Amarantus

Amaranthus caudatus · Amaranthaceae

Inne nazwy: szarłat zwisły, szarłat, Szarłat ogrodowy

Amarantus (szarłat zwisły, Amaranthus caudatus) to jednoroczna roślina o długich, zwisających kwiatostanach, które ozdabiają ogród od lipca aż do pierwszych przymrozków. Uprawa jest łatwa, a roślina dobrze rośnie na słonecznym stanowisku. Trzeba ją co roku wysiewać na nowo.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 18–30 °C, min. 2 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,6–2,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda amarantus

Amarantus to zielna roślina jednoroczna o wyprostowanym, rozgałęzionym pokroju. Ma jedną główną łodygę wyrastającą z korzenia palowego. Rośnie w umiarkowanym tempie i osiąga zwykle od 60 do 250 cm wysokości oraz od 30 do 90 cm szerokości.

Liście są pojedyncze, skrętoległe, całobrzegie, lancetowate do jajowatych, zielone lub z czerwonym odcieniem. Największą ozdobą są gęste, zwisające wiechy drobnych kwiatów bez płatków, długie nawet na 30–90 cm. Występują w kolorach czerwonym, żółtym i białym i nie mają zapachu. Kwitną od lipca do października.

Gatunek pochodzi z Andów Ameryki Południowej: z Peru, Boliwii, Ekwadoru i północno-zachodniej Argentyny. Uprawia się go w dolinach i wyżej, nawet do około 3100 m n.p.m. Jest jedynym amarantusem, który rośnie powyżej 2500 m.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Amarantus najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Wysokie odmiany warto posadzić z tyłu rabaty, by zwisające kwiatostany były dobrze widoczne.

Podlewanie

Wymagania wodne są umiarkowane. Młode rośliny powinny mieć stale lekko wilgotne podłoże. Po ukorzenieniu amarantus znosi suszę. Więcej wody potrzebuje w lipcu i sierpniu, w czasie intensywnego kwitnienia.

Gleba

Najlepsza jest przepuszczalna gleba gliniasta lub piaszczysto-gliniasta, bogata w próchnicę, o odczynie pH od 6 do 7. Unikaj ciężkiej, zbitej gliny.

Siew i sadzenie

Nasiona są bardzo drobne, dlatego wysiewaj je na dobrze rozdrobnioną, drobnoziarnistą grządkę. Siew pod osłonami wykonuje się w kwietniu, a do gruntu w maju. Rozsadę wysadza się w maju i czerwcu, dopiero po ostatnich przymrozkach.

Kwitnienie zaczyna się mniej więcej 3 miesiące po siewie. Młode rośliny warto chronić przed przymrozkami w kwietniu i maju, a w październiku także te, które jeszcze kwitną.

Zimowanie

Amarantus nie jest mrozoodporny i ginie po pierwszych przymrozkach. Nie ma sensu go zimować. Zbierz nasiona i wysiej je w przyszłym roku.

Rozmnażanie

Amarantus rozmnaża się wyłącznie z nasion. Siew przypada na kwiecień i maj. Każdy owoc to drobny orzeszek z jednym błyszczącym nasionem o średnicy około 1 mm.

Choroby

Wśród chorób, które mogą dotykać amarantusa, wymienia się Pythium, Fusarium, Sclerotinia, Alternaria oraz zgniliznę łodygi. Przepuszczalna gleba i umiarkowane podlewanie po ukorzenieniu pomagają ograniczyć ryzyko.

Zbiór i zastosowanie

Amarantus jest rośliną jadalną. Liście jada się jako warzywo liściowe, a nasiona wykorzystuje jako pseudozboże, znane pod nazwą kiwicha. Nasiona dojrzewają i zbiera się je we wrześniu i październiku.

Kwiatostany nadają się także na kwiat cięty.