Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Jesion wyniosły

Fraxinus excelsior · Oleaceae

Inne nazwy: jesion pospolity

Jesion wyniosły, zwany też jesionem pospolitym (Fraxinus excelsior), to duże drzewo liściaste o smukłej koronie, występujące naturalnie w większości Europy. W polskim klimacie uprawia się go na zewnątrz, bo jest w pełni mrozoodporny. Potrzebuje jednak sporo miejsca oraz wilgotnej, żyznej gleby.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
12–18 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda jesion wyniosły

To drzewo z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), dorastające do 12–18 m wysokości. Zwykle rośnie szybko. Korona jest wysoka i raczej wąska, a kora u młodych drzew gładka i szara, z wiekiem głęboko spękana.

Liście są nieparzysto pierzaste, mają 20–35 cm długości i składają się z 7–13 ząbkowanych listków. Pąki są czarne jak węgiel, a liście często rozwijają się jako jedne z ostatnich. Jesienią przebarwiają się na żółto, a część z nich pozostaje zielona.

W kwietniu i maju, przed rozwojem liści, pojawiają się krótkie, fioletowawe kwiaty zebrane w wiechy, bez płatków, zapylane przez wiatr. Drzewo może być męskie, żeńskie albo zmieniać płeć. Owoce to uskrzydlone nasiona o długości 2,5–4,5 cm, tworzące pęczki, które wiszą na gałęziach przez całą zimę.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Jesion rośnie od półcienia po pełne słońce, a młode drzewa znoszą trochę cienia. Przy wyborze miejsca trzeba pamiętać o rozmiarach: to drzewo na dużą działkę, do parku lub większego ogrodu, a nie na taras czy balkon.

W naturze występuje w lasach i na zadrzewionych pastwiskach, na bardzo różnych glebach, szczególnie zasadowych i wapiennych.

Podlewanie

Jesion ma umiarkowane wymagania wodne. Lubi glebę świeżą do wilgotnej, dlatego należy unikać miejsc bardzo suchych. W okresie przyjmowania się młodego drzewa warto pilnować, by podłoże nie przesychało.

Gleba

Najlepsza jest żyzna, zasobna w zasady gleba, wilgotna, ale przepuszczalna. Dobrze sprawdzi się podłoże gliniaste, próchniczne i zasadowe; drzewo chętnie rośnie na wapieniu. Optymalne pH to mniej więcej 6,0–8,0.

Sadzenie

Drzewka sadzi się w marcu, październiku lub listopadzie. Należy wybrać miejsce z wilgotną, żyzną glebą i zostawić dużo przestrzeni wokół, bo dorosły jesion ma wysoką koronę.

Cięcie

Cięcie wykonuje się w czasie spoczynku, czyli w styczniu, lutym, listopadzie lub grudniu. Dawniej jesiony prowadzono jako drzewa ścinane nisko przy ziemi w cyklu mniej więcej dziesięcioletnim.

Zimowanie

Jesion jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około –30 °C, więc typowe zimy w Europie Środkowej, z minimami około –20 °C, nie wymagają osłon. Okres spoczynku trwa od listopada do marca.

Rozmnażanie

Jesion rozmnaża się z nasion lub przez szczepienie. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie, a w tych samych miesiącach przypada też pora rozmnażania.

Choroby

Do znanych chorób jesionu należą zamieranie jesionów (ash dieback) oraz rak (canker). Warto regularnie oglądać koronę i korę, a przy niepokojących objawach poprosić specjalistę od drzew o ocenę.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Jak wysoki jest jesion wyniosły?Dorasta zwykle do 12–18 m i ma wysoką, raczej wąską koronę. Zwykle rośnie szybko.
Czy jesion wyniosły jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny i znosi do około –30 °C, więc w Europie Środkowej zimuje na zewnątrz bez osłon.
Kiedy sadzić jesion?Drzewa sadzi się w marcu, październiku lub listopadzie.
Jaką glebę lubi jesion wyniosły?Żyzną, zasobną w zasady, wilgotną, ale przepuszczalną, o pH mniej więcej 6,0–8,0. Dobrze rośnie na glebach wapiennych.
Kiedy przycinać jesion?W okresie spoczynku: w styczniu, lutym, listopadzie lub grudniu.
Na jakie choroby jest podatny jesion?Wymienia się zamieranie jesionów (ash dieback) oraz raka (canker).
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony