Fikus (figowiec) w doniczce z zielonymi liśćmi

Zdjęcie: איתן פרמן 14:23, 31 May 2006 (UTC), Public domain, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Yoav Daniel Bar-Ness, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Daniel Pineda Vera, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: dune_ninja, CC0 1.0, iNaturalist

Zdjęcie: Yoav Daniel Bar-Ness, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: dune_ninja, CC0 1.0, iNaturalist

Rośliny doniczkowe Rośliny tropikalne

Fikus

Ficus · Moraceae

Inne nazwy: figowiec

Fikus, czyli ficus lub figowiec (Ficus), to rodzaj z rodziny morwowatych, uprawiany u nas głównie jako roślina doniczkowa. Nie znosi mrozu, więc w Polsce przez cały rok rośnie w domu. Gatunki różnią się wyglądem, ale podstawowe zasady pielęgnacji są podobne.

Światło: Jasne światło rozproszone, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 18–26 °C, min. 10 °C
Trudność uprawy: Średnio wymagająca
Wysokość: 0,6–3 m

Gatunki i odmiany

Fikus sprężysty

Ficus elastica

Jasne światło rozproszone
Umiarkowane

Fikus benjamina

Ficus benjamina

Jasne światło rozproszone
Umiarkowane

Figa

Ficus carica

Pełne słońce
Umiarkowane

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda fikus

Rodzaj Ficus jest bardzo zróżnicowany: obejmuje drzewa, krzewy, pnącza oraz epifity i hemiepifity, często z korzeniami powietrznymi. Występuje w strefie tropikalnej, a niektóre gatunki sięgają do ciepłych rejonów strefy umiarkowanej Afryki, Azji, Australazji i obu Ameryk. W naturze rośnie od lasów deszczowych po suche lasy.

Liście są pojedyncze, zwykle zielone, z trzema wiązkami przewodzącymi u nasady i parą przylistków. Kształt i wielkość zależą od gatunku. Wszystkie części rośliny zawierają biały sok mleczny. Kwiaty są drobne i ukryte wewnątrz gruszkowatego owocostanu, który rozwija się w owoc – figę. Zwykle jest jadalna, ale na owoce uprawia się głównie figowiec pospolity (Ficus carica), a owoce większości pozostałych gatunków mają niewielką wartość. Niektóre gatunki, jak F. benghalensis, tradycyjnie stosuje się w ziołolecznictwie.

Do rodzaju należą m.in. Ficus benjamina, F. elastica, F. lyrata, F. microcarpa, F. retusa i F. carica. Fikusy bywają też formowane jako bonsai.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Fikus lubi jasne miejsce z rozproszonym światłem; część gatunków toleruje też słońce lub półcień. Roślina nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką przetrwa, to około 10°C. Przy zimowych spadkach do -20°C musi więc zostać w domu. Na zewnątrz można ją uprawiać tylko w miejscach wolnych od mrozu.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Najobficiej podlewaj od maja do sierpnia, kiedy roślina rośnie najintensywniej. Podłoże ma być lekko wilgotne, ale nie mokre, bo przelanie sprzyja gniciu korzeni.

W okresie spoczynku, w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu, podlewaj oszczędniej.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsze jest przepuszczalne podłoże do roślin doniczkowych z domieszką materii organicznej, które utrzymuje lekką wilgotność, ale dobrze odprowadza nadmiar wody. Fikusy uprawia się głównie w donicach, dlatego ważne są otwory odpływowe.

Przesadzaj w marcu, kwietniu lub maju.

Nawożenie

Nawoź od kwietnia do września, czyli w okresie wzrostu. W miesiącach spoczynku nawożenie pomiń.

Przycinanie

Fikusa przycinaj w marcu lub kwietniu. Uważaj na biały sok mleczny, który wycieka z ciętych pędów.

Rozmnażanie

Fikusy rozmnaża się przez sadzonki pędowe, odkłady powietrzne, odkłady, nasiona oraz szczepienie. Sadzonki i odkłady najlepiej robić od maja do lipca. Wysiew nasion w pomieszczeniu wypada w marcu lub kwietniu.

Szkodniki i choroby

Do częstych szkodników należą przędziorki, tarczniki i wełnowce. Z chorób pojawiają się antraknoza, choroby bakteryjne i zgnilizna korzeni. Zgniliźnie korzeni zapobiegniesz, nie przelewając rośliny i zapewniając dobry odpływ wody.