Czosnek olbrzymi
Allium giganteum · Amaryllidaceae
Inne nazwy: allium gigantum
Czosnek olbrzymi (Allium giganteum) to cebulowa bylina, która na początku lata wznosi ponad liście nagą łodygę zwieńczoną dużym, kulistym kwiatostanem w odcieniach purpurowego różu. Uprawa jest łatwa, a w polskim klimacie roślina zimuje w gruncie. Znany bywa też pod nazwami Allium giganteum i Allium gigantum.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–1,8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda czosnek olbrzymi
Czosnek olbrzymi tworzy przy ziemi rozetę pasowatych, lekko siwozielonych liści o cebulowym zapachu. Z rozety wyrasta wyprostowana, naga łodyga, która zwykle osiąga od 100 do 180 cm wysokości. Roślina rozrasta się do około 30–60 cm szerokości. Tempo wzrostu jest umiarkowane.
W czerwcu i lipcu na szczycie łodygi otwiera się gęsty, kulisty kwiatostan złożony z wielu drobnych, sześciopłatkowych kwiatków w kształcie gwiazdek, w kolorach od purpurowego po fioletowy i różowy. Kwitnienie trwa zwykle 2–3 tygodnie. Potem zostają małe torebki nasienne w kulistych owocostanach, które długo dekorują ogród.
Naturalnie gatunek występuje w środkowej i południowo-zachodniej Azji: w Iranie, Afganistanie, Turkmenistanie, Tadżykistanie, Uzbekistanie i Turcji. Na siedliskach przekształconych może się rozsiewać samosiewem.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Czosnek olbrzymi potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła słonecznego dziennie. Najlepiej wygląda w grupach po 5–9 cebul z tyłu rabaty, gdzie kuliste kwiatostany wznoszą się nad niższymi bylinami.
Wysokie łodygi mogą się przechylać na wietrze, dlatego wybierz miejsce osłonięte albo przygotuj podpory.
Podlewanie
W okresie wzrostu glebę utrzymuj lekko wilgotną. Wiosną, w kwietniu i maju, podlewaj nieco obficiej. Po kwitnieniu roślina znosi letnią suszę, a w sierpniu i wrześniu cebula wchodzi w spoczynek.
Największym zagrożeniem jest zbyt mokra gleba, w której cebule gniją.
Gleba
Odpowiednia jest przepuszczalna ziemia ogrodowa wzbogacona kompostem. Roślina rośnie na glebach gliniastych, piaszczystych i próchnicznych, o ile woda w nich nie zalega. Zalecany odczyn to mniej więcej pH 6–8. Jeśli grunt jest ciężki, popraw jego drenaż przed sadzeniem.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, gdy roślina rusza z wegetacją.
Sadzenie cebul
Cebule sadzi się jesienią, od września do listopada. Duża cebula z mięsistymi korzeniami powinna trafić w ziemię na głębokość około 20 cm, w rozstawie 30 cm. Najlepiej sadzić je w grupach po 5–9 sztuk.
Wysokie pędy kwiatowe mogą wymagać palikowania.
Zimowanie
Czosnek olbrzymi jest mrozoodporny. Roślina przetrwa spadek temperatury do około -30°C, a typowe zimowe minima w Polsce sięgają około -20°C, więc cebule zostają w gruncie na zimę. Część nadziemna zamiera i odrasta wiosną.
Rozmnażanie
Czosnek olbrzymi można rozmnażać z nasion, przez cebulki przybyszowe i przez podział. Cebulki przybyszowe oraz podział wykonuje się we wrześniu i październiku.
Typowe problemy
Przy zbyt wilgotnej glebie pojawia się czarna zgnilizna liści i cebul oraz zgnilizna cebul, w tym biała. Poprawa drenażu i ograniczenie podlewania to najlepsza profilaktyka.
Przechylające się łodygi to skutek wiatru. Pomaga palikowanie lub osłonięte stanowisko.
Żółknące liście w czasie kwitnienia to naturalne zamieranie. Zasłoń je, sadząc obok inne byliny.
Zastosowanie
Czosnek olbrzymi nadaje się na kwiat cięty. Kwiatostany zbiera się w czerwcu i lipcu. Przyciąga motyle i pszczoły, a według dostępnych informacji jest odporny na zgryzanie przez jelenie i króliki. Suche, kuliste owocostany dobrze wyglądają w ogrodzie jeszcze po przekwitnięciu.




















































































