Jeżówka purpurowa

Echinacea purpurea · Asteraceae

Inne nazwy: jeżówka purpurowa sadzonki, echinacea purpurowa, Rudbekia purpurowa, Rudbeckia purpurea

Jeżówka purpurowa, zwana też Echinacea purpurea, to wytrzymała bylina o różowo-purpurowych koszyczkach, które kwitną od połowy lata do jesieni. W polskim klimacie spokojnie zimuje w gruncie i jest łatwa w uprawie. Chętnie odwiedzają ją pszczoły i motyle.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 15–28 °C, min. -36 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,6–1,2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda jeżówka purpurowa

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) należy do rodziny astrowatych. W naturze rośnie w centralnych i wschodnich Stanach Zjednoczonych oraz w Ontario, w suchych, otwartych lasach, na preriach i terenach jałowych.

To bylina o zwartej, wzniesionej kępie ze sztywnymi, prostymi pędami kwiatowymi. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są szorstkie, ciemnozielone i ząbkowane: dolne jajowate do lancetowatych, osadzone na oskrzydlonych ogonkach, górne węższe i prawie siedzące.

Kwiatostany to koszyczki o średnicy do 12 cm, z wypukłym, kolczastym, purpurowobrązowym środkiem i zwisającymi różowofioletowymi kwiatami języczkowymi. Kwitnie od połowy lata do jesieni, a kwiaty nadają się na kwiat cięty. W koszyczkach powstają drobne, ciemne, czterokanciaste niełupki, które chętnie zjadają ptaki.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale znosi także lekki półcień. Zbyt duży cień sprawia, że pędy się kładą, podobnie jak zbyt żyzna gleba. Wtedy warto przenieść roślinę na słoneczne miejsce i unikać mocnego nawożenia.

Podlewanie

Do czasu ukorzenienia się rośliny gleba powinna być umiarkowanie wilgotna. Gdy jeżówka dobrze się ukorzeni, znosi okresy suszy. Nieco więcej wody przyda się w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Najchętniej rośnie w przepuszczalnej, wilgotnej glebie próchnicznej, ale dostosowuje się do wielu podłoży: gliniastych, piaszczystych i próchnicznych. Odpowiedni odczyn to pH około 6–8. Jeśli uprawiasz ją w pojemniku, przesadzaj w kwietniu.

Nawożenie

Nawozić wystarczy w kwietniu, i to oszczędnie. Zbyt obfite nawożenie osłabia pędy, które zaczynają się kłaść.

Sadzenie

Sadź wiosną (kwiecień, maj) lub jesienią (wrzesień), w pełnym słońcu, w rozstawie około 45 cm. Jeżówka chętnie rozsiewa się sama, więc w kolejnych latach mogą pojawić się siewki.

Cięcie

Przekwitłe kwiatostany usuwaj, aby zachęcić roślinę do dalszego kwitnienia, ale część zostaw dla ptaków. Pędy skracaj do 30–60 cm w marcu lub w listopadzie. Pozostawione na zimę puste łodygi dają schronienie pszczołom gniazdującym w łodygach.

Zimowanie

Jeżówka purpurowa jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około −36°C. Zimą jej części nadziemne zamierają, a wiosną roślina odrasta. Okres spoczynku przypada na listopad–luty, więc zimą nie wymaga żadnych zabiegów.

Rozmnażanie

Można ją rozmnażać z nasion, przez podział kęp, z sadzonek korzeniowych i z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się w marcu, kwietniu i październiku, a w lutym i marcu można siać je do doniczek w domu. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu. Korzenie są włókniste, ze zdrewniałą szyjką korzeniową.

Problemy

Do szkodników należą chrząszcze japońskie, ślimaki i króliki. Dziury w liściach powodują chrząszcze japońskie, a pomaga ich ręczne zbieranie.

Z chorób może pojawić się plamistość liści oraz żółtaczka astrów. Jej objawem są zniekształcone, zielone kwiaty, a porażone rośliny należy usunąć i zniszczyć.

Zastosowanie

Kwiaty zbiera się w sierpniu i wrześniu, także na bukiety. Roślina była tradycyjnie stosowana przez rdzennych Amerykanów na różne dolegliwości, a ekstrakty z niej sprzedaje się jako suplementy ziołowe.