Cyprys wielkoszyszkowy
Cupressus macrocarpa · Cupressaceae
Inne nazwy: cyprys Monterey
Cyprys wielkoszyszkowy (Cupressus macrocarpa), zwany też cyprysem Monterey, to szybko rosnące, wiecznie zielone drzewo iglaste o cytrynowo pachnących gałązkach. W naszym klimacie rośnie na zewnątrz, ale nie jest w pełni mrozoodporny, więc najlepiej czuje się w osłoniętym, słonecznym miejscu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–24 °C, min. -15 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–40 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Wygląd i pochodzenie
Cyprys wielkoszyszkowy pochodzi ze środkowego wybrzeża Kalifornii. Jego naturalne stanowiska to dwa niewielkie relikty koło Monterey (Cypress Point i Point Lobos), a drzewo bywa też sadzone w chłodnych klimatach oceanicznych na całym świecie. Rośnie na wietrznych klifach i przylądkach z chłodnym, mglistym latem.
Młode drzewa mają wąski, piramidalny pokrój. Z wiekiem korona staje się nieregularna, szeroka i spłaszczona, zwłaszcza na stanowiskach wystawionych na wiatr. Dorosłe okazy osiągają zwykle około 15–40 m wysokości, a wzrost jest szybki.
Liście są drobne, łuskowate, ciasno przylegają do obłych pędów i tworzą gęste, rozgałęzione pędy. Młode rośliny mają liście igiełkowate. Zgniecione liście pachną cytryną, a zielone ulistnienie utrzymuje się przez cały rok.
Cyprys jest jednopienny. Na końcach pędów pojawiają się drobne żółtozielone szyszki pylnikowe i zielone szyszki nasienne, a pyłek wysypuje się pod koniec zimy lub na początku wiosny (luty–kwiecień). Szyszki dojrzewają po około dwóch latach, mają 2–4 cm długości i od 6 do 14 łusek, z czasem brązowieją i mogą długo zostawać na drzewie. Drzewo daje schronienie i pokarm ptakom śpiewającym oraz drobnym ssakom.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Cyprys wymaga pełnego słońca, choć toleruje lekki cień. Najlepiej wybrać miejsce osłonięte od zimnego wiatru. Należy unikać gorących, parnych stanowisk w głębi lądu, bo sprzyjają one chorobom.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest niskie. Po przyjęciu się drzewo dobrze znosi suszę, ale młode okazy trzeba podlewać regularnie. Częściej podlewa się je w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Gleba
Cyprys toleruje wiele gleb, od gliniastych po próchniczne, także nadmorskie, o ile są dobrze przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 5,5–8.
Sadzenie
Małe drzewka z doniczki sadzi się wiosną (kwiecień, maj) lub na początku jesieni (wrzesień), w słonecznym, osłoniętym miejscu. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu.
Cięcie
Drzewo rosnące swobodnie nie wymaga cięcia. Cyprys nadaje się też na żywopłot. Przycina się go wtedy lekko latem, w lipcu i sierpniu, i nigdy nie tnie się w stare, gołe drewno.
Zimowanie
To najsłabsza strona tego gatunku w naszym klimacie. Cyprys znosi mrozy do około -15°C, a typowe zimowe minima bywają niższe, rzędu -20°C. W łagodne zimy radzi sobie dobrze, ale zimne, wychłodzone wiatrem stanowiska w klimacie kontynentalnym mogą go uszkodzić. Okres spoczynku i ochrony przed mrozem przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.
Rozmnażanie
Cyprys rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych. Sadzonki pobiera się od lipca do września.
Problemy
Najpoważniejszy jest rak cyprysowy (Seiridium cardinale), częsty w upalne lata. Objawia się zamieraniem gałęzi i wyciekiem żywicy. Chore gałęzie wycina się, a gorących, parnych stanowisk lepiej unikać. Zagrożeniem bywa także zgnilizna korzeni.
Brunatnienie ulistnienia wynika zwykle z suszy lub zimnego wiatru. Warto wtedy podlewać młode drzewa i zapewnić im osłonę.
Obfite opadanie łuskowatych liści jest naturalne. Wystarczy je zagrabić i skompostować.













































































