznych do jajowatych, a młode są owłosione. Latem są zielone, jesienią przebarwiają się na żółto, pomarańczowo i czerwono.

Białe, lekko pachnące kwiaty zebrane są w zwisające grona z pięcioma wąskimi płatkami. Otwierają się wczesną wiosną tuż przed rozwojem liści, w kwietniu i maju, i utrzymują się około 10 dni.

Owoce to niewielkie jagodopodobne jabłuszka o średnicy 5–15 mm. Latem zmieniają barwę z zielonej przez czerwoną na niebieskoczarną. Są jadalne i przypominają borówki. Korzenie są włókniste i wypuszczają odrosty, które z czasem mogą utworzyć zarośla.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najobficiej kwitnie w pełnym słońcu lub w półcieniu. W głębokim cieniu przeżyje, ale kwitnie słabiej. Warto wybrać miejsce osłonięte od wiatru. Ponieważ świdośliwa się rozrasta i wypuszcza odrosty, dobrze zostawić jej trochę miejsca. Nadaje się też na żywopłot.

Podlewanie

Roślina lubi glebę równomiernie wilgotną, ale przepuszczalną. Młode krzewy warto ściółkować i podlewać w okresach suszy. Wody potrzebuje więcej w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Świdośliwa toleruje wiele rodzajów gleby: piaszczystą, gliniastą, próchniczną i kwaśną. Zwykle dobrze czuje się przy pH mniej więcej od 5,0 do 7,5. Na glebie zasadowej pojawia się chloroza, czyli żółknięcie liści.

Nawożenie

Nawozić najlepiej w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Przycinanie

Cięcie wykonuje się jesienią, w październiku i listopadzie, aby ograniczyć wyciek soków. Jeśli chcesz mieć formę drzewkową, usuwaj odrosty. Jeśli wolisz krzew, możesz je zostawić.

Sadzenie

Sadzić można jesienią (październik, listopad) albo wczesną wiosną (marzec, kwiecień), na słonecznym lub półcienistym stanowisku osłoniętym od wiatru.

Zimowanie

Świdośliwa jest bardzo mrozoodporna i nie wymaga osłon. Znosi nawet około -34°C, a typowe zimowe minima w Europie Środkowej to około -20°C. Styczeń, luty i grudzień to dla niej okres spoczynku.

Rozmnażanie

Świdośliwę można rozmnażać z nasion, przez podział, odkłady, sadzonki pędowe lub szczepienie. Siew wykonuje się w październiku i listopadzie, a rozmnażanie wegetatywne w czerwcu i lipcu.

Problemy i choroby

Żółknięcie liści przy zielonych nerwach oznacza chlorozę na glebie zasadowej. Pomaga zakwaszenie podłoża albo wybór innego miejsca.

Czarne, jakby przypalone pędy wskazują na zarazę ogniową. Porażone drewno trzeba wyciąć, a narzędzia zdezynfekować. Roślina bywa też atakowana przez plamistość liści, rdzę, mączniaka i mszyce.

Korę i pędy obgryzają zające lub sarny. Chronią przed nimi osłonki i ogrodzenie.

Gatunek Amelanchier x lamarckii jest szeroko zadomowiony w Europie, a odrosty korzeniowe mogą tworzyć kolonie.

Zbiór i zastosowanie

Owoce dojrzewają w czerwcu i lipcu. Jada się je na surowo albo robi z nich dżemy, galaretki i dodaje do wypieków. Chętnie podjadają je też ptaki i inne zwierzęta. Kwiaty zapylają owady, a liście są pokarmem gąsienic wielu motyli.