Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Czarnuszka

Nigella sativa · Ranunculaceae

Inne nazwy: czarnuszka siewna, czarny kminek

Czarnuszka siewna (Nigella sativa), zwana też czarnym kminkiem, to łatwa roślina jednoroczna o delikatnych niebiesko-białych kwiatach i czarnych nasionach. W polskim klimacie wysiewaj ją wprost do gruntu wiosną, a uprawa nie wymaga wielu zabiegów.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–25 °C, min. -5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
20–60 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewRozmnażanieKwitnienieZbioryOchrona przed mrozem
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda czarnuszka

Czarnuszka to smukła, wzniesiona, rozgałęziona roślina jednoroczna, zwykle o wysokości od 20 do 60 cm. Liście są zielone, drobno podzielone na liniowe odcinki, które nie są jednak nitkowate.

Kwiaty mają od pięciu do dziesięciu płatków i zwykle są jasnoniebieskie z domieszką bieli. Roślina kwitnie od czerwca do sierpnia. Po przekwitnięciu powstaje duża, wzdęta torebka złożona z trzech do siedmiu zrośniętych mieszków, a w każdym z nich jest wiele czarnych nasion.

Występuje naturalnie w zachodniej Azji (Lewant, Cypr, Turcja, Iran, Irak) i we wschodniej Europie (Bułgaria, Rumunia), a zadomowiła się w całej Europie, w Afryce Północnej i dalej na wschód aż po Mjanmę.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Czarnuszka najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Uprawiaj ją na zewnątrz: nie jest mrozoodporna i zniesie najwyżej około -5 °C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie sięgają -20 °C.

Podlewanie i wilgotność

Wymagania wodne są niewielkie. Podlewaj umiarkowanie i unikaj stale mokrego podłoża. Roślina ma średnią odporność na suszę i lubi niską wilgotność powietrza.

Podłoże

Czarnuszka potrzebuje lekkiej, dobrze przepuszczalnej gleby o przeciętnej żyzności, na przykład gliniastej lub piaszczystej. Nie lubi przesadzania, bo źle znosi naruszenie korzeni, dlatego wysiewaj ją od razu na miejsce docelowe.

Nawożenie

Nawozu potrzeba niewiele albo wcale.

Przycinanie

Cięcie nie jest potrzebne.

Siew

Nasiona wysiewaj wprost do gruntu wiosną, po ustąpieniu ostatnich silnych przymrozków, czyli w kwietniu i w maju. Gdy siewki podrosną, przerzedź je do odstępu 15–20 cm. Jeśli w kwietniu zapowiadają się przymrozki, osłoń młode rośliny.

Zimowanie

Czarnuszka jest jednoroczna, więc co roku wysiewaj ją na nowo. Jesienny siew sprawdza się tylko w łagodnym klimacie, a przy mroźnych zimach lepiej poczekać do wiosny.

Rozmnażanie

Rozmnażaj ją wyłącznie z nasion. Siew przypada na kwiecień i maj, tak jak w zwykłej uprawie.

Zbiór i wykorzystanie

Nasiona zbieraj w sierpniu i wrześniu, gdy dojrzeją w torebkach. Prażone na sucho nasiona doprawiają curry, warzywa, rośliny strączkowe, pieczywo i sery.

W medycynie ludowej Azji i Afryki czarnuszkę tradycyjnie stosowano w różnych celach, ale dowody kliniczne są słabe.

Kwiaty chętnie odwiedzają zapylacze.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać czarnuszkę?Wysiewaj ją wprost do gruntu w kwietniu i maju, po ustąpieniu ostatnich silnych przymrozków.
W jakiej odległości siać czarnuszkę?Siewki przerzedź do odległości 15–20 cm.
Czy czarnuszka przezimuje w ogrodzie?Nie. To roślina jednoroczna, która zniesie najwyżej około -5 °C, więc co roku trzeba ją wysiewać na nowo.
Kiedy zbiera się nasiona czarnuszki?Nasiona zbiera się w sierpniu i wrześniu, a roślina kwitnie od czerwca do sierpnia.
Czy czarnuszkę można uprawiać w doniczce?Tak, nadaje się do uprawy w pojemnikach i na balkonie. Najlepiej wysiać ją od razu do docelowej donicy, bo nie lubi przesadzania.
Do czego używa się nasion czarnuszki w kuchni?Prażone na sucho nasiona doprawiają curry, warzywa, rośliny strączkowe, pieczywo i sery.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony