Krokus

Crocus · Iridaceae

Inne nazwy: krokusy, szafran

Krokus (potocznie także szafran) to niska bylina cebulowa, która kwitnie już od lutego do kwietnia. W Polsce jest w pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie. Z czasem tworzy kępy i naturalizuje się w trawniku oraz na rabatach.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Niskie
Wilgotność powietrza: Niska
Temperatura: 5–18 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 5–15 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzesadzanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Krokus – opis rośliny

Krokus (Crocus) należy do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). Występuje naturalnie od Morza Śródziemnego i południowej oraz środkowej Europy, przez Bliski Wschód i Azję Środkową, aż po zachodnie Chiny. Rośnie w lasach, zaroślach i na łąkach, od poziomu morza po alpejską tundrę.

To niskie, kępiaste rośliny wyrastające z bulwocebul, osiągające zwykle 5–15 cm wysokości i podobną szerokość. Liście są wąskie, trawiaste, zielone z jasnym, srebrzystym paskiem pośrodku, pojawiają się razem z kwiatami lub po nich. Kwiaty są pojedyncze, kielichowate lub pucharkowate, z sześcioma listkami okwiatu i pomarańczowożółtymi znamionami słupka. Występują w kolorach żółtym, fioletowym, białym i liliowym. Zamykają się w nocy i przy pochmurnej pogodzie. Owocem jest torebka dojrzewająca tuż przy ziemi.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Krokusy rosną w pełnym słońcu, ale znoszą też półcień. Dobrym miejscem jest teren pod drzewami liściastymi, ponieważ krokusy kwitną, zanim drzewa się zazielenią. Świetnie sprawdzają się w trawniku, na rabatach i na skalniaku.

Podlewanie

W czasie wzrostu podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne, a najwięcej wody krokusy potrzebują od lutego do kwietnia. Latem, w okresie spoczynku (czerwiec–sierpień), powinny mieć suchsze podłoże. Odporność na suszę jest średnia.

Podłoże i dzielenie kęp

Najlepsza jest przepuszczalna, żwirowata, piaszczysto-gliniasta ziemia z dodatkiem kompostu. Unikaj ciężkiej gliny, w której bulwocebule łatwo gniją.

Zagęszczone kępy warto wykopać i podzielić mniej więcej co cztery lata, w czerwcu lub lipcu.

Nawożenie

Nawozi się w marcu, w czasie kwitnienia i wzrostu liści. Dodatek kompostu przy sadzeniu zwykle w zupełności wystarcza.

Cięcie i usuwanie liści

Nie obcinaj liści, dopóki nie minie około sześciu tygodni od kwitnienia. W tym czasie roślina gromadzi zapasy w bulwocebuli. Dlatego w trawniku warto z pierwszym koszeniem poczekać.

Sadzenie

Bulwocebule sadzi się jesienią, we wrześniu i październiku, na głębokość około 6 cm i w odstępach około 5 cm. Posadzone gęściej dają efektowne kępy już w pierwszym sezonie.

Zimowanie

Krokusy są w pełni mrozoodporne i w gruncie zimują bez osłony. Rośliny w doniczkach trzeba jedynie chronić przed zalewaniem, bo zalegająca woda szkodzi bulwocebulom.

Rozmnażanie

Krokusy rozmnaża się przez podział kęp i oddzielanie bulwocebul przybyszowych, najlepiej w czerwcu i lipcu. Możliwy jest także siew nasion, ale na kwitnące rośliny trzeba wtedy dłużej czekać.

Problemy i szkodniki

Największym kłopotem są gryzonie: myszy, nornice i wiewiórki wykopują lub podgryzają bulwocebule. Pomaga przykrycie miejsca siatką drucianą lub posadzenie głębiej. Kwiaty i liście mogą atakować mszyce, ślimaki i roztocza.

Miękkie, gnijące bulwocebule to zwykle skutek mokrej gleby i grzybów. Popraw przepuszczalność podłoża, a porażone bulwocebule wyrzuć. Wśród chorób występują szara pleśń, fuzaryjna zgnilizna, zgnilizna korzeni, mączniak, rdza i wirusy.

Zastosowanie

Krokusy zdobią trawniki, rabaty i skalniaki, a wczesną wiosną są cennym źródłem nektaru i pyłku dla pszczół. Szafran jako przyprawa to suszone znamiona słupka gatunku Crocus sativus, jedna z najdroższych przypraw świata.