Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) z płaskimi białymi kwiatostanami i pierzastymi liśćmi

Zdjęcie: prosperosity, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Eric Lamb, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Eric Lamb, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Sebastian Wallroth, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Sebastian Wallroth, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Tero Karppinen from Finland, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Zioła Byliny Rośliny okrywowe

Krwawnik

Achillea millefolium · Asteraceae

Inne nazwy: krwawnik pospolity

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Krwawnik, zwany też krwawnikiem pospolitym, to łatwa w uprawie bylina o pierzastych, aromatycznych liściach i płaskich baldachogronach kwiatów. W polskim klimacie jest w pełni mrozoodporny, lubi słońce i znosi suszę. Jego głównym wyzwaniem jest raczej ograniczanie rozrostu niż pielęgnacja.

Światło: Pełne słońce
Podlewanie: Niskie
Wilgotność powietrza: Niska
Temperatura: 15–25 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,2–1 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Krwawnik pospolity – opis rośliny

Achillea millefolium z rodziny astrowatych (Asteraceae) to bylina zielna, rosnąca naturalnie w strefie umiarkowanej Eurazji i Ameryki Północnej. Zawleczono ją do Australii i Nowej Zelandii. Zwykle spotyka się ją na łąkach, w widnych lasach, przy drogach i na terenach przekształconych, od nizin aż po wysokość około 3500 m.

Tworzy zwarte kępy o wysokości 20–100 cm i szerokości 30–90 cm. Rośnie w umiarkowanym tempie i rozprzestrzenia się za pomocą kłączy. Aromatyczne, zielone lub szarawe liście są dwu- do trzykrotnie pierzasto podzielone i tworzą przyziemną rozetę, a na pędach wyrastają skrętolegle.

Pachnące kwiaty, od białych do różowych, zebrane są w płaskie baldachogrona. Pojawiają się od czerwca do września. Po przekwitnięciu powstają drobne, brązowe, suche owoce. Krwawnik odwiedzają liczne owady, w tym pszczoły i motyle, a jelenie i króliki zwykle go omijają. Sprawdza się jako roślina okrywowa, na rabatach, w ogrodach skalnych i jako kwiat cięty.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Krwawnik potrzebuje pełnego słońca. Tylko wtedy pędy są sztywne, a kwitnienie najobfitsze. Przy zbyt małej ilości światła pędy się kładą. Dobrze czuje się na suchych, nasłonecznionych rabatach, skalniakach i łąkach kwietnych.

Podlewanie i wilgotność

Po ukorzenieniu roślina potrzebuje niewiele wody i dobrze znosi suszę. Lubi niską wilgotność powietrza. Przelanie i mokra gleba sprzyjają gniciu korzeni, więc lepiej podlewać rzadko niż zbyt często.

Gleba

Najlepsza jest gleba uboga do średnio żyznej, przepuszczalna: gliniasta, piaszczysta lub żwirowata, o odczynie pH mniej więcej 6,0–8,0. Na żyznym podłożu krwawnik rośnie luźno i wiotko, dlatego nie ma potrzeby wzbogacać podłoża. Ważny jest dobry drenaż.

Sadzenie i siew

Sadzonki sadzi się wiosną (kwiecień–maj) lub jesienią (wrzesień), w odstępach 30–45 cm, najlepiej około 40 cm.

Nasiona można wysiewać do gruntu w kwietniu i maju. Siew pod osłonami wykonuje się w lutym i marcu.

Cięcie

Przekwitłe kwiatostany warto usuwać. Wydłuża to kwitnienie i ogranicza samosiew. Całą roślinę przycina się do podstawy późną jesienią (w październiku) lub wczesną wiosną (w marcu).

Zimowanie

Krwawnik jest w pełni mrozoodporny, wytrzymuje temperatury do około -39 °C i nie wymaga okrywania. W miesiącach spoczynku (listopad–luty) nie trzeba nic robić.

Rozmnażanie

Krwawnik rozmnaża się z nasion lub przez podział kęp. Podział najlepiej wykonać w marcu, kwietniu lub wrześniu. Regularne dzielenie pomaga też kontrolować jego rozrost.

Problemy i choroby

Kładące się pędy zwykle wynikają z żyznej gleby lub braku światła. Najlepszym rozwiązaniem jest uboższe podłoże i pełne słońce.

Gnicie nasady powoduje mokra gleba, więc trzeba poprawić drenaż. Biały nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Pomaga lepsza cyrkulacja powietrza i wycięcie porażonych pędów. Roślina bywa też porażana przez zgniliznę łodyg i korzeni.

Krwawnik może się rozrastać zbyt szeroko przez kłącza i samosiew. Może wtedy stać się uciążliwym chwastem lub gatunkiem inwazyjnym. Można to ograniczyć przez regularny podział, usuwanie przekwitłych kwiatostanów i wybór odmian ogrodowych.

Zbiór i zastosowanie

Krwawnik zbiera się od czerwca do sierpnia. Kwiaty nadają się na bukiety. Tradycyjnie bywał stosowany w medycynie ludowej, zwłaszcza przy ranach. Jest też cennym elementem ogrodu przyjaznego zapylaczom.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów

Koty: Trująca
Psy: Trująca
Konie: Trująca

Krwawnik jest toksyczny dla kotów, psów i koni, a dla ludzi lekko toksyczny. Trujące są liście i kwiaty. Zawierają glikoalkaloidy (achilleinę), monoterpeny i laktony seskwiterpenowe. U zwierząt objawy to wymioty, biegunka, ślinienie, utrata apetytu, apatia i podrażnienie skóry. U ludzi możliwe jest kontaktowe zapalenie skóry. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia