Katalpa

Catalpa bignonioides · Bignoniaceae

Inne nazwy: katalpa bignoniowa, surmia bignoniowa, Surmia zwyczajna, Katalpa zwyczajna

Katalpa (katalpa bignoniowa, surmia bignoniowa, Catalpa bignonioides) to szybko rosnące drzewo liściaste o wielkich sercowatych liściach i białych, pachnących kwiatach. W klimacie z mroźnymi zimami rośnie na zewnątrz bez osłon, a jej uprawa jest łatwa, o ile znajdzie się dla niej dużo miejsca.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 15–28 °C, min. -28 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 7,6–20 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda katalpa bignoniowa

Katalpa pochodzi z południowego wschodu Stanów Zjednoczonych, mniej więcej od Florydy i Georgii na zachód po Luizjanę i Teksas, a poza tym obszarem jest szeroko sadzona i miejscami dziczeje. W naturze rośnie na żyznych, wilgotnych glebach wzdłuż strumieni i rzek.

To średniej wielkości drzewo z krótkim, grubym pniem i szeroką, nieregularną, zaokrągloną koroną z pokrzywionych, rozłożystych gałęzi. Liście są bardzo duże, sercowate, długości 20–30 cm, pojedyncze, ustawione naprzeciwlegle lub po trzy w okółku. Z wierzchu są jasnozielone, od spodu omszone, a po roztarciu wydzielają nieprzyjemny zapach.

W czerwcu i lipcu pojawiają się duże, wzniesione wiechy białych, dzwonkowatych, pachnących kwiatów z żółtymi i fioletowymi plamkami w środku. Po kwitnieniu powstają długie, cienkie, brązowe strąki przypominające cygara, o długości 20–40 cm. Wiszą na drzewie przez zimę, a potem pękają i uwalniają skrzydlate nasiona. Drzewo jest rośliną miododajną: kwiaty przyciągają pszczoły, a liście wydzielają nektar.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Katalpa dobrze rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu, ale w głębokim cieniu nie da sobie rady. Dorosłe drzewo jest rozłożyste, zwykle ma około 7,6–15 m szerokości, dlatego potrzebuje dużo wolnej przestrzeni. Dobrze sprawdza się jako soliter w większym ogrodzie, także w miejscach wilgotnych, np. w pobliżu oczka wodnego.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Katalpa znosi zarówno gleby wilgotne, jak i suche, a nawet okresowe zalewanie, choć odporność na suszę jest tylko średnia. Młode drzewa warto podlewać w okresach bez deszczu. Wody potrzeba więcej w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Drzewo toleruje większość gleb, w tym gliniaste, ale najlepiej czuje się w żyznej, wilgotnej i przepuszczalnej ziemi. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 5,5–8.

Nawożenie

Nawozić można w marcu i kwietniu, czyli na początku sezonu wegetacyjnego. Na żyznej glebie drzewo i tak rośnie szybko.

Cięcie

Cięcie najlepiej wykonać w lutym lub marcu, w czasie spoczynku drzewa. Katalpa ma naturalnie szeroką, nieregularną koronę, więc zwykle wystarczy usuwanie niepotrzebnych gałęzi.

Sadzenie

Sadzić można w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Wybierz słoneczne miejsce z zapasem miejsca na szeroką koronę; zalecany odstęp między drzewami to około 9 m. Pamiętaj, że opadające kwiaty, liście i strąki mogą oznaczać sporo sprzątania.

System korzeniowy jest rozbudowany, włóknisty, czasem wykorzystywany do umacniania gruntu.

Zimowanie

Katalpa jest w pełni mrozoodporna. Wytrzymuje temperatury do około −28 °C, a typowe zimowe minima w tym klimacie sięgają −20 °C, więc nie wymaga okrywania. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Katalpę rozmnaża się z nasion lub z sadzonek pędowych. Nasiona można wysiewać w marcu, październiku i listopadzie, a pod osłoną w domu w lutym i marcu. Na rozmnażanie przypadają też czerwiec, lipiec i listopad.

Szkodniki i dzikie zwierzęta

Drzewo jest żywicielem motyli catalpa sphinx i tersa sphinx. Jeśli zależy ci na owadach w ogrodzie, to zaleta: katalpa jest rośliną przyjazną zapylaczom.