Chmiel
Humulus lupulus · Cannabaceae
Inne nazwy: chmiel zwyczajny, chmiel ogrodowy, chmiel goryczkowy
Chmiel (Humulus lupulus) to szybko rosnące, wieloletnie pnącze, które co zimę zamiera do kłączy, a wiosną odrasta i wspina się na wysokość od 3 do nawet 10 m. W polskim klimacie jest w pełni mrozoodporny i uchodzi za łatwy w uprawie. Wymaga jednak mocnej, wysokiej podpory.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -28 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 3–10 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Chmiel – jak wygląda i jak rośnie
Chmiel zwyczajny, nazywany też chmielem ogrodowym, należy do rodziny konopiowatych (Cannabaceae). To pnącze wijące się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Czepia się podpory sztywnymi, skierowanymi w dół włoskami na pędach. Co roku zamiera do bylinowej, kłączowej karpy, z której wiosną wyrastają nowe pędy.
Liście są naprzeciwległe, dłoniasto użyłkowane, zwykle trójklapowe (czasem do pięciu klap), piłkowane, o szerokości 3–15 cm, od spodu owłosione. Chmiel jest rośliną dwupienną: kwiaty męskie tworzą luźne wiechy, a żeńskie zielonożółte, papierowe szyszki, czyli właśnie szyszki chmielowe. Kwitnie od lipca do września, a kwiaty są pachnące. W szyszkach znajdują się suche niełupki i gruczoły z żywicą, wykorzystywane w piwowarstwie.
Roślina rośnie szybko i bywa ekspansywna. Poza naturalnym zasięgiem występowania, który obejmuje Europę, zachodnią i środkową Azję oraz Amerykę Północną, potrafi się zadomowić i zachwaszczać okolicę.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Wybierz miejsce, w którym roślina będzie mogła się swobodnie rozrastać, bo pędy szybko zdobywają wysokość. Dobrze sprawdza się przy pergoli, altanie lub dłuższym płocie.
Podlewanie
Chmiel ma umiarkowane wymagania wodne. W czasie szybkiego wzrostu gleba powinna być równomiernie wilgotna, a w czerwcu, lipcu i sierpniu warto podlewać obficiej. Rośliny dobrze ukorzenione znoszą krótkie okresy suszy.
Gleba
Najlepsza jest głęboka, żyzna, próchniczna i przepuszczalna ziemia gliniasta, stale lekko wilgotna, ale niezalewana. Odczyn może mieścić się w przedziale pH od 6 do 8. Jeśli uprawiasz chmiel w pojemniku, zaplanuj przesadzanie na marzec.
Nawożenie
Roślina szybko rośnie i zużywa dużo składników, dlatego nawoź ją w okresie od kwietnia do czerwca, czyli w czasie intensywnego wzrostu pędów.
Sadzenie i podpora
Sadzenie w gruncie przypada na kwiecień i maj. Chmiel potrzebuje wysokiej, solidnej podpory: kratki, pergoli albo rozpiętych sznurów. Pędy są długie i ciężkie, więc słaba konstrukcja nie wystarczy.
Nasiona możesz wysiewać w lutym i marcu pod osłoną, a w marcu i kwietniu bezpośrednio do gruntu.
Cięcie
Po zaschnięciu pędów, czyli jesienią (w listopadzie), przytnij je do ziemi. Wiosną, w marcu, przerzedź młode pędy, aby roślina nie zagęszczała się nadmiernie.
Zimowanie
Chmiel zimuje bez problemu na zewnątrz, ponieważ nadziemna część zamiera, a przetrwa mrozoodporna karpa korzeniowa. Wystarczy ją ściółkować i zostawić do wiosny. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.
Rozmnażanie
Chmiel rozmnaża się przez podział karpy, kłącza, sadzonki pędowe lub z nasion. Zabiegi te najlepiej wykonywać w marcu i kwietniu, gdy roślina rusza z wegetacją.
Choroby i problemy
Chmiel bywa atakowany przez mączniaka rzekomego, mączniaka prawdziwego i werticiliozę.
Biały, mączysty nalot to mączniak prawdziwy. Popraw przewiewność, usuń porażone liście i wybieraj odmiany odporne.
Żółte, kanciaste plamy na liściach z szarym nalotem wskazują na mączniaka rzekomego. Usuń zainfekowane pędy i unikaj moczenia liści.
Zbiór i zastosowanie
Żeńskie szyszki zbiera się w sierpniu i wrześniu. Używa się ich do aromatyzowania i konserwowania piwa. Młode wiosenne pędy jada się jak warzywo.
W tradycyjnej medycynie, na przykład w etnomedycynie irańskiej, chmiel był stosowany jako środek uspokajający. Kwiaty przyciągają motyle, a roślina jest wiatropylna.









































































































