Drzewo truskawkowe
Arbutus unedo · Ericaceae
Inne nazwy: chruścina jagodna, Drzewo poziomkowe, Chróścina jagodna, poziomkowiec
Chruścina jagodna (Arbutus unedo), zwana też drzewem truskawkowym, to wolno rosnące, wiecznie zielone drzewo lub krzew znad Morza Śródziemnego. W naszym klimacie nie przezimuje w gruncie, więc najlepiej uprawiać ją w pojemniku na balkonie lub tarasie i zimować w miejscu chronionym przed mrozem. Kwitnie jesienią, a czerwone, kuliste owoce dojrzewają mniej więcej rok.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 10–28 °C, min. -12 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 4–7 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda chruścina jagodna
To gęsty, zaokrąglony, często wielopniowy krzew albo małe drzewo z łuszczącą się korą. W naturze osiąga zwykle 4–7 m wysokości i 3–5 m szerokości, ale rośnie powoli, a w donicy pozostaje znacznie mniejsza.
Liście są błyszczące, ciemnozielone, piłkowane, podobne do laurowych, o długości 5–10 cm, od spodu jaśniejsze, osadzone na czerwonawych gałązkach. Jesienią, w październiku, listopadzie i grudniu, pojawiają się pachnące kwiaty w kolorze białym lub różowym, chętnie odwiedzane przez pszczoły.
Owoce to czerwone jagody o średnicy 1,5–2 cm, z szorstką skórką. Występuje dziko w suchych zaroślach śródziemnomorskich (makii), w widnych lasach i na skalistych zboczach, od Portugalii i Hiszpanii po Turcję oraz w Afryce Północnej.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale znosi też półcień. Wybierz miejsce słoneczne i osłonięte, bo roślina źle radzi sobie w wilgotnym klimacie. Nie stawiaj jej przy kostce brukowej ani tarasie, bo dojrzałe owoce obijają się i opadają, brudząc podłoże.
Podlewanie i wilgotność
Młode rośliny podlewaj regularnie. Starsze egzemplarze dobrze znoszą suszę, a wilgotność powietrza może być niska. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Największym zagrożeniem jest przelewanie: stojąca woda prowadzi do żółknięcia liści i gnicia korzeni. Podlewaj więc oszczędnie i dopilnuj dobrego odpływu wody z donicy. Brak owocowania może wynikać z letniej suszy, dlatego w upalne, suche lata nie zapominaj o podlewaniu.
Podłoże i przesadzanie
Chruścina jest mało wymagająca: rośnie na ubogich, dobrze przepuszczalnych glebach, zarówno piaszczystych, jak i gliniastych czy próchnicznych. Odczyn gleby może wynosić mniej więcej pH 5,5–8. Mimo że należy do rodziny wrzosowatych, toleruje podłoże wapienne. Ważne jest, by ziemia była lekko wilgotna, ale dobrze odprowadzała wodę.
Przesadzaj w kwietniu.
Nawożenie
Wystarczy jedno nawożenie w kwietniu, na początku sezonu. Roślina dobrze radzi sobie na ubogim podłożu.
Cięcie
Przycinaj w kwietniu i maju. Regularnie lekko skracaj pędy, aby utrzymać formę. Chruścinę można prowadzić jako krzew wielopniowy albo drzewko na jednym pniu.
Sadzenie
Sadź lub wystawiaj rośliny na zewnątrz w kwietniu, maju lub we wrześniu, w słonecznym, osłoniętym miejscu. Ponieważ w Polsce nie jest odporna na zimowe mrozy, najpraktyczniejsza jest duża donica, którą da się przenieść. Chruścina jagodna nadaje się też na żywopłot, ale w naszym klimacie raczej w cieplejszych rejonach lub w pojemnikach.
Zimowanie
Roślina znosi mrozy najwyżej do około -12°C, a typowe zimowe minima u nas sięgają -20°C, dlatego nie zostawiaj jej na zimę w gruncie. Młode egzemplarze chroń przed silnym mrozem i zimnym wiatrem.
Ochronę przed mrozem zapewnij w styczniu, lutym, marcu, listopadzie i grudniu. W styczniu, lutym i grudniu roślina ma okres spoczynku.
Rozmnażanie
Chruścinę rozmnaża się z nasion, sadzonek pędowych i przez odkłady. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu, a pod osłoną już w lutym i marcu. Sadzonki pobiera się w lipcu i sierpniu.
Choroby i szkodniki
Mogą pojawić się czerwce i wciornastki. Wśród chorób wymienia się antraknozę, fytoftorozę, zgniliznę korzeni i rdzę.
Żółknięcie liści i gnicie korzeni to zwykle skutek przelania, wtedy popraw drenaż i ogranicz podlewanie. Słabe owocowanie bywa efektem letniej suszy lub przymrozku w czasie kwitnienia, więc podlewaj w suche lata i osłaniaj roślinę przed mrozem.
Owoce i zastosowanie
Owoce zbiera się w październiku, listopadzie i grudniu. Są jadalne, ale mało wyraziste w smaku i lekko ziarniste. Jada się je na surowo albo robi z nich dżem, galaretkę i brandy, szczególnie w Portugalii.
Drzewo jest też ozdobne i miododajne, a ptaki chętnie zjadają owoce i roznoszą nasiona.






























































































