Kwitnące fiołki (viola) z fioletowymi kwiatami w ogrodzie

Zdjęcie: Kostas Zontanos, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Todd Boland, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Nolan Exe, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Nolan Exe, CC BY 4.0, iNaturalist

Byliny Rośliny jednoroczne Rośliny okrywowe

Fiołki

Viola · Violaceae

Inne nazwy: fiołek

Fiołki (rodzaj Viola) to niskie, szybko rosnące rośliny o drobnych, często pachnących kwiatach. Są łatwe w uprawie, dobrze znoszą polskie zimy i nadają się na rabaty, jako rośliny okrywowe oraz do doniczek na balkon.

Światło: Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 8–20 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 10–25 cm

Gatunki i odmiany

Bratki

Viola wittrockiana

Pełne słońce
Umiarkowane

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wyglądają fiołki

Fiołki należą do rodziny fiołkowatych (Violaceae). To rośliny zielne, w większości byliny, niskie, o wysokości około 10–25 cm. Tworzą kępy lub poduszki i rozrastają się zarówno przez kłącza, jak i przez samosiew. Korzenie są włókniste.

Liście są zwykle sercowate lub nerkowate, karbowane na brzegu, mają około 2,5–7,5 cm długości i rosną w przyziemnych rozetach albo na krótkich łodygach. U niektórych gatunków są wąskie lub dłoniasto wcięte.

Kwiaty mają 1–2 cm średnicy i pięć płatków: cztery skierowane ku górze i jeden dolny, łatkowaty. Siedzą pojedynczo na długich szypułkach. Występują w kolorach fioletowym, niebieskim, białym, żółtym i wielobarwnym, a wiele z nich pachnie. Później pojawiają się samopylne kwiaty zamknięte (kleistogamiczne). Owocem jest torebka pękająca trzema klapami, która wyrzuca nasiona, a roznoszą je często mrówki.

W rodzaju znajdują się m.in. Viola odorata i Viola wittrockiana.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Fiołki rosną od pełnego słońca po cień rozproszony. W cieplejszych rejonach lepiej kwitną, gdy mają osłonę przed upałem po południu. Dobrze sprawdzają się pod krzewami i drzewami oraz na rabatach jako żywa okrywa gleby.

Podlewanie

Gleba powinna być równomiernie wilgotna i nie może długo przesychać. Wymagania wodne są umiarkowane. Więcej wody fiołki potrzebują w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Podłoże

Najlepsza jest żyzna, próchniczna ziemia gliniasto-piaszczysta, która zatrzymuje wilgoć, a jednocześnie jest przepuszczalna. Optymalny odczyn to około pH 6–7,5.

Nawożenie

Nawozić warto od marca do maja, czyli w czasie, gdy rośliny wchodzą w sezon i kwitną.

Cięcie

Na cięcie najlepszy jest czerwiec, po pierwszej fali kwitnienia.

Siew i sadzenie

Fiołki można wysiewać w czerwcu i lipcu. Siew pod osłonami, w domu, wykonuje się w lutym i marcu. Rośliny wysadza się na miejsce stałe w kwietniu i maju albo we wrześniu i październiku.

Kwitną od marca do czerwca oraz we wrześniu i październiku.

Zimowanie

Fiołki są mrozoodporne. Przy typowych zimowych minimach około -20°C rosną na zewnątrz bez problemu. Grudzień, styczeń i luty to dla nich okres spoczynku.

Rozmnażanie

Fiołki rozmnaża się z nasion oraz przez podział kęp. Podział najlepiej wykonać w czerwcu lub we wrześniu.

Rozrastanie się

Fiołki rozprzestrzeniają się energicznie przez kłącza i samosiew, więc mogą zająć także trawnik. Warto pilnować ich zasięgu na rabacie.

Zastosowanie

Kwiaty fiołków stosuje się jako jadalną ozdobę sałatek i deserów, a młode liście też bywają jedzone. Zbiór wypada w kwietniu i maju.

Fiołki są także chętnie odwiedzane przez motyle i inne owady zapylające.