Chryzantemy

Chrysanthemum · Asteraceae

Inne nazwy: chryzantema, złocień

Chryzantemy (chryzantema, złocień) to byliny, które kwitną od sierpnia do listopada, gdy większość ogrodu już przekwita. Uprawa jest łatwa, ale trzeba wybrać odmiany mrozoodporne i pamiętać o przycinaniu na początku lata.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–22 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,6–1,2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wyglądają chryzantemy

Chryzantemy (Chrysanthemum) należą do rodziny astrowatych (Asteraceae). To byliny zielne, pochodzące z Azji Wschodniej, gdzie leży centrum ich zróżnicowania (Chiny), oraz z północno-wschodniej Europy.

Rosną umiarkowanie szybko i osiągają 60–120 cm wysokości oraz 30–90 cm szerokości. Tworzą prostą, krzaczastą kępę o wielu pędach; odmiany doniczkowe są zwarte. Liście są zielone, aromatyczne, głęboko klapowane lub piłkowane, o długości 2,5–4 cm.

Kwiaty to koszyczki podobne do stokrotek: kwiaty języczkowe otaczają żółty środek. Występują pojedynczo lub w kwiatostanach, w wielu kształtach i rozmiarach, w kolorach białym, żółtym, pomarańczowym, różowym, czerwonym i fioletowym. Owocem jest żebrowana niełupka.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Chryzantemy potrzebują pełnego słońca. W cieplejszym klimacie znoszą lekkie zacienienie, ale przy zbyt małej ilości światła rośliny wyciągają się i słabo kwitną. Nadają się do ogrodu, na taras, na balkon i do donic.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Od czerwca do września podlewaj częściej. Ziemia ma być wilgotna, ale dobrze przepuszczalna, bo mokra gleba zimą jest jedną z przyczyn, dla których chryzantemy nie wracają na wiosnę.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsza jest gleba próchniczna, gliniasta lub gliniasto-piaszczysta, bogata w materię organiczną i dobrze przepuszczalna. Rośliny w donicach przesadzaj w marcu lub kwietniu.

Nawożenie

Nawoź od kwietnia do lipca, czyli w czasie wzrostu przed kwitnieniem.

Przycinanie

Na początku lata, w czerwcu, przycinaj wierzchołki pędów (tzw. pinczowanie). Dzięki temu krzaczek się zagęszcza, a kwitnienie przesuwa się na później. Po przekwitnięciu, w listopadzie, ścinaj pędy.

Sadzenie

Chryzantemy ogrodowe najlepiej sadzić wiosną, w kwietniu lub maju, wtedy dobrze się zakorzeniają. Rośliny kupione jesienią mogą nie wrócić w następnym roku.

Zimowanie

Odmiany mrozoodporne zimują w gruncie pod warstwą ściółki. Osłoń rośliny w październiku i listopadzie. Chryzantemy doniczkowe nie zawsze są wystarczająco odporne na mróz. Okres spoczynku trwa od grudnia do lutego.

Rozmnażanie

Chryzantemy rozmnaża się przez podział kęp, sadzonki pędowe i z nasion. Podział i sadzonki wykonuj w kwietniu i maju. Nasiona wysiewaj do pojemników w domu w lutym i marcu.

Częste problemy

Wyciągnięte pędy i mało kwiatów to zwykle skutek braku pinczowania i zbyt małej ilości słońca. Rozwiązaniem jest przycinanie na początku lata i stanowisko w pełnym słońcu.

Jeśli rośliny nie wracają po zimie, przyczyną bywają nieodporne odmiany doniczkowe i mokra gleba zimą. Wybieraj odmiany ogrodowe i zadbaj o dobry drenaż.

Kwiaty cięte i pożytek dla owadów

Chryzantemy dobrze nadają się na kwiat cięty. Ścinaj je we wrześniu i październiku. Kwiaty przyciągają pszczoły.