Lipa szerokolistna
Tilia platyphyllos · Malvaceae
Inne nazwy: lipa wielkolistna
Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos), nazywana też lipą wielkolistną, to duże drzewo liściaste o gęstej, wąsko kopulastej do piramidalnej koronie. W czerwcu kwitnie pachnącymi kwiatami bogatymi w nektar. Jest w pełni mrozoodporna i w naszym klimacie nie wymaga osłony na zimę.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–25 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 20–35 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda lipa szerokolistna
To drzewo dorasta zwykle do 20–35 m wysokości i 9–15 m szerokości, rośnie w tempie umiarkowanym. Korona jest gęsta, a gałęzie rosną w górę i na boki.
Liście są pojedyncze, skrętoległe, sercowate i piłkowane, długości 6–12 cm. Od spodu są owłosione, z białymi kępkami włosków wzdłuż nerwów. Są większe niż u lipy drobnolistnej. Jesienią przebarwiają się na żółto.
Kwiaty, bladożółte do kremowych, zebrane są po 3–4 w zwisające kwiatostany z podsadką podobną do liścia. Owocem jest okrągły, szarozielony, drewniejący orzeszek wielkości około 1 cm, z pięcioma wyraźnymi żebrami, zwykle owłosiony.
Gatunek występuje naturalnie w większej części Europy kontynentalnej, od Hiszpanii i Szwecji po Bałkany, a także w Turcji, na Kaukazie i w Iranie. Rośnie w lasach nizinnych i na niższych wzgórzach, zwykle na glebach wapiennych. Uprawa jest łatwa.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Lipa szerokolistna dobrze rośnie zarówno w pełnym słońcu, jak i w półcieniu. Ze względu na docelowe rozmiary potrzebuje dużo wolnego miejsca w górę i na boki, dlatego najlepiej sprawdza się w większych ogrodach i parkach.
Podlewanie
Drzewo lubi glebę wilgotną, ale dobrze przepuszczalną. Młode egzemplarze podlewa się w okresach suszy, a w lipcu i sierpniu zwykle trzeba to robić częściej. Odporność na suszę jest średnia. Wilgotność powietrza nie ma większego znaczenia, wystarcza umiarkowana.
Gleba
Najlepsza jest gleba gliniasta, przepuszczalna, o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH 6–8). Lipa toleruje też ziemię gliniastą i piaszczystą oraz znosi sól niesioną w powietrzu.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Lipa dobrze znosi mocne cięcie. Można ją prowadzić jako żywopłot lub formować w szpaler. Cięcie wykonuje się w okresie spoczynku zimowego, czyli w styczniu, lutym, listopadzie lub grudniu.
Sadzenie i siew
Drzewka sadzi się w marcu oraz w październiku i listopadzie. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie, a w tych samych miesiącach przypada też najlepszy czas na rozmnażanie.
Zimowanie
Gatunek jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -35°C, a typowe zimowe minima to około -20°C. Żadne okrycie nie jest potrzebne.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty zbiera się w czerwcu i lipcu. Suszone służą do herbaty lipowej, a z ich nektaru powstaje aromatyczny miód. Jadalne są także młode liście.
Tradycyjnie stosowano węgiel drzewny z drewna lipy przy dolegliwościach jelitowych, a garbniki działają ściągająco.
Nektarodajne kwiaty przyciągają pszczoły, motyle, ćmy i muchówki, więc lipa jest cennym drzewem dla owadów zapylających.















































































