Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Żonkile

Narcissus pseudonarcissus · Amaryllidaceae

Inne nazwy: narcyz trąbkowy

Żonkile, czyli narcyz trąbkowy (Narcissus pseudonarcissus), to byliny cebulowe, które zakwitają w marcu i kwietniu. Są mrozoodporne, łatwe w uprawie i z roku na rok tworzą coraz większe kępy. Pielęgnacja sprowadza się głównie do wyboru dobrego terminu sadzenia i pozostawienia liści w spokoju po kwitnieniu.

Światło
Pełne słońce, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–18 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
20–45 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wyglądają żonkile

Narcissus pseudonarcissus należy do rodziny amarylkowatych. W naturze rośnie w zachodniej Europie, od Hiszpanii i Portugalii po Niemcy, a na północy po Anglię i Walię. Występuje w lasach, na trawiastych łąkach i skalistym podłożu, a poza swoim zasięgiem często się naturalizuje.

Liście są wzniesione, równowąskie, odziomkowe, szarozielone (sinawe) i węższe niż 2,5 cm. Kwiaty pojawiają się pojedynczo, zwisają lub odstają poziomo, pachną i mają do około 10 cm średnicy. Okwiat jest bladożółty, a ciemniejsza, trąbkowata przykoronka jest co najmniej tak długa jak jego listki.

Roślina osiąga zwykle 20–45 cm wysokości i 10–30 cm szerokości. Rośnie powoli, tworzy kępy z cebul przybyszowych i dobrze nadaje się do naturalizowania. Po kwitnieniu liście zasychają. Odmiany uprawne potrafią dziczeć i krzyżować się z dzikimi populacjami.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Wiosną żonkile najlepiej kwitną w pełnym słońcu, ale znoszą też półcień, na przykład pod drzewami liściastymi. Dobrze czują się w grupach i na rabatach, w trawniku oraz w pojemnikach, także na balkonie. Mogą rosnąć bez przesadzania przez lata, więc od razu wybierz miejsce na stałe.

Podlewanie

W czasie wzrostu i kwitnienia żonkile potrzebują wilgoci. Podlewaj je zwłaszcza w marcu, kwietniu i maju. Latem, w okresie spoczynku (czerwiec–sierpień), potrzebują wody niewiele. Mokra, zastoinowa gleba prowadzi do gnicia cebul, więc lepiej ich nie przelewać. Roślina toleruje umiarkowaną suszę.

Gleba i dzielenie kęp

Najlepsza jest wilgotna, przepuszczalna gleba bogata w próchnicę. Żonkile rosną w glebach gliniastych, próchnicznych i piaszczysto-gliniastych o pH mniej więcej 5,5–7,5. Do dołka możesz dodać mączkę kostną lub superfosfat.

Gdy kępa się zagęści, wykop ją i podziel po zaschnięciu liści, czyli w czerwcu lub lipcu.

Nawożenie

Mączkę kostną dodaj przy sadzeniu. Po kwitnieniu możesz też zastosować nawóz potasowy. Wiosną, w marcu, możesz zasilić rośliny na początek sezonu.

Przycinanie i liście po kwitnieniu

Przekwitłe kwiaty usuwaj na bieżąco. Liści nie wolno ścinać, dopóki same nie zaschną. Przycinanie wypada zwykle w maju lub czerwcu, gdy liście zżółkną. Zbyt wczesne ścięcie to częsta przyczyna braku kwiatów w następnym roku.

Sadzenie

Cebule sadź jesienią, we wrześniu i październiku, mniej więcej sześć tygodni przed pierwszymi przymrozkami. Umieszczaj je na głębokości około 10–12 cm, najlepiej w grupach, bo wtedy wyglądają najefektowniej.

Zimowanie

Żonkile są w pełni mrozoodporne i nie wymagają okrywania. Cebule potrzebują zimowego chłodu, żeby wiosną zakwitnąć.

Rozmnażanie

Najprościej rozmnażać żonkile przez cebule przybyszowe i podział kęp w czerwcu lub lipcu. Można je też wysiać z nasion, które powstają w suchej torebce nasiennej. Siewki zakwitają jednak dopiero po 5–7 latach.

Problemy

Liście bez kwiatów to zwykle skutek zbyt wczesnego ścięcia liści, cienia lub zagęszczonej kępy. Zostaw liście do zżółknięcia i podziel kępę.

Miękkie, gnijące cebule są skutkiem zalanej gleby, dlatego sadź w dobrze przepuszczalnym podłożu.

Do szkodników należą ślimaki z muszlą, ślimaki nagie, wciornastki cebulowe i narcyzówka większa. Z chorób zdarzają się zgnilizna cebul, zgnilizna podstawy cebuli i ognisko narcyzowe.

Cięcie na bukiety i zastosowanie

Żonkile nadają się na kwiat cięty. Ścina się je w marcu i kwietniu. Pszczoły korzystają z ich wczesnego nektaru. Jelenie i króliki zwykle ich unikają, bo roślina jest trująca. Żonkile nie są jadalne, a ich cebule, łatwe do pomylenia z cebulą jadalną, są trujące.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sadzić żonkile?Jesienią, we wrześniu i październiku, mniej więcej sześć tygodni przed pierwszymi przymrozkami. Cebule sadzi się na głębokość około 10–12 cm.
Kiedy kwitną żonkile?Zwykle w marcu i kwietniu. Kwiaty są pojedyncze, pachnące i mają bladożółty okwiat z ciemniejszą trąbką.
Kiedy można ściąć liście żonkili?Dopiero gdy zżółkną i same zaschną, zwykle w maju lub czerwcu. Wcześniejsze ścięcie osłabia cebule i może skutkować brakiem kwiatów.
Dlaczego żonkile mają liście, ale nie kwitną?Najczęstsze przyczyny to zbyt wcześnie ścięte liście, cień lub zagęszczona kępa. Pomaga pozostawianie liści do zżółknięcia i podział kęp.
Czy żonkile są trujące dla psów i kotów?Tak, mogą być toksyczne dla obu gatunków, dlatego trzymaj je poza zasięgiem zwierząt. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna.
Czy żonkile trzeba wykopywać na zimę?Nie, są w pełni mrozoodporne, a cebule potrzebują zimowego chłodu. Wykopuje się je tylko po zaschnięciu liści, gdy kępa jest zbyt zagęszczona.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony