Mieczyki

Gladiolus · Iridaceae

Inne nazwy: mieczyk

Mieczyki (Gladiolus, inaczej mieczyk lub gladiolus) to bulwiaste byliny o mieczowatych liściach i wysokich, jednostronnych kłosach kwiatów. W naszym klimacie nie zimują w gruncie, więc bulwy trzeba na zimę wykopać i przechować. Uprawa jest łatwa, a kwiaty świetnie nadają się na wazon.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 15–28 °C, min. -5 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,3–1,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Mieczyki – jak wyglądają

Mieczyki to byliny z bulwocebulą (bulwą okrągłą, otuloną włóknistymi łuskami) i włóknistymi korzeniami. Rodzaj pochodzi z Afryki, a największe zróżnicowanie ma w Prowincji Przylądkowej w RPA. Występuje też na Madagaskarze, w basenie Morza Śródziemnego i w umiarkowanej Eurazji.

Pęd jest wzniesiony, z wachlarzem wąskich, mieczowatych, żłobkowanych liści w kolorze zielonym. Liści jest od jednego do dziewięciu i obejmują one łodygę. Kwiaty tworzą jednostronny kłos, a lejkowate, grzbieciste kwiaty z kapturkowatym działkiem górnym rozwijają się od dołu ku górze od lata do wczesnej jesieni. Występują w kolorach białym, kremowym, żółtym, pomarańczowym, czerwonym, różowym, fioletowym i zielonym, a niektóre pachną. Po przekwitnięciu powstają podłużne lub kuliste torebki z wieloma skrzydlatymi, brązowymi nasionami. Rośliny rosną w umiarkowanym tempie, a nadziemne części zamierają po sezonie.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Mieczyki potrzebują pełnego słońca, ewentualnie słońca popołudniowego. Ważna jest osłona przed silnym wiatrem, który łatwo przewraca wysokie kłosy. Dobrze rosną na balkonie i w rabacie.

Podlewanie

W czasie wzrostu gleba nie powinna przesychać. W okresach suszy podlewaj obficie. Najwięcej wody mieczyki potrzebują w czerwcu, lipcu i sierpniu. W czasie spoczynku, od listopada do marca, trzymaj bulwy w suchości.

Podłoże

Najlepsza jest żyzna, próchniczna gleba gliniasta, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Unikaj ciężkiej gliny.

Sadzenie

Bulwy sadzi się na głębokość około 10–15 cm, po ustaniu przymrozków, czyli w kwietniu i maju. Jeśli chcesz dłużej cieszyć się kwiatami, sadź kolejne partie co dwa tygodnie. Głębokie sadzenie pomaga też ustabilizować rośliny.

W kwietniu i maju, gdy zapowiadają się przymrozki, osłoń młode rośliny.

Nawożenie

Nawoź mieczyki w czerwcu i lipcu.

Cięcie

W październiku, gdy nadziemne części zamierają, usuń je przed przechowaniem bulw.

Zimowanie

Odporne odmiany mogą przetrwać pod grubą warstwą ściółki, ale u nas zimowe minima sięgają około –20°C, a mieczyki wytrzymują najwyżej około –5°C. Dlatego wykopuj bulwy w październiku, gdy grożą przymrozki, i przechowuj je w chłodzie i suchości. Przed schowaniem dobrze je osusz, a przechowuj w chłodnym, przewiewnym miejscu, by nie zgniły. Spoczynek trwa od listopada do marca.

Rozmnażanie

Mieczyki rozmnaża się przez bulwki przybyszowe (boczne), które oddziela się w październiku, przy wykopywaniu bulw. Można też wysiewać nasiona; robi się to w lutym i marcu pod osłoną, w pomieszczeniu.

Problemy

Ze szkodników mieczyki atakują wciornastki, mszyce, przędziorki i wełnowce. Choroby to szara pleśń (botrytis), zgnilizna bulw, rdza, fuzaryjne więdnięcie i wirus mozaiki.

Srebrzyste smugi i zniekształcone kwiaty wskazują na wciornastki. Bulwy traktuje się przed przechowaniem, a w sezonie opryskuje rośliny. Przewracające się kłosy to skutek wiatru i ciężaru kwiatów, więc sadź głęboko i podpieraj. Miękkie, zgniłe bulwy w przechowalni oznaczają grzybową zgniliznę; dobrze je osusz i trzymaj w chłodzie i przewiewie.

Cięcie na kwiat i zastosowanie

Mieczyki są cenionymi kwiatami ciętymi, kwitną od lipca do września i w tym czasie się je ścina. Zapylają je pszczoły, a w ojczyźnie także ptaki z rodziny nektarników, ćmy i muchy o długich trąbkach. Kwiaty są jadalne po usunięciu pręcików i służą jako dekoracja potraw.