Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Chmiel

Humulus lupulus · Cannabaceae

Inne nazwy: chmiel zwyczajny, chmiel ogrodowy, chmiel goryczkowy

Chmiel (Humulus lupulus) to szybko rosnące, wieloletnie pnącze, które co zimę zamiera do kłączy, a wiosną odrasta i wspina się na wysokość od 3 do nawet 10 m. W polskim klimacie jest w pełni mrozoodporny i uchodzi za łatwy w uprawie. Wymaga jednak mocnej, wysokiej podpory.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
12–25 °C, min. -28 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
3–10 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Chmiel – jak wygląda i jak rośnie

Chmiel zwyczajny, nazywany też chmielem ogrodowym, należy do rodziny konopiowatych (Cannabaceae). To pnącze wijące się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Czepia się podpory sztywnymi, skierowanymi w dół włoskami na pędach. Co roku zamiera do bylinowej, kłączowej karpy, z której wiosną wyrastają nowe pędy.

Liście są naprzeciwległe, dłoniasto użyłkowane, zwykle trójklapowe (czasem do pięciu klap), piłkowane, o szerokości 3–15 cm, od spodu owłosione. Chmiel jest rośliną dwupienną: kwiaty męskie tworzą luźne wiechy, a żeńskie zielonożółte, papierowe szyszki, czyli właśnie szyszki chmielowe. Kwitnie od lipca do września, a kwiaty są pachnące. W szyszkach znajdują się suche niełupki i gruczoły z żywicą, wykorzystywane w piwowarstwie.

Roślina rośnie szybko i bywa ekspansywna. Poza naturalnym zasięgiem występowania, który obejmuje Europę, zachodnią i środkową Azję oraz Amerykę Północną, potrafi się zadomowić i zachwaszczać okolicę.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Wybierz miejsce, w którym roślina będzie mogła się swobodnie rozrastać, bo pędy szybko zdobywają wysokość. Dobrze sprawdza się przy pergoli, altanie lub dłuższym płocie.

Podlewanie

Chmiel ma umiarkowane wymagania wodne. W czasie szybkiego wzrostu gleba powinna być równomiernie wilgotna, a w czerwcu, lipcu i sierpniu warto podlewać obficiej. Rośliny dobrze ukorzenione znoszą krótkie okresy suszy.

Gleba

Najlepsza jest głęboka, żyzna, próchniczna i przepuszczalna ziemia gliniasta, stale lekko wilgotna, ale niezalewana. Odczyn może mieścić się w przedziale pH od 6 do 8. Jeśli uprawiasz chmiel w pojemniku, zaplanuj przesadzanie na marzec.

Nawożenie

Roślina szybko rośnie i zużywa dużo składników, dlatego nawoź ją w okresie od kwietnia do czerwca, czyli w czasie intensywnego wzrostu pędów.

Sadzenie i podpora

Sadzenie w gruncie przypada na kwiecień i maj. Chmiel potrzebuje wysokiej, solidnej podpory: kratki, pergoli albo rozpiętych sznurów. Pędy są długie i ciężkie, więc słaba konstrukcja nie wystarczy.

Nasiona możesz wysiewać w lutym i marcu pod osłoną, a w marcu i kwietniu bezpośrednio do gruntu.

Cięcie

Po zaschnięciu pędów, czyli jesienią (w listopadzie), przytnij je do ziemi. Wiosną, w marcu, przerzedź młode pędy, aby roślina nie zagęszczała się nadmiernie.

Zimowanie

Chmiel zimuje bez problemu na zewnątrz, ponieważ nadziemna część zamiera, a przetrwa mrozoodporna karpa korzeniowa. Wystarczy ją ściółkować i zostawić do wiosny. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Chmiel rozmnaża się przez podział karpy, kłącza, sadzonki pędowe lub z nasion. Zabiegi te najlepiej wykonywać w marcu i kwietniu, gdy roślina rusza z wegetacją.

Choroby i problemy

Chmiel bywa atakowany przez mączniaka rzekomego, mączniaka prawdziwego i werticiliozę.

Biały, mączysty nalot to mączniak prawdziwy. Popraw przewiewność, usuń porażone liście i wybieraj odmiany odporne.

Żółte, kanciaste plamy na liściach z szarym nalotem wskazują na mączniaka rzekomego. Usuń zainfekowane pędy i unikaj moczenia liści.

Zbiór i zastosowanie

Żeńskie szyszki zbiera się w sierpniu i wrześniu. Używa się ich do aromatyzowania i konserwowania piwa. Młode wiosenne pędy jada się jak warzywo.

W tradycyjnej medycynie, na przykład w etnomedycynie irańskiej, chmiel był stosowany jako środek uspokajający. Kwiaty przyciągają motyle, a roślina jest wiatropylna.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sadzić chmiel w ogrodzie?Sadzenie w gruncie wypada w kwietniu i maju. Zapewnij od razu wysoką, mocną podporę.
Czy chmiel zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporny. Nadziemne pędy zamierają, a karpa przetrwa zimę, wystarczy ją ściółkować.
Kiedy przycinać chmiel?Po zaschnięciu pędów tnie się je do ziemi (listopad). Wiosną, w marcu, przerzedza się młode pędy.
Jak wysoko rośnie chmiel?Zwykle od 3 do 10 m, więc potrzebuje wysokiej pergoli, kratki lub sznurów.
Kiedy zbiera się szyszki chmielu?Żeńskie szyszki zbiera się w sierpniu i wrześniu.
Czy chmiel jest trujący dla psa?Chmiel może być toksyczny dla zwierząt, dla psów jest oznaczony jako toksyczny. Trzymaj go poza ich zasięgiem. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony