Wrzosy
Calluna vulgaris · Ericaceae
Inne nazwy: wrzos pospolity, wrzos, wrzos zwyczajny
Wrzosy, czyli wrzos pospolity (Calluna vulgaris), to niska, zimozielona krzewinka, która od połowy lata do jesieni pokrywa się drobnymi dzwonkowatymi kwiatami. W naszym klimacie rośnie w gruncie przez cały rok, bo znosi mrozy do około -25°C. Potrzebuje kwaśnej, ubogiej gleby i słonecznego stanowiska.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 5–22 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 20–60 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda wrzos pospolity
Wrzosy tworzą niskie, gęste, rozłożyste lub lekko wzniesione kępy. Dorastają zwykle do 20–60 cm wysokości i 30–60 cm szerokości, rosną w umiarkowanym tempie. Liście są drobne, łuskowate, krótsze niż 3 mm, ułożone parami naprzeciwlegle. Mają barwę szarozieloną, a u wielu odmian zimą brązowieją lub przybierają odcień fioletowy.
Kwiaty to małe urnowate dzwonki zebrane w jednostronne grona na końcach pędów. Występują w odcieniach różu, fioletu, bieli i czerwieni, istnieją też odmiany o kwiatach pełnych. Owocem jest drobna, owłosiona czterokomorowa torebka z bardzo małymi czarnymi nasionami.
W naturze gatunek rośnie w Europie od Islandii i Azorów po Rosję i Kazachstan, a także w Maroku i Azji Mniejszej. Zasiedla wrzosowiska, torfowiska oraz kwaśne lasy sosnowe i dębowe na ubogich, kwaśnych glebach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej kwitnie i zachowuje zwarty pokrój w pełnym słońcu. Toleruje też umiarkowany cień, ale wtedy rośnie luźniej. Wrzosy dobrze wyglądają na skarpach i w skalniakach, sadzone masowo jako roślina okrywowa. Unikaj gorących, parnych miejsc, bo pędy mogą wtedy brązowieć i zamierać.
Podlewanie
Gleba powinna być równomiernie wilgotna. Wrzosy słabo znoszą przesuszenie, a jednocześnie potrzebują dobrego drenażu, więc stojąca woda im szkodzi. Podlewaj częściej w czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy rośliny najbardziej tego potrzebują.
Gleba i przesadzanie
Wrzos pospolity rośnie na kwaśnej, ubogiej w próchnicę glebie piaszczystej lub kamienistej, o pH około 4–5,5. Unikaj wapnia i żyznego podłoża. Płytki, włóknisty system korzeniowy współpracuje z mikoryzą i jest przystosowany do biednych, kwaśnych gleb. Rośliny w pojemnikach przesadzaj w kwietniu lub maju.
Nawożenie
Wrzosy potrzebują bardzo mało nawozu. Jeśli w ogóle nawozisz, zrób to w kwietniu, używając niewielkiej dawki nawozu do roślin kwasolubnych.
Cięcie
Lekko przycinaj po kwitnieniu lub wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, aby krzewinki pozostały zwarte. Nigdy nie tnij w stare, gołe drewno. Brak corocznego cięcia prowadzi do wyciągniętych, ogołoconych pędów.
Sadzenie
Wrzosy sadź wiosną (marzec–maj) lub jesienią (wrzesień–październik) w kwaśnej, słonecznej i przepuszczalnej ziemi. Zachowaj rozstaw około 40 cm.
Zimowanie
Wrzos jest bardzo mrozoodporny i zimuje w gruncie. Kwiatostany warto zostawić na zimę, bo ozdabiają krzewinkę i dają jej osłonę. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Wrzosy rozmnaża się z sadzonek pędowych, przez odkłady lub z nasion. Sadzonki i odkłady najlepiej robić w lipcu i sierpniu. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu, a do uprawy pod osłonami w lutym i marcu.
Problemy i choroby
Brązowiejące pędy i zamieranie wynikają z przesuszenia, zalania albo upału i wilgoci. Utrzymuj równomierną wilgotność, dbaj o drenaż i unikaj gorących, parnych stanowisk.
Żółknące igiełki sugerują zbyt wapienną lub zasadową glebę. Potrzebne jest kwaśne podłoże i nawóz do roślin kwasolubnych.
Pojawić się mogą tarczniki, przędziorki i chrząszcz wrzosowy, a z chorób zgnilizna łodyg i korzeni.
Wykorzystanie
Kwitnące wierzchołki są jadalne. Młode pędy tradycyjnie służyły do aromatyzowania piwa wrzosowego i gruit, a miód wrzosowy jest bardzo ceniony. Wrzosy są ważną rośliną dla pszczół, żywią się nimi też owce, jelenie i pardwy, a gąsienice niektórych ciem, np. szarokolorki, żerują na nich.

















































































