Gipsówka
Gypsophila paniculata · Caryophyllaceae
Inne nazwy: gipsówka wiechowata, łyszczec wiechowaty, Gęsiówka wiechowata
Gipsówka wiechowata (Gypsophila paniculata), czyli łyszczec wiechowaty, to bylina tworząca ażurowe obłoki drobnych białych lub różowych kwiatów. Lubi pełne słońce, przepuszczalną glebę i spokój po posadzeniu. W naszym klimacie zimuje w gruncie, a uprawa jest łatwa.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 12–26 °C, min. -34 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,6–1,2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Opis i pokrój gipsówki
Gipsówka wiechowata pochodzi z Europy Środkowej i Wschodniej, a jej zasięg sięga przez Azję Środkową i Syberię aż po Mongolię. W naturze rośnie zwykle na stepach i w suchych, piaszczystych lub kamienistych miejscach, często na glebach wapiennych, a także przy drogach i na otwartych piaskach.
To bylina zielna, której części nadziemne zamierają na zimę. Dorasta do około 60–120 cm wysokości i podobnej szerokości. Tworzy kopulasty, łukowato przewieszony, mocno rozgałęziony krzew o lekkim, przewiewnym pokroju. Drobne, lancetowate liście są niebieskawozielone do szarozielonych, lekko skórzaste i gładkie.
Od czerwca do września pojawiają się liczne, drobne kwiaty białe lub jasnoróżowe, czasem pełne, zebrane w luźne wiechy. Gipsówka ma duży, mięsisty korzeń palowy, który źle znosi przesadzanie. Jest przyjazna dla zapylaczy: odwiedzają ją motyle i inne owady, a jelenie jej raczej nie ruszają.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Gipsówka potrzebuje pełnego słońca, choć toleruje lekki półcień. W cieniu pędy łatwo się kładą. Dobrze sprawdza się na rabatach, w ogrodach skalnych oraz jako dodatek do bukietów.
Podlewanie
Po przyjęciu się gipsówka dobrze znosi suszę. Podlewaj ją tylko w czasie dłuższych okresów bez deszczu. Nadmiar wody jest dla niej gorszy niż jej niedobór.
Gleba
Najlepsza jest gleba przepuszczalna, piaszczysta lub kamienista, o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH mniej więcej 6,5–8,5). Rośnie też na lekkiej glinie, o ile woda nie zalega. Zbyt żyzna ziemia sprawia, że pędy stają się wiotkie.
Siew i sadzenie
Gipsówkę można siać do gruntu w kwietniu i maju, a do pojemników w domu w marcu i kwietniu. Sadzonki wysadza się na miejsce stałe w maju i czerwcu.
Wybierz słoneczne miejsce i zachowaj odstęp około 60 cm między roślinami. Po posadzeniu nie przesadzaj jej, żeby nie uszkodzić mięsistych korzeni.
Przycinanie
Po przekwitnięciu przytnij pędy, co sprzyja kolejnemu kwitnieniu. Zabieg wykonuje się w sierpniu i wrześniu. W przypadku odmian pełnokwiatowych szczepionych nie tnij poniżej miejsca szczepienia.
Zimowanie
Gipsówka jest mrozoodporna i zimuje w gruncie. Okres spoczynku przypada na listopad–luty. W tym czasie zostaw ją w spokoju i nie przesadzaj.
Rozmnażanie
Gipsówkę rozmnaża się z nasion, z sadzonek pędowych oraz przez szczepienie. Sadzonki najlepiej pobierać od kwietnia do czerwca. Odmiany pełnokwiatowe bywają szczepione, dlatego to właśnie one wymagają ostrożności przy cięciu.
Problemy i choroby
Gipsówkę mogą dotknąć choroby bakteryjne, w tym guzowatość korzeni i narośle bakteryjne. Objawem są guzy i zahamowany wzrost korzeni, a przyczyną zakażenie bakterią Pantoea agglomerans. Używaj czystego materiału szkółkarskiego i usuwaj porażone rośliny.
Jeśli pędy są wiotkie i się kładą, przyczyną jest zwykle zbyt mało światła albo zbyt żyzna gleba. Przenieś roślinę na słoneczne miejsce i uboższe podłoże.
Cięcie na bukiety
Gipsówka jest cenionym kwiatem ciętym. Pędy do bukietów zbiera się w lipcu i sierpniu. Sprawdza się też w ogrodach skalnych i pojemnikach.

















































































