Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Cyprys wielkoszyszkowy

Cupressus macrocarpa · Cupressaceae

Inne nazwy: cyprys Monterey

Cyprys wielkoszyszkowy (Cupressus macrocarpa), zwany też cyprysem Monterey, to szybko rosnące, wiecznie zielone drzewo iglaste o cytrynowo pachnących gałązkach. W naszym klimacie rośnie na zewnątrz, ale nie jest w pełni mrozoodporny, więc najlepiej czuje się w osłoniętym, słonecznym miejscu.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–24 °C, min. -15 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
15–40 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Wygląd i pochodzenie

Cyprys wielkoszyszkowy pochodzi ze środkowego wybrzeża Kalifornii. Jego naturalne stanowiska to dwa niewielkie relikty koło Monterey (Cypress Point i Point Lobos), a drzewo bywa też sadzone w chłodnych klimatach oceanicznych na całym świecie. Rośnie na wietrznych klifach i przylądkach z chłodnym, mglistym latem.

Młode drzewa mają wąski, piramidalny pokrój. Z wiekiem korona staje się nieregularna, szeroka i spłaszczona, zwłaszcza na stanowiskach wystawionych na wiatr. Dorosłe okazy osiągają zwykle około 15–40 m wysokości, a wzrost jest szybki.

Liście są drobne, łuskowate, ciasno przylegają do obłych pędów i tworzą gęste, rozgałęzione pędy. Młode rośliny mają liście igiełkowate. Zgniecione liście pachną cytryną, a zielone ulistnienie utrzymuje się przez cały rok.

Cyprys jest jednopienny. Na końcach pędów pojawiają się drobne żółtozielone szyszki pylnikowe i zielone szyszki nasienne, a pyłek wysypuje się pod koniec zimy lub na początku wiosny (luty–kwiecień). Szyszki dojrzewają po około dwóch latach, mają 2–4 cm długości i od 6 do 14 łusek, z czasem brązowieją i mogą długo zostawać na drzewie. Drzewo daje schronienie i pokarm ptakom śpiewającym oraz drobnym ssakom.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Cyprys wymaga pełnego słońca, choć toleruje lekki cień. Najlepiej wybrać miejsce osłonięte od zimnego wiatru. Należy unikać gorących, parnych stanowisk w głębi lądu, bo sprzyjają one chorobom.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest niskie. Po przyjęciu się drzewo dobrze znosi suszę, ale młode okazy trzeba podlewać regularnie. Częściej podlewa się je w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Cyprys toleruje wiele gleb, od gliniastych po próchniczne, także nadmorskie, o ile są dobrze przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 5,5–8.

Sadzenie

Małe drzewka z doniczki sadzi się wiosną (kwiecień, maj) lub na początku jesieni (wrzesień), w słonecznym, osłoniętym miejscu. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu.

Cięcie

Drzewo rosnące swobodnie nie wymaga cięcia. Cyprys nadaje się też na żywopłot. Przycina się go wtedy lekko latem, w lipcu i sierpniu, i nigdy nie tnie się w stare, gołe drewno.

Zimowanie

To najsłabsza strona tego gatunku w naszym klimacie. Cyprys znosi mrozy do około -15°C, a typowe zimowe minima bywają niższe, rzędu -20°C. W łagodne zimy radzi sobie dobrze, ale zimne, wychłodzone wiatrem stanowiska w klimacie kontynentalnym mogą go uszkodzić. Okres spoczynku i ochrony przed mrozem przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Cyprys rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych. Sadzonki pobiera się od lipca do września.

Problemy

Najpoważniejszy jest rak cyprysowy (Seiridium cardinale), częsty w upalne lata. Objawia się zamieraniem gałęzi i wyciekiem żywicy. Chore gałęzie wycina się, a gorących, parnych stanowisk lepiej unikać. Zagrożeniem bywa także zgnilizna korzeni.

Brunatnienie ulistnienia wynika zwykle z suszy lub zimnego wiatru. Warto wtedy podlewać młode drzewa i zapewnić im osłonę.

Obfite opadanie łuskowatych liści jest naturalne. Wystarczy je zagrabić i skompostować.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy cyprys wielkoszyszkowy przezimuje w Polsce?Znosi mrozy do około -15°C, a typowe zimowe minima bywają niższe, około -20°C. W ostrą zimę, zwłaszcza na wietrznym stanowisku, może zostać uszkodzony, więc trzeba go chronić.
Czy cyprys Monterey nadaje się na żywopłot?Tak, można z niego formować żywopłot. Przycina się go lekko latem, w lipcu i sierpniu, i nie tnie się w stare, gołe drewno.
Jak wysoko rośnie cyprys wielkoszyszkowy?Zwykle osiąga około 15–40 m i rośnie szybko. Z czasem korona staje się szeroka i spłaszczona.
Dlaczego cyprysowi brązowieją gałęzie?Przyczyną bywa susza lub zimny wiatr, wtedy pomaga podlewanie młodych drzew i osłona. Gdy gałęzie zamierają i wycieka z nich żywica, może to być rak cyprysowy, a chore pędy trzeba wyciąć.
Kiedy sadzić cyprys wielkoszyszkowy?Małe drzewka z doniczki sadzi się wiosną, w kwietniu lub maju, albo na początku jesieni, we wrześniu. Miejsce powinno być słoneczne i osłonięte.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony