Przegorzan
Echinops · Asteraceae
Inne nazwy: przegorzan kulisty
Przegorzan (Echinops), zwany też echinopsem, a w uprawie przegorzanem kulistym, to bylina z rodziny astrowatych o kulistych, zwykle stalowoniebieskich kwiatostanach. Tworzy wzniesioną kępę, jest łatwy w uprawie, dobrze znosi suszę i zimuje w gruncie.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -29 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,6–1,5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda przegorzan
Przegorzan to bylina o pokroju wzniesionej kępy, z kanciastymi łodygami i kolczastymi liśćmi. Liście są ułożone naprzemiennie, jedno- lub dwukrotnie pierzasto dzielone, zielone do srebrzystych, od spodu białe i kutnerowate.
Kwiatostany to kule o średnicy 4–8 cm, zbudowane z wielu jednokwiatowych koszyczków. Otwierają się od góry ku dołowi i zwykle mają barwę stalowego błękitu z niebieskoszarymi pręcikami, choć zdarzają się też odmiany białe. Kwitnienie trwa od lipca do września, kwiaty nie pachną. Po kwitnieniu powstają owłosione, walcowate, pięciokanciaste niełupki.
Roślina tworzy kłącza i głębokie korzenie palowe. Rodzaj występuje naturalnie od basenu Morza Śródziemnego i umiarkowanej Eurazji po Mongolię i północno-wschodnie Chiny.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Przegorzan potrzebuje pełnego słońca. Tylko wtedy ma sztywne łodygi i kwitnie najobficiej. Ze względu na kolczaste liście i kłącza warto zostawić mu miejsce na rozrost kępy.
Podlewanie
Młode rośliny podlewaj, dopóki się dobrze nie ukorzenią. Dorosłe okazy są bardzo odporne na suszę i wystarczy im niewiele wody. Nieco więcej wilgoci przyda się w czerwcu, lipcu i sierpniu. Niska wilgotność powietrza nie jest dla niego problemem.
Gleba
Najlepsza jest gleba uboga do przeciętnej, dobrze przepuszczalna: piaszczysta, żwirowa lub gliniasta. Na żyznym podłożu rośliny łatwo się wyciągają i wylegają.
Nawożenie
Jeśli nawozisz, zrób to w kwietniu. Ponieważ żyzna gleba psuje pokrój, nie ma potrzeby przesadzać z ilością.
Sadzenie i siew
Rozsadę i sadzonki sadzi się do gruntu w kwietniu, maju lub we wrześniu. Nasiona można wysiewać w lutym i marcu do doniczek w domu albo od marca do maja prosto w miejsce docelowe.
Cięcie
Przegorzan to bylina, której nadziemne części zamierają. W październiku i listopadzie przytnij zaschnięte pędy.
Zimowanie
Gatunek jest mrozoodporny i w większości klimatów umiarkowanych zimuje w gruncie bez osłon. Najniższa temperatura, jaką znosi, to około -29°C, a typowe zimowe minima w Polsce są wyższe. Okres spoczynku przypada na listopad–luty oraz grudzień i styczeń.
Rozmnażanie
Przegorzan rozmnaża się z nasion, przez podział kęp i z sadzonek korzeniowych. Odpowiednie terminy to marzec, kwiecień i październik.
Zastosowanie
Kuliste kwiatostany nadają się na kwiat cięty, a zbiera się je w lipcu i sierpniu. Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle, a ryjkowce z rodzaju Larinus wykorzystują je jako rośliny żywicielskie.
Wiele gatunków tradycyjnie stosowano w medycynie ludowej w Afryce, Azji i Europie, między innymi przy stanach zapalnych, bólu, gorączce i kaszlu.

































































