Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Wrzosy

Calluna vulgaris · Ericaceae

Inne nazwy: wrzos pospolity, wrzos, wrzos zwyczajny

Wrzosy, czyli wrzos pospolity (Calluna vulgaris), to niska, zimozielona krzewinka, która od połowy lata do jesieni pokrywa się drobnymi dzwonkowatymi kwiatami. W naszym klimacie rośnie w gruncie przez cały rok, bo znosi mrozy do około -25°C. Potrzebuje kwaśnej, ubogiej gleby i słonecznego stanowiska.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
5–22 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
20–60 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda wrzos pospolity

Wrzosy tworzą niskie, gęste, rozłożyste lub lekko wzniesione kępy. Dorastają zwykle do 20–60 cm wysokości i 30–60 cm szerokości, rosną w umiarkowanym tempie. Liście są drobne, łuskowate, krótsze niż 3 mm, ułożone parami naprzeciwlegle. Mają barwę szarozieloną, a u wielu odmian zimą brązowieją lub przybierają odcień fioletowy.

Kwiaty to małe urnowate dzwonki zebrane w jednostronne grona na końcach pędów. Występują w odcieniach różu, fioletu, bieli i czerwieni, istnieją też odmiany o kwiatach pełnych. Owocem jest drobna, owłosiona czterokomorowa torebka z bardzo małymi czarnymi nasionami.

W naturze gatunek rośnie w Europie od Islandii i Azorów po Rosję i Kazachstan, a także w Maroku i Azji Mniejszej. Zasiedla wrzosowiska, torfowiska oraz kwaśne lasy sosnowe i dębowe na ubogich, kwaśnych glebach.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej kwitnie i zachowuje zwarty pokrój w pełnym słońcu. Toleruje też umiarkowany cień, ale wtedy rośnie luźniej. Wrzosy dobrze wyglądają na skarpach i w skalniakach, sadzone masowo jako roślina okrywowa. Unikaj gorących, parnych miejsc, bo pędy mogą wtedy brązowieć i zamierać.

Podlewanie

Gleba powinna być równomiernie wilgotna. Wrzosy słabo znoszą przesuszenie, a jednocześnie potrzebują dobrego drenażu, więc stojąca woda im szkodzi. Podlewaj częściej w czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy rośliny najbardziej tego potrzebują.

Gleba i przesadzanie

Wrzos pospolity rośnie na kwaśnej, ubogiej w próchnicę glebie piaszczystej lub kamienistej, o pH około 4–5,5. Unikaj wapnia i żyznego podłoża. Płytki, włóknisty system korzeniowy współpracuje z mikoryzą i jest przystosowany do biednych, kwaśnych gleb. Rośliny w pojemnikach przesadzaj w kwietniu lub maju.

Nawożenie

Wrzosy potrzebują bardzo mało nawozu. Jeśli w ogóle nawozisz, zrób to w kwietniu, używając niewielkiej dawki nawozu do roślin kwasolubnych.

Cięcie

Lekko przycinaj po kwitnieniu lub wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, aby krzewinki pozostały zwarte. Nigdy nie tnij w stare, gołe drewno. Brak corocznego cięcia prowadzi do wyciągniętych, ogołoconych pędów.

Sadzenie

Wrzosy sadź wiosną (marzec–maj) lub jesienią (wrzesień–październik) w kwaśnej, słonecznej i przepuszczalnej ziemi. Zachowaj rozstaw około 40 cm.

Zimowanie

Wrzos jest bardzo mrozoodporny i zimuje w gruncie. Kwiatostany warto zostawić na zimę, bo ozdabiają krzewinkę i dają jej osłonę. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Wrzosy rozmnaża się z sadzonek pędowych, przez odkłady lub z nasion. Sadzonki i odkłady najlepiej robić w lipcu i sierpniu. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu, a do uprawy pod osłonami w lutym i marcu.

Problemy i choroby

Brązowiejące pędy i zamieranie wynikają z przesuszenia, zalania albo upału i wilgoci. Utrzymuj równomierną wilgotność, dbaj o drenaż i unikaj gorących, parnych stanowisk.

Żółknące igiełki sugerują zbyt wapienną lub zasadową glebę. Potrzebne jest kwaśne podłoże i nawóz do roślin kwasolubnych.

Pojawić się mogą tarczniki, przędziorki i chrząszcz wrzosowy, a z chorób zgnilizna łodyg i korzeni.

Wykorzystanie

Kwitnące wierzchołki są jadalne. Młode pędy tradycyjnie służyły do aromatyzowania piwa wrzosowego i gruit, a miód wrzosowy jest bardzo ceniony. Wrzosy są ważną rośliną dla pszczół, żywią się nimi też owce, jelenie i pardwy, a gąsienice niektórych ciem, np. szarokolorki, żerują na nich.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Jakiej gleby potrzebują wrzosy?Kwaśnej, ubogiej i przepuszczalnej, piaszczystej lub kamienistej, o pH około 4–5,5. Unikaj wapnia i żyznej ziemi.
Kiedy kwitną wrzosy?Wrzos pospolity kwitnie od lipca do października. Odmiany mogą mieć kwiaty różowe, fioletowe, białe lub czerwone.
Kiedy przycinać wrzosy?Po kwitnieniu lub wczesną wiosną, w marcu i kwietniu. Tnij lekko i nigdy w stare, gołe drewno.
Czy wrzosy są mrozoodporne?Tak, są bardzo odporne i znoszą mrozy do około -25°C. Kwiatostany można zostawić na zimę jako ozdobę i osłonę.
Dlaczego wrzosy brązowieją i usychają?Najczęściej z powodu przesuszenia, zalania albo upału i wilgoci. Pomaga równomierne podlewanie, dobry drenaż i stanowisko bez gorącego, parnego mikroklimatu.
Kiedy sadzić wrzosy?Wiosną, od marca do maja, lub jesienią, we wrześniu i październiku. Rośliny sadź co około 40 cm.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony