Świerk pospolity

Picea abies · Pinaceae

Inne nazwy: świerk biały

Świerk pospolity (Picea abies), zwany po prostu świerkiem, to szybko rosnące drzewo iglaste, które zachowuje igły przez cały rok. W Polsce dobrze znosi mrozy, ale gorzej radzi sobie z upalnymi, suchymi latami i płytkim, przesychającym gruntem. Poniżej znajdziesz wskazówki, jak go posadzić i pielęgnować.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 5–22 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 12–55 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda świerk pospolity

Świerk pospolity to wiecznie zielone drzewo o stożkowatym pokroju. W młodości ma gałęzie sztywno wzniesione, a u starszych drzew z gałęzi zwisają charakterystyczne gałązki. Dorasta zwykle od około 12 do 55 m i rośnie szybko.

Igły są sztywne, czterokanciaste, ciemnozielone, mają około 1,5–2,5 cm długości i tępe końce. Układają się spiralnie na pędach. Wiosną, w maju, pojawiają się kwiaty: żółtobrązowe szyszki męskie w skupieniach oraz purpurowe, sterczące szyszki żeńskie. Zapylane są przez wiatr.

Dojrzałe szyszki są zwisające, mają 9–20 cm długości, najpierw bywają zielone lub fioletowe, potem brązowieją. Zawierają czarne, oskrzydlone nasiona.

W naturze gatunek rośnie w Europie północnej, środkowej i wschodniej, od Norwegii i Polski aż po Ural, a także w górach Europy środkowej po Bałkany i północną Grecję. Zasiedla chłodne lasy iglaste na kwaśnych glebach. Uprawa jest zwykle łatwa.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Świerk najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też trochę cienia. Wybieraj miejsce chłodne i niezbyt gorące, bo na upalnych, suchych stanowiskach drzewo słabnie.

System korzeniowy jest płytki i szeroko rozpostarty, dlatego drzewo łatwo się przewraca. Warto osłonić je od silnego wiatru i zostawić mu dużo miejsca, bo to gatunek, który z czasem osiąga duże rozmiary.

Podlewanie

Świerk lubi glebę równomiernie wilgotną, ale dobrze przepuszczalną. Nie znosi ani stojącej wody przy korzeniach, ani gorących, suchych lat. Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, a odporność na suszę średnia.

Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W suchych okresach warto podlewać drzewa, zwłaszcza młode, bo niedobór wody osłabia je i ułatwia atak szkodników.

Gleba i przesadzanie

Najlepsza jest gleba umiarkowanie wilgotna, przepuszczalna i kwaśna, o pH mniej więcej od 4,5 do 6,5. Pasują podłoża piaszczyste i gliniaste. Na suchych lub ubogich stanowiskach świerk rośnie słabo.

Jeśli drzewko rośnie w pojemniku, najlepiej przesadzać je w marcu.

Nawożenie

Nawozić można w kwietniu. Szczególnie warto to robić na glebach ubogich w składniki pokarmowe, na których świerk rośnie gorzej.

Cięcie

Świerk potrzebuje niewiele cięcia. Dobrze znosi przycinanie, dlatego nadaje się na żywopłot lub osłonę. Cięcie wykonuje się w marcu i w sierpniu.

Sadzenie

Sadź w chłodnym klimacie, w pełnym słońcu, i unikaj gorących, suchych miejsc. Termin sadzenia to marzec i kwiecień albo wrzesień i październik.

Gleba powinna być wilgotna i przepuszczalna, a miejsce osłonięte od wiatru. Przy sadzeniu żywopłotu pamiętaj, że to szybko rosnący gatunek.

Zimowanie

Świerk pospolity jest w pełni mrozoodporny. Wytrzymuje temperatury do około -39°C, a typowe zimowe minima, rzędu -20°C, nie stanowią dla niego problemu. Nie wymaga okrywania. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Świerk rozmnaża się z nasion, ze zdrewniałych sadzonek pędowych lub przez szczepienie. Siew i rozmnażanie przypadają na marzec i kwiecień.

Szkodniki i problemy

Do szkodników świerka należą kornik, szeliniak sosnowiec, mszyce, pilarz i brudnica mniszka. Z chorób mogą pojawić się opieńkowa zgnilizna korzeni i czerwona zgnilizna.

Brązowienie i zamieranie igieł może wynikać z ataku kornika albo ze stresu suszy i upału. Warto wtedy podlewać drzewa w czasie suszy, a porażone drzewa usuwać.

Słaby wzrost i przewracanie się drzewa wiążą się zwykle z płytkim ukorzenieniem na suchym, gorącym stanowisku. Pomaga sadzenie w chłodnej, wilgotnej glebie i osłona przed wiatrem.