Szczypiorek
Allium schoenoprasum · Amaryllidaceae
Inne nazwy: czosnek szczypiorek, szczypior
Szczypiorek, czyli czosnek szczypiorek, w niektórych regionach nazywany też szczypiorem, to łatwa w uprawie bylina, w pełni mrozoodporna w polskim klimacie. Tworzy gęste kępy cienkich, rurkowatych liści o łagodnym cebulowym smaku, a w maju i czerwcu zakwita jadalnymi fioletowymi kwiatami. Rośnie w gruncie, w donicy i na balkonie.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–22 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–50 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda szczypiorek
Allium schoenoprasum z rodziny amarylkowatych to bylina cebulowa tworząca zwarte kępy. Ma smukłe, wydłużone cebulki z korzeniami włóknistymi i wzniesione, trawiaste liście. Liście są zielone, puste w środku i pachnące, mają 8–15 cm długości i są krótsze od pędów kwiatowych. Cała roślina osiąga zwykle 15–50 cm wysokości i rośnie w umiarkowanym tempie.
W maju i czerwcu pojawiają się gęste kwiatostany baldachowe złożone z 10–30 gwiazdkowatych, jasnofioletowych kwiatów o sześciu płatkach. Po kwitnieniu, latem, tworzą się małe torebki nasienne, które otwierają się i wysypują liczne nasiona. Jesienią i zimą nadziemne części zamierają, a roślina zimuje w postaci cebulek.
Szczypiorek rośnie dziko w strefie umiarkowanej półkuli północnej, w Europie, Azji i Ameryce Północnej. To jedyny gatunek czosnku występujący naturalnie zarówno w Starym, jak i w Nowym Świecie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. W uprawie doniczkowej w domu potrzebuje słonecznego okna. Dobrze sprawdza się na rabatach, w ogrodach skalnych, w donicach i na balkonie.
Podlewanie i wilgotność
Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne. Najgorsze jest przelewanie, bo prowadzi do gnicia korzeni. Roślina ma średnią odporność na suszę, a wilgotność powietrza nie jest dla niej krytyczna.
Obficiej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu. W miesiącach spoczynku, czyli w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu, roślina niczego nie wymaga.
Podłoże i przesadzanie
Szczypiorek lubi ziemię przepuszczalną, ale wilgotną i bogatą w próchnicę, np. gliniastą glebę wzbogaconą materią organiczną. Optymalne pH wynosi 6,0–7,0.
Kępy dziel i przesadzaj co 2–3 lata, wiosną (w marcu lub kwietniu) albo we wrześniu.
Nawożenie
Roślinę nawozi się w kwietniu i w czerwcu. Dobrą podstawą jest żyzna, próchniczna ziemia, opisana wyżej.
Cięcie
Do zbioru ścinaj liście przy samej podstawie. Stare kępy warto przyciąć do 2–5 cm, żeby się odmłodziły. Najlepszy termin to lipiec i sierpień.
Siew i sadzenie
Rozsadę można przygotować w domu w lutym i marcu, siejąc nasiona 8–10 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Siew wprost do gruntu wykonuje się w kwietniu i w maju, już po tym terminie. W tych samych miesiącach, w kwietniu i maju, wysadza się rośliny na miejsce stałe. Kępy można też dzielić wiosną lub jesienią.
Zimowanie
Szczypiorek jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -35°C, a więc typowe zimy w Polsce nie stanowią dla niego problemu. Zimą zamiera do cebulek, a wczesną wiosną odrasta. Okrywanie nie jest potrzebne.
Rozmnażanie
Są dwie metody: siew nasion i podział kęp. Dzielenie wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu. Jest to szybszy sposób na nowe rośliny, a przy okazji odmładza starą kępę.
Problemy i szkodniki
Do typowych kłopotów należą:
Żółknąca, gnijąca podstawa – przyczyną jest zwykle słaby drenaż. Popraw przepuszczalność podłoża i podlewaj rzadziej. Gnicie korzeni to główna choroba tej rośliny.
Liście z korytarzami lub wyżerkami – to sprawka gąsienic mola porowego. Usuń porażone liście i przykryj rośliny włókniną.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbiera się od kwietnia do października. Jadalne są liście i kwiaty, o łagodnym cebulowym smaku. Pasują do jajek, zup, sałatek, masła i past do pieczywa.
Kwitnący szczypiorek chętnie odwiedzają zapylacze, bo ma dużo nektaru. Roślina jest odporna na zgryzanie przez jelenie. Kwiaty nadają się też na kwiat cięty.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Dla kotów, psów i koni szczypiorek jest toksyczny. Trujące są liście i cebulki, a substancją czynną jest N-propylodisiarczek. U zwierząt objawy to wymioty, niedokrwistość hemolityczna, krew w moczu, osłabienie, przyspieszone tętno i dyszenie. Dla ludzi roślina jest nietoksyczna. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox







































































































