Wiąz górski
Ulmus glabra · Ulmaceae
Inne nazwy: brzost
Wiąz górski (Ulmus glabra), zwany też brzostem, to duże drzewo liściaste o szerokiej, zaokrąglonej koronie, dorastające do 21–30 m wysokości. Jest mrozoodporny i w naszym klimacie rośnie zimą bez okrycia, ale potrzebuje dużo miejsca. Trzeba też liczyć się z ryzykiem grafiozy wiązów.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 5–22 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 21–30 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda wiąz górski
Wiąz górski to wieloletnie drzewo liściaste o szerokiej, zaokrąglonej koronie. Rosnący na otwartej przestrzeni często tworzy krótki, rozwidlony pień. Dorasta do 21–30 m wysokości i 15–21 m szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie.
Liście są ciemnozielone, szorstkie, podwójnie piłkowane, długości 6–17 cm, z asymetryczną nasadą i krótkimi ogonkami. Jesienią przebarwiają się na żółto.
Wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, przed rozwojem liści, pojawiają się skupiska drobnych, czerwonozielonych kwiatów zapylanych przez wiatr. Owocem jest płaska, oskrzydlona orzeszek-skrzydlak o długości ok. 2 cm z jednym nasionem pośrodku, dojrzewający pod koniec wiosny.
W naturze gatunek występuje w większości Europy, od Irlandii po Ural i od Skandynawii po Bałkany i Sycylię, a także na Kaukazie, w Turcji, Syrii i Iranie. Zwykle rośnie w górskich lasach i wąwozach na wilgotnych glebach, do ok. 1500 m n.p.m. Korzenie są głębokie i szeroko sięgające, a drzewo zwykle nie wypuszcza odrostów.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie na słońcu, ale młode drzewa znoszą cień. Znosi też półcień. Ze względu na rozmiary korony i zasięg korzeni wiąz górski nadaje się wyłącznie do dużych ogrodów, parków i większych posesji, gdzie ma wokół siebie sporo wolnego miejsca.
Podlewanie
Wiąz górski lubi glebę równomiernie wilgotną. Po dobrym ukorzenieniu ma pewną odporność na suszę, więc starszych drzew zwykle nie trzeba często podlewać. Młode sadzonki warto pilnować, by podłoże nie wyschło całkowicie.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, wilgotna, ale przepuszczalna gleba gliniasta, bogata w próchnicę. Drzewo toleruje także gleby ciężkie, gliniaste, oraz piaszczyste.
Sadzenie
Drzewo sadzi się w marcu oraz w październiku i listopadzie. Wiąz górski potrzebuje bardzo dużo miejsca, a ponieważ jest podatny na grafiozę wiązów, w wielu miejscach sadzi się go rzadko. Przed zakupem warto więc przemyśleć, czy działka naprawdę pomieści tak duże drzewo.
Cięcie
Cięcie przeprowadza się w okresie spoczynku, w grudniu, styczniu i lutym. Najważniejsze jest szybkie usuwanie chorych gałęzi, gdy pojawią się objawy grafiozy: zainfekowane drewno trzeba wyciąć jak najwcześniej, bo choroby nie da się wyleczyć.
Zimowanie
Wiąz górski jest mrozoodporny: przeżywa spadki temperatury do ok. -35°C, a typowe zimowe minimum w naszym klimacie to około -20°C. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.
Rozmnażanie
Wiąz górski rozmnaża się z nasion oraz przez szczepienie. Nasiona wysiewa się w maju i czerwcu, a w tych samych miesiącach przeprowadza się rozmnażanie. Szczepienie zwykle zostawia się szkółkom.
Choroby i szkodniki
Najpoważniejszym zagrożeniem jest grafioza wiązów. Objawia się więdnięciem, żółknięciem i zamieraniem gałęzi. Nie ma na nią lekarstwa, a zainfekowane drewno należy usunąć jak najwcześniej.
Drzewo bywa też atakowane przez korniki wiązowe, świdraki, gąsienice, owady minujące liście, wełnowce i tarczniki. Z chorób występują również martwica łyka, mokra zgnilizna drewna, rak, więdnięcia i zgnilizny korzeni. Liście objadane przez gąsienice lub chrząszcze zwykle się toleruje.
















































































