Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Przegorzan

Echinops · Asteraceae

Inne nazwy: przegorzan kulisty

Przegorzan (Echinops), zwany też echinopsem, a w uprawie przegorzanem kulistym, to bylina z rodziny astrowatych o kulistych, zwykle stalowoniebieskich kwiatostanach. Tworzy wzniesioną kępę, jest łatwy w uprawie, dobrze znosi suszę i zimuje w gruncie.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -29 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,6–1,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda przegorzan

Przegorzan to bylina o pokroju wzniesionej kępy, z kanciastymi łodygami i kolczastymi liśćmi. Liście są ułożone naprzemiennie, jedno- lub dwukrotnie pierzasto dzielone, zielone do srebrzystych, od spodu białe i kutnerowate.

Kwiatostany to kule o średnicy 4–8 cm, zbudowane z wielu jednokwiatowych koszyczków. Otwierają się od góry ku dołowi i zwykle mają barwę stalowego błękitu z niebieskoszarymi pręcikami, choć zdarzają się też odmiany białe. Kwitnienie trwa od lipca do września, kwiaty nie pachną. Po kwitnieniu powstają owłosione, walcowate, pięciokanciaste niełupki.

Roślina tworzy kłącza i głębokie korzenie palowe. Rodzaj występuje naturalnie od basenu Morza Śródziemnego i umiarkowanej Eurazji po Mongolię i północno-wschodnie Chiny.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Przegorzan potrzebuje pełnego słońca. Tylko wtedy ma sztywne łodygi i kwitnie najobficiej. Ze względu na kolczaste liście i kłącza warto zostawić mu miejsce na rozrost kępy.

Podlewanie

Młode rośliny podlewaj, dopóki się dobrze nie ukorzenią. Dorosłe okazy są bardzo odporne na suszę i wystarczy im niewiele wody. Nieco więcej wilgoci przyda się w czerwcu, lipcu i sierpniu. Niska wilgotność powietrza nie jest dla niego problemem.

Gleba

Najlepsza jest gleba uboga do przeciętnej, dobrze przepuszczalna: piaszczysta, żwirowa lub gliniasta. Na żyznym podłożu rośliny łatwo się wyciągają i wylegają.

Nawożenie

Jeśli nawozisz, zrób to w kwietniu. Ponieważ żyzna gleba psuje pokrój, nie ma potrzeby przesadzać z ilością.

Sadzenie i siew

Rozsadę i sadzonki sadzi się do gruntu w kwietniu, maju lub we wrześniu. Nasiona można wysiewać w lutym i marcu do doniczek w domu albo od marca do maja prosto w miejsce docelowe.

Cięcie

Przegorzan to bylina, której nadziemne części zamierają. W październiku i listopadzie przytnij zaschnięte pędy.

Zimowanie

Gatunek jest mrozoodporny i w większości klimatów umiarkowanych zimuje w gruncie bez osłon. Najniższa temperatura, jaką znosi, to około -29°C, a typowe zimowe minima w Polsce są wyższe. Okres spoczynku przypada na listopad–luty oraz grudzień i styczeń.

Rozmnażanie

Przegorzan rozmnaża się z nasion, przez podział kęp i z sadzonek korzeniowych. Odpowiednie terminy to marzec, kwiecień i październik.

Zastosowanie

Kuliste kwiatostany nadają się na kwiat cięty, a zbiera się je w lipcu i sierpniu. Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle, a ryjkowce z rodzaju Larinus wykorzystują je jako rośliny żywicielskie.

Wiele gatunków tradycyjnie stosowano w medycynie ludowej w Afryce, Azji i Europie, między innymi przy stanach zapalnych, bólu, gorączce i kaszlu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przegorzan potrzebuje dużo słońca?Tak, najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Wtedy ma sztywne łodygi i najlepiej kwitnie.
Kiedy kwitnie przegorzan?Kwitnie od lipca do września. Kuliste kwiatostany otwierają się od góry ku dołowi.
Czy przegorzan jest mrozoodporny?Tak, zimuje w gruncie w większości klimatów umiarkowanych. Znosi temperatury do około -29°C.
Jak często podlewać przegorzan?Młode rośliny podlewaj do czasu ukorzenienia. Dorosłe są odporne na suszę, więc więcej wody potrzebują tylko latem.
Jak rozmnożyć przegorzan?Można go rozmnażać z nasion, przez podział kęp lub z sadzonek korzeniowych, w marcu, kwietniu albo październiku.
Kiedy przycinać przegorzan?W październiku lub listopadzie, gdy nadziemne części zaschną.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony