Słonecznik

Helianthus annuus · Asteraceae

Inne nazwy: słonecznik zwyczajny, słonecznik jednoroczny

Słonecznik zwyczajny, czyli słonecznik jednoroczny (Helianthus annuus), to szybko rosnąca, łatwa w uprawie roślina, którą w naszym klimacie wysiewa się co roku. Potrzebuje dużo słońca, żyznej lub choćby przeciętnej gleby i podpory, jeśli to wysoka odmiana.

Światło: Pełne słońce
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Niska
Temperatura: 21–29 °C, min. 2 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,5–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda słonecznik

Słonecznik należy do rodziny astrowatych. Pochodzi z zachodnich Stanów Zjednoczonych i Meksyku, ale jest uprawiany niemal na całym świecie. W naturze rośnie przy drogach, płotach, na polach i nieużytkach, w otwartych, słonecznych miejscach.

To wzniesiona roślina jednoroczna o sztywnej, grubej, owłosionej łodydze, która w odmianach ogrodowych zwykle się nie rozgałęzia. Wysokość zależy od odmiany: od 45 cm do nawet 3 m. Liście są duże, szorstko owłosione, jajowate do sercowatych, z piłkowanym brzegiem i najczęściej ułożone skrętolegle.

Koszyczek kwiatowy ma 8–15 cm średnicy. Typowy ma żółtopomarańczowe kwiaty języczkowate wokół brunatnofioletowego środka, ale odmiany bywają też czerwone, brązowe, brązowe z miedzianym odcieniem, a nawet białe. Kwitnie od lipca do października. Owocem jest sucha jednonasienna niełupka, czyli dobrze znane nasiono słonecznika, osadzone w dużej tarczy.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Słonecznik wymaga pełnego słońca, co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie. Najlepiej rośnie w temperaturze około 21–29°C. Nie znosi mrozu, dlatego w Polsce uprawia się go wyłącznie jako roślinę sezonową.

Wysokie odmiany warto posadzić w miejscu osłoniętym przed wiatrem.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Młode rośliny i te w czasie kwitnienia podlewaj regularnie. Najwięcej wody potrzebują od czerwca do sierpnia. Rośliny dobrze ukorzenione są dość odporne na suszę.

Gleba

Najlepsza jest wilgotna, przepuszczalna gleba gliniasta, ale słonecznik toleruje też ziemię piaszczystą, ciężką i ubogą oraz suchą. Optymalne pH to mniej więcej 6,0–8,0.

Siew i sadzenie

Nasiona najlepiej siać wprost do gruntu po ostatnich przymrozkach, w kwietniu i maju. Wysiewaj je na głębokość około 2,5 cm, w rozstawie 45 cm.

Można też wcześniej przygotować rozsadę: siew w pomieszczeniu przypada na marzec i kwiecień, a wysadzanie na miejsce stałe na maj i czerwiec. Młode rośliny trzeba chronić przed przymrozkami w kwietniu i maju.

Przycinanie i podpory

Słonecznika nie trzeba przycinać. Wysokie odmiany warto podeprzeć palikiem.

Zimowanie

Słonecznik nie wytrzymuje mrozu i obumiera pod koniec sezonu, więc nie przezimuje w gruncie. W miesiącach spoczynku (listopad–luty) nie ma już czego pielęgnować. Aby mieć rośliny na przyszły rok, zbierz nasiona.

Rozmnażanie

Słonecznik rozmnaża się z nasion. Wysiewa się je w kwietniu i maju.

Zbiór i zastosowanie

Nasiona zbiera się we wrześniu i październiku. Jadalne są nasiona i płatki kwiatów. Nasiona jada się jako przekąskę, dodaje do wypieków i tłoczy z nich olej.

Słonecznik nadaje się także na kwiat cięty. Kwiaty przyciągają pszczoły i motyle, a dojrzałe koszyczki są pokarmem dla ptaków i wiewiórek.