Tojeść rozesłana

Lysimachia nummularia · Primulaceae

Inne nazwy: tojeść pospolita

Tojeść rozesłana (zwana też tojeścią pospolitą, łac. Lysimachia nummularia) to płożąca bylina, która szybko tworzy gęsty zielony dywan z jasnożółtymi kwiatami latem. Dobrze czuje się na wilgotnym stanowisku, w donicach i przy oczkach wodnych. Trzeba tylko pilnować jej ekspansywnego wzrostu.

Światło: Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie: Wysokie
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–24 °C, min. -34 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 2–10 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda tojeść rozesłana

Tojeść rozesłana to bylina zielna o płożącym pokroju. Tworzy niski kobierzec, zwykle 2–10 cm wysokości, który wszerz osiąga mniej więcej 30–100 cm. Rośnie szybko. Pędy ukorzeniają się w węzłach, a roślina rozrasta się także przez cienkie kłącza.

Liście są okrągławe, lekko falowane, ułożone naprzeciwlegle, szerokości około 2 cm, zielone, z rozproszonymi czerwonymi do czarnych kropkami gruczołowymi. W czerwcu, lipcu i sierpniu pojawiają się jaskrawożółte, kubeczkowate kwiaty o średnicy około 2 cm. Zwykle siedzą pojedynczo w kątach liści, a ich płatki są kropkowane na czerwono. Po kwitnieniu powstają małe, suche torebki, które pękając, uwalniają nasiona.

W naturze gatunek rośnie na wilgotnych łąkach, w miejscach wysięku wody, na bagnach, brzegach strumieni i stawów oraz przy drogach i rowach. Znosi też grunt bardziej suchy. Pochodzi z Europy i umiarkowanej Azji.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Tojeść rozesłana rośnie od słonecznego stanowiska po półcień. Odmiany o złotych liściach najlepiej wybarwiają się w jaśniejszym miejscu. Gdy gleba przesuszy się w pełnym, gorącym słońcu, liście mogą się przypalać. Wtedy wystarczy podlać roślinę i zapewnić jej odrobinę cienia.

Podlewanie

Roślina lubi stale wilgotną glebę. Toleruje krótkotrwałe zalanie, a także okresowe przesuszenie. Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, czyli w czasie kwitnienia. Dobrze radzi sobie na brzegach oczek wodnych i w innych wilgotnych zakątkach.

Podłoże i przesadzanie

Tojeść akceptuje większość gleb: gliniaste, piaszczyste, próchnicze i średnio ciężkie, o ile pozostają wilgotne. Najlepiej czuje się w podłożu zatrzymującym wodę. Odczyn może być od kwaśnego do zasadowego, mniej więcej pH 5,5–8.

Rośliny w pojemnikach przesadzaj w marcu lub kwietniu.

Cięcie i ograniczanie rozrostu

Aby ograniczyć rozrost, przycinaj pędy lub podnoś i wycinaj rozłogi. Zabieg wykonuj w marcu i we wrześniu.

Sadzenie

Sadź tojeść tylko tam, gdzie da się ograniczyć jej rozrost: w donicach, koszach wiszących lub na brzegu oczka wodnego. Nie sadź jej obok trawnika ani w rabatach, bo szybko zacznie zarastać sąsiadów. W niektórych częściach Ameryki Północnej uznaje się ją za gatunek inwazyjny, który wypiera rodzime rośliny.

Rozsadę sadź w kwietniu, maju i wrześniu, w odstępach około 30 cm.

Zimowanie

Tojeść jest odporna na mróz i znosi temperatury do około -34°C. W mroźne zimy nadziemne części mogą zamierać. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Najłatwiej rozmnożysz ją przez podział oraz sadzonki pędowe. Ukorzenione pędy wystarczy oddzielić od rośliny. Najlepsze terminy to kwiecień, maj i wrzesień.

Możesz też wysiewać nasiona: w pomieszczeniu w lutym i marcu, a do gruntu w marcu i kwietniu.

Problemy

Najczęstszy kłopot to zarastanie sąsiednich roślin. Pędy łatwo ukorzeniają się w ziemi, dlatego uprawiaj tojeść w donicy albo ogranicz ją obrzeżem i usuwaj wszystkie fragmenty pędów.

W wilgotnych warunkach mogą pojawić się choroby grzybowe, czyli rdza i plamistość liści. Usuń porażone liście i popraw przewietrzanie.

Przypalone liście oznaczają zwykle suchą glebę w upalnym słońcu. Podlej roślinę i zapewnij jej trochę cienia.