Tuja szmaragd

Thuja occidentalis · Cupressaceae

Inne nazwy: żywotnik zachodni, tuja zachodnia

Tuja szmaragd, czyli żywotnik zachodni (Thuja occidentalis), to zimozielone drzewo iglaste chętnie sadzone na żywopłoty i jako soliter. Jest bardzo mrozoodporna i łatwa w uprawie, a w zamian oczekuje wilgotnej gleby i osłony przed zimowym wiatrem.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–24 °C, min. -36 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 8–15 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda tuja szmaragd

Tuja zachodnia należy do rodziny Cupressaceae. Pochodzi ze wschodniej Kanady oraz północno-wschodnich i północno-środkowych Stanów Zjednoczonych, gdzie rośnie w wilgotnych lasach iglastych, na bagnach i skałach, w rejonach o chłodnym lecie.

To drzewo o gęstym, piramidalnym lub kolumnowym pokroju z wyraźnym pniem; odmiany mogą być też kuliste albo stożkowate. Rośnie wolno. Gatunek osiąga zwykle 8–15 m wysokości i 1,5–5 m szerokości, ale odmiany ogrodowe bywają mniejsze.

Liście są drobne, łuskowate, ułożone parami i przylegające do pędów, tworzą płaskie, wachlarzowate gałązki. Z wierzchu są ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, a zimą brązowieją. Roślina jest aromatyczna. Kwiaty są niepozorne (kwiecień–maj), po nich pojawiają się małe, podłużne szyszki o długości 9–14 mm, najpierw żółtozielone, latem brązowe.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Tuja szmaragd rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. W głębokim cieniu korona rzednie, więc na żywopłot wybierz jasne miejsce. Źle znosi suche, odsłonięte i wietrzne stanowiska, lepiej czuje się w osłoniętym, wilgotnym miejscu. Dobrze sprawdza się też przy oczku wodnym i na skalniaku.

Podlewanie i wilgotność

Roślina lubi stale wilgotną glebę i wilgotne powietrze. Słabo znosi suszę, a wilgotne stanowiska znosi dobrze. Szczególnie dużo wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Dobrze podlej też młode sadzonki w okresie ukorzeniania się.

Gleba

Najlepsza jest wilgotna, przepuszczalna ziemia gliniasta o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH około 6–8). Tuja radzi sobie także na glebie ciężkiej, gliniastej i wilgotnej oraz próchnicznej.

Nawożenie

Nawoź tuję w kwietniu, na początku sezonu wzrostu.

Cięcie

Tuja wymaga niewiele cięcia. Lekkie przycinanie pod koniec wiosny lub latem (w praktyce czerwiec–lipiec) utrzymuje żywopłot gęsty. Nie tnij w stare, gołe drewno.

Sadzenie

Tuję łatwo się przesadza. Sadź ją w kwietniu lub maju albo we wrześniu i październiku, na wilgotnym, osłoniętym stanowisku. Po posadzeniu podlewaj obficie. Młode rośliny warto chronić przed jeleniami.

Zimowanie

Tuja jest bardzo odporna na mróz (znosi około −36 °C), więc w polskim klimacie zimuje w gruncie bez problemu. Osłoń ją przed zimowym wiatrem, który powoduje brązowienie igieł, i strząsaj ciężki śnieg oraz lód, żeby nie łamały pędów.

Rozmnażanie

Tuję można rozmnażać z nasion (siew w marcu lub kwietniu) oraz z sadzonek pędowych, które pobiera się w sierpniu i wrześniu.

Problemy i szkodniki

Brązowo-żółte igły zimą to zwykle oparzenie wiatrem i suchą glebą. Posadź tuję w osłoniętym miejscu i dobrze podlej przed zimą.

Rzednąca korona oznacza zbyt dużo cienia: przenieś roślinę na słońce lub przerzedź korony drzew nad nią. Połamane pędy to skutek ciężaru lodu i śniegu; formy kolumnowe warto związać i otrząsać ze śniegu. Obgryzione pędy to robota jeleni, pomaga ogrodzenie lub repelenty.

Możliwe szkodniki to ochojniki, wełnowce, tarczniki, przędziorki i minujące larwy. Z chorób wymieniany jest rak pędów.

Zastosowanie

Tuja szmaragd sprawdza się jako żywopłot, drzewo ozdobne i roślina na skalniak. Gęsta korona daje schronienie lęgowe ptakom śpiewającym. Tradycyjnie sok, korę i gałązki wykorzystywano do naparów i leczenia, a drzewo ma ważne miejsce w kulturze Odżibwejów. Nie jest rośliną jadalną.