Dereń biały (Cornus alba) – krzew z ciemnozielonymi liśćmi

Zdjęcie: Opioła Jerzy (Poland), CC BY 2.5, Wikimedia Commons

Zdjęcie: AnRo0002, CC0, Wikimedia Commons

Zdjęcie: AnRo0002, CC0, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Dori, CC BY 2.5, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Kirichenko N, Triberti P, Kobayashi S, Hirowatari T, Doorenweerd C, Ohshima I, Huang G, Wang M, Magnoux E, Lopez-Vaamonde C (2018) Systematics of Phyllocnistis leaf-mining moths (Lepidoptera: Gracillariidae) developing on dogwood (Cornus spp.) in Northeast Asia, with the description of three new species. ZooKeys 736: 79-118. https://doi.org/10.3897/zookeys.736.20739, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Dmitriy Bochkov, CC BY 4.0, iNaturalist

Krzewy Rośliny żywopłotowe

Dereń biały

Cornus alba · Cornaceae

Inne nazwy: dereń biały sibirica, Swida alba

Dereń biały (Cornus alba, w ofercie także jako dereń biały sibirica) to szybko rosnący, w pełni mrozoodporny krzew liściasty, łatwy w uprawie. Sprawdza się w żywopłotach, osłonach i nasadzeniach naturalistycznych. Wymaga niewiele, ale warto wiedzieć, jak go ciąć i że chętnie wypuszcza rozłogi.

Światło: Słońce do półcienia, Pełne słońce
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–25 °C, min. -40 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 1,5–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda dereń biały

To wielopędowy krzew o pokroju wzniesionym, luźno przewisającym, który tworzy zarośla. Dorasta zwykle do 150–300 cm wysokości i podobnej szerokości. Można go także prowadzić jako małe drzewko. Rośnie szybko.

Liście są ciemnozielone, naprzeciwległe, o długości 5–11 cm, o całobrzegich blaszkach i pomarszczonej górnej powierzchni. Niektóre odmiany mają liście pstre. Jesienią przebarwiają się na żółto, czerwono i purpurowo.

W maju i czerwcu pojawiają się drobne, kremowobiałe, czteropłatkowe kwiaty zebrane w płaskie wierzchotki. W połowie lata dojrzewają skupienia drobnych białych pestkowców, często z niebieskawym odcieniem, które chętnie zjadają ptaki.

Kwiaty odwiedzają pszczoły, motyle i inne zapylacze, a pędy dają ptakom miejsce na gniazda. Krzew jest odporny na zgryzanie przez jelenie i króliki.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Dereń biały rośnie od pełnego słońca po półcień. Najlepiej wybarwione pędy rozwijają się w dobrym świetle, więc jeśli zależy ci na efekcie zimą, wybierz miejsce słoneczne.

Przy wyborze miejsca pamiętaj o pokroju krzewu: potrzebuje sporo przestrzeni, bo tworzy zarośla. Dobrze czuje się też w ogrodach deszczowych i w miejscach wilgotnych.

Podlewanie

Krzew lubi glebę wilgotną, ale przepuszczalną. Wymagania wodne są umiarkowane. Po ukorzenieniu się toleruje okresowe podmoknięcia, a także krótsze susze, choć odporność na suszę jest raczej średnia.

Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, wtedy podlewaj częściej, zwłaszcza młode okazy.

Gleba i przesadzanie

Dereń biały znosi szeroki zakres podłoży, od gliniastych po piaszczyste. Najlepiej rośnie w ziemi wilgotnej i bogatej w próchnicę. Odpowiedni odczyn gleby to mniej więcej pH 5,5–7,5.

Jeśli uprawiasz krzew w pojemniku lub chcesz go przesadzić, dobrym terminem jest marzec.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego. Na glebie próchnicznej krzew radzi sobie dobrze bez nadmiaru zabiegów.

Cięcie

Cięcie decyduje o ozdobności pędów. Pod koniec zimy lub na przedwiośniu, najlepiej w marcu, wytnij przy samej ziemi część najstarszych pędów. Zachęca to krzew do wypuszczania nowych, intensywnie wybarwionych przyrostów.

Regularne odmładzanie pomaga też utrzymać zwarty, zadbany kształt krzewu.

Sadzenie

Sadź jesienią (październik, listopad) albo wiosną (marzec, kwiecień). Dereń biały nadaje się do nasadzeń naturalistycznych, ogrodów deszczowych, żywopłotów i osłon.

Kwitnące pędy można ścinać do wazonu.

Zimowanie

Krzew jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -40°C, więc przy typowych polskich zimach nie wymaga okrywania. Styczeń i luty, a także listopad i grudzień, to dla niego okres spoczynku.

Rozmnażanie

Dereń biały można rozmnażać z sadzonek pędowych, przez odkłady, podział oraz z nasion. Sadzonki pobiera się i odkłady zakłada najlepiej w czerwcu i lipcu albo w listopadzie i grudniu. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie.

Ponieważ krzew wypuszcza ukorzenione rozłogi, podział jest zwykle najprostszą metodą.

Rozłogi i ekspansja

Dereń biały chętnie wypuszcza rozłogi i może tworzyć duże kolonie, co nie zawsze jest pożądane. Weź to pod uwagę, wybierając miejsce, i na bieżąco usuwaj niechciane odrosty.