Gomfrena
Gomphrena globosa · Amaranthaceae
Inne nazwy: gomfrena kulista, wiecznik kulisty
Gomfrena, czyli gomfrena kulista lub wiecznik kulisty, to łatwa roślina jednoroczna o papierzastych, kulistych kwiatostanach, które zdobią rabatę od czerwca do przymrozków. Lubi pełne słońce i dobrze znosi suszę. W naszym klimacie nie przezimuje w gruncie, więc co roku trzeba ją wysiewać lub kupować na nowo.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 18–30 °C, min. 0 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–60 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda gomfrena
Gomphrena globosa należy do rodziny szarłatowatych. Pochodzi z Ameryki Środkowej i tropikalnej części Ameryki Południowej, od Meksyku i Gwatemali po Panamę, Kolumbię, Ekwador, Boliwię i Brazylię. Dziś uprawia się ją także w wielu innych miejscach.
Tworzy gęste, zwarte, wzniesione i zaokrąglone kępy o sztywnych, owłosionych pędach. Dorasta do 15–60 cm wysokości i 15–30 cm szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są pojedyncze, naprzeciwległe, eliptyczne do podłużnych, aksamitne, zielone, długości 5–10 cm, całobrzegie.
Kwiatostany mają kształt kuli lub główki koniczyny, są papierzaste i osiągają około 4 cm. Właściwe kwiaty są drobne i niepozorne, a efekt dają barwne przylistki. Występują w kolorach różowym, fioletowym, białym, żółtym, czerwonym i pomarańczowym. Kwitnienie trwa od czerwca do października. Owocem jest drobna, sucha, jednonasienna niełupka.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Gomfrena najlepiej czuje się w pełnym słońcu. Przy zbyt małej ilości światła kwitnie słabo. Dobrze nadaje się na rabaty, do ogrodów skalnych, do pojemników i na balkon.
Podlewanie
Do czasu przyjęcia się roślina potrzebuje umiarkowanej ilości wody. Później jest odporna na suszę i nie wymaga częstego podlewania. Nieco obficiej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Podłoże
Najlepsza jest żyzna, przepuszczalna, lekko kwaśna gleba o pH około 5,5–6,5. Gomfrena toleruje też gleby gliniaste i piaszczyste, byle woda nie zalegała.
Nawożenie
Nie przesadzaj z nawozami. Zbyt obfite nawożenie, podobnie jak zbyt mała ilość słońca, jest jedną z przyczyn słabego kwitnienia. Na żyznym stanowisku zwykle wystarcza oszczędne dokarmianie.
Siew i sadzenie
Nasiona wysiewaj do pojemników w domu w marcu i kwietniu, mniej więcej 6–8 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Kiełkowanie bywa słabe, a nasiona potrzebują ciepła, dlatego wysiewaj je gęsto i trzymaj w ciepłym miejscu.
Na miejsce stałe wysadzaj rośliny w maju lub czerwcu. Młode siewki chroń przed przymrozkami w kwietniu i maju.
Zimowanie
Gomfrena nie jest mrozoodporna i uprawia się ją jako roślinę jednoroczną. Mroźnej zimy w gruncie nie przetrwa. Jesienią, w październiku, zabezpiecz ją na wypadek pierwszych przymrozków, jeśli chcesz przedłużyć kwitnienie.
Rozmnażanie
Gomfrenę rozmnażaj z nasion. Siew w domu rozpocznij w marcu i kwietniu.
Najczęstsze problemy
Słabe kiełkowanie: nasiona wymagają ciepła i często mają niską zdolność kiełkowania. Wysiewaj więcej nasion i trzymaj je w cieple.
Mało kwiatów: przyczyną bywa za mało słońca lub zbyt obfite nawożenie. Daj roślinie pełne słońce i ogranicz nawozy.
Zbiór i zastosowanie
Gomfrena nadaje się na kwiat cięty, a kwiatostany zbieraj w sierpniu i wrześniu. Chętnie odwiedzają ją pszczoły i motyle, a jelenie zwykle ją omijają. Kwiaty zawierają dużo betacyjanin, które wykorzystuje się jako naturalny czerwonofioletowy barwnik spożywczy.









































































































