Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Szczypiorek

Allium schoenoprasum · Amaryllidaceae

Inne nazwy: czosnek szczypiorek, szczypior

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Szczypiorek, czyli czosnek szczypiorek, w niektórych regionach nazywany też szczypiorem, to łatwa w uprawie bylina, w pełni mrozoodporna w polskim klimacie. Tworzy gęste kępy cienkich, rurkowatych liści o łagodnym cebulowym smaku, a w maju i czerwcu zakwita jadalnymi fioletowymi kwiatami. Rośnie w gruncie, w donicy i na balkonie.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
15–22 °C, min. -35 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
15–50 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda szczypiorek

Allium schoenoprasum z rodziny amarylkowatych to bylina cebulowa tworząca zwarte kępy. Ma smukłe, wydłużone cebulki z korzeniami włóknistymi i wzniesione, trawiaste liście. Liście są zielone, puste w środku i pachnące, mają 8–15 cm długości i są krótsze od pędów kwiatowych. Cała roślina osiąga zwykle 15–50 cm wysokości i rośnie w umiarkowanym tempie.

W maju i czerwcu pojawiają się gęste kwiatostany baldachowe złożone z 10–30 gwiazdkowatych, jasnofioletowych kwiatów o sześciu płatkach. Po kwitnieniu, latem, tworzą się małe torebki nasienne, które otwierają się i wysypują liczne nasiona. Jesienią i zimą nadziemne części zamierają, a roślina zimuje w postaci cebulek.

Szczypiorek rośnie dziko w strefie umiarkowanej półkuli północnej, w Europie, Azji i Ameryce Północnej. To jedyny gatunek czosnku występujący naturalnie zarówno w Starym, jak i w Nowym Świecie.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. W uprawie doniczkowej w domu potrzebuje słonecznego okna. Dobrze sprawdza się na rabatach, w ogrodach skalnych, w donicach i na balkonie.

Podlewanie i wilgotność

Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne. Najgorsze jest przelewanie, bo prowadzi do gnicia korzeni. Roślina ma średnią odporność na suszę, a wilgotność powietrza nie jest dla niej krytyczna.

Obficiej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu. W miesiącach spoczynku, czyli w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu, roślina niczego nie wymaga.

Podłoże i przesadzanie

Szczypiorek lubi ziemię przepuszczalną, ale wilgotną i bogatą w próchnicę, np. gliniastą glebę wzbogaconą materią organiczną. Optymalne pH wynosi 6,0–7,0.

Kępy dziel i przesadzaj co 2–3 lata, wiosną (w marcu lub kwietniu) albo we wrześniu.

Nawożenie

Roślinę nawozi się w kwietniu i w czerwcu. Dobrą podstawą jest żyzna, próchniczna ziemia, opisana wyżej.

Cięcie

Do zbioru ścinaj liście przy samej podstawie. Stare kępy warto przyciąć do 2–5 cm, żeby się odmłodziły. Najlepszy termin to lipiec i sierpień.

Siew i sadzenie

Rozsadę można przygotować w domu w lutym i marcu, siejąc nasiona 8–10 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Siew wprost do gruntu wykonuje się w kwietniu i w maju, już po tym terminie. W tych samych miesiącach, w kwietniu i maju, wysadza się rośliny na miejsce stałe. Kępy można też dzielić wiosną lub jesienią.

Zimowanie

Szczypiorek jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -35°C, a więc typowe zimy w Polsce nie stanowią dla niego problemu. Zimą zamiera do cebulek, a wczesną wiosną odrasta. Okrywanie nie jest potrzebne.

Rozmnażanie

Są dwie metody: siew nasion i podział kęp. Dzielenie wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu. Jest to szybszy sposób na nowe rośliny, a przy okazji odmładza starą kępę.

Problemy i szkodniki

Do typowych kłopotów należą:

Żółknąca, gnijąca podstawa – przyczyną jest zwykle słaby drenaż. Popraw przepuszczalność podłoża i podlewaj rzadziej. Gnicie korzeni to główna choroba tej rośliny.

Liście z korytarzami lub wyżerkami – to sprawka gąsienic mola porowego. Usuń porażone liście i przykryj rośliny włókniną.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbiera się od kwietnia do października. Jadalne są liście i kwiaty, o łagodnym cebulowym smaku. Pasują do jajek, zup, sałatek, masła i past do pieczywa.

Kwitnący szczypiorek chętnie odwiedzają zapylacze, bo ma dużo nektaru. Roślina jest odporna na zgryzanie przez jelenie. Kwiaty nadają się też na kwiat cięty.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Dla kotów, psów i koni szczypiorek jest toksyczny. Trujące są liście i cebulki, a substancją czynną jest N-propylodisiarczek. U zwierząt objawy to wymioty, niedokrwistość hemolityczna, krew w moczu, osłabienie, przyspieszone tętno i dyszenie. Dla ludzi roślina jest nietoksyczna. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy szczypiorek jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny. Zimą zamiera do cebulek i wczesną wiosną odrasta, a przetrwa mrozy do około -35°C.
Kiedy siać szczypiorek?W domu sieje się go w lutym i marcu, 8–10 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Do gruntu wysiewa się go w kwietniu i w maju.
Kiedy ścinać szczypiorek?Liście zbiera się od kwietnia do października, ścinając je przy samej podstawie. Stare kępy warto odmłodzić cięciem do 2–5 cm w lipcu lub sierpniu.
Jak rozmnożyć szczypiorek?Najprościej przez podział kęp wiosną (marzec, kwiecień) lub we wrześniu. Można też wysiać nasiona.
Czy szczypiorek jest trujący dla psów i kotów?Tak, liście i cebulki są toksyczne dla kotów, psów i koni. To informacja ogólna, w razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem.
Dlaczego szczypiorek żółknie i gnije u podstawy?Zwykle winny jest słaby drenaż i zbyt obfite podlewanie. Popraw przepuszczalność podłoża i podlewaj rzadziej.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony