Oliwnik wąskolistny
Elaeagnus angustifolia · Elaeagnaceae
Inne nazwy: oliwnik
Oliwnik wąskolistny (Elaeagnus angustifolia, w skrócie po prostu oliwnik) to szybko rosnące drzewo lub duży krzew o srebrzystych liściach i bardzo aromatycznych kwiatach. Jest łatwy w uprawie, znosi suszę, ubogą glebę i silne mrozy. Musisz jednak liczyć się z jego ekspansywnym systemem korzeniowym i skłonnością do rozsiewania się.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 10–28 °C, min. -39 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 3–10 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Wygląd i pokrój
Oliwnik wąskolistny to drzewo liściaste, wieloletnie, zwykle z cierniami. Dorasta do 3–10 m wysokości i 3–6 m szerokości. Korona jest zaokrąglona i luźna, czasem nieco rozłożysta i rzadka. Rośnie szybko.
Liście są pojedyncze, lancetowate, całobrzegie, ułożone skrętolegle. Pokrywają je srebrzyste łuski, dlatego wyglądają srebrzystoszaro lub szarozielono. Na początku lata (w maju i czerwcu) pojawiają się małe, rurkowate kwiaty o kremowożółtym, czterodzielnym kielichu, srebrzystym od zewnątrz. Mocno pachną. Jesienią na drzewie dojrzewają owoce podobne do małych oliwek, srebrzyste, z czasem pomarańczowoczerwone. Są słodkie, ale mączyste, a ptaki chętnie je zjadają.
W naturze gatunek rośnie od Turcji i Kaukazu przez Iran i Afganistan po Kazachstan, Mongolię i północne Chiny, na suchych, ubogich, zasolonych lub erodowanych glebach oraz na brzegach rzek w stepach i półpustyniach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Oliwnik potrzebuje pełnego słońca i nie lubi gęstego cienia. Wybierz miejsce, w którym ma dużo przestrzeni, bo korona i korzenie rozrastają się szeroko. Dobrze sprawdza się jako okazałe drzewo ozdobne, srebrzysty akcent w ogrodzie lub żywopłot.
Podlewanie
Po przyjęciu się roślina jest bardzo odporna na suszę i nie wymaga dodatkowego podlewania. Niska wilgotność powietrza nie jest dla niej problemem.
Gleba
Oliwnik toleruje gleby ubogie, piaszczyste, zasolone i wapienne, a także zwykłą glebę gliniastą. Najważniejsza jest dobra przepuszczalność podłoża.
Nawożenie
Nawożenie nie jest potrzebne. Roślina sama wiąże azot z powietrza.
Cięcie
Oliwnik dobrze znosi przycinanie. Najlepiej ciąć go pod koniec zimy, w lutym lub w marcu, ponieważ kwiaty na przyszły rok zawiązują się na starszym drewnie. Cięcie pomaga też zagęścić luźną, czasem wybiegającą koronę, co przydaje się zwłaszcza w żywopłocie.
Sadzenie
Sadź w marcu i kwietniu albo w październiku. Zostaw roślinie w miejscu docelowym duży zapas miejsca.
W regionach, gdzie gatunek jest inwazyjny, nie zaleca się jego sadzenia i lepiej wybrać rodzime odpowiedniki. Dotyczy to na przykład Ameryki Północnej, gdzie oliwnik wąskolistny opanowuje zwłaszcza tereny nadrzeczne. Rozsiewają go ptaki, a ekspansywne korzenie dodatkowo pomagają mu się rozprzestrzeniać.
Zimowanie
Oliwnik jest w pełni mrozoodporny. Wytrzymuje temperatury do około -39°C, czyli znacznie więcej niż typowe zimowe minimum rzędu -20°C. Żadna osłona nie jest potrzebna. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Oliwnik rozmnaża się z nasion lub z sadzonek pędowych. Zarówno siew, jak i pobieranie sadzonek przypada na październik i listopad.
Problemy
Największy kłopot to niekontrolowane rozprzestrzenianie się. Przyczyną są nasiona roznoszone przez ptaki i odrosty korzeniowe. Usuwaj siewki na bieżąco i nie sadź oliwnika w pobliżu cieków wodnych.
Czasem zdarza się zamieranie gałęzi. Przyczyną jest rak, czyli choroba grzybowa. Porażone drewno wytnij.
Owoce i zastosowanie
Owoce zbiera się we wrześniu i w październiku. Są słodkie, suche i mączyste, jada się je na świeżo lub suszone, zwłaszcza w Iranie i Afganistanie. Owoce, liście i kwiaty tradycyjnie stosowano w medycynie ludowej na bóle stawów, gorączkę i problemy trawienne.
Dla ptaków oliwnik jest cennym źródłem pokarmu, a niektóre gąsienice motyli żerują na jego liściach.

















































































